Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r., II OSK 119/05

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r., II OSK 119/05

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Zygmunt Zgierski, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt II SA/Po 353/04 w sprawie ze skargi "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 3 lutego 2004 r. Nr XXXVII/330/IV/2004 w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1)oddala skargę kasacyjną 2)zasądza od "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] na rzecz Rady Miasta Poznania kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 października 2004r. oddalił skargę "A." Przedsiębiorstwa Sp. z. o.o. na uchwałę Nr XXXVII/330/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 3 lutego 2004r odrzucającą zarzut skarżącej do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Podolany Wschód 2" w Poznaniu.

3 W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd podniósł, że wprawdzie ustalenia projektu planu dotyczą interesu prawnego skarżącej, która w 1996r nabyła prawo wieczystego użytkowania działek leżących w obrębie terenu objętego opracowanym projektem planu, to obowiązek uwzględnienia zarzutu do planu powstaje wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z naruszeniem porządku prawnego. Nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nastąpiło zgodnie prawem w granicach władztwa planistycznego przysługującego gminie z mocy art. 4 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowania przestrzennym /Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm./ -zwanej dalej ustawą- i gmina tego uprawnienia nie nadużyła. Swoboda gminy w ustaleniu przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu podlega pewnym ograniczeniom, musi bowiem być zachowana sformalizowana procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określona w art. 18ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Rada Miasta dochowała postanowień wymienionego przepisu a zatem skarżący miał zapewnioną ochronę swych interesów. Odnosząc się do zarzutów skargi, że zamierzony cel budowy węzła komunikacyjnego można osiągnąć przez przyjęcie innych rozwiązań, w szczególności przez przesunięcie połączenia z ulicą Obornicką w kierunku południowym Sąd podzielił trafność stanowiska Rady Miasta Poznania, że wymienione przez skarżącego rozwiązanie nie może być przyjęte z uwagi na posadowienie na terenie wskazywanym przez skarżącego obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Sąd nadto podniósł, że kwestionowane przez skarżącą w projekcie planu rozwiązanie komunikacyjne było przewidywane we wszystkich dotychczasowych planach zagospodarowania przestrzennego począwszy od 1975r. i skarżącej takie przeznaczenie terenu w planie było znane przy nabywaniu praw do gruntu. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej uchwały, aczkolwiek lakoniczne, spełnia wymagania przewidziane w art. 24 ust. 3 ustawy.

4 Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniosła skarżąca zarzucając naruszenie:

5 - art. 1 pkt 2 ust. 5 ustawy poprzez przyjęcie, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia stosunki własnościowe osób zainteresowanych, kiedy w rzeczywistości ignoruje je i narusza,

6 - art. 21 pkt 2 w związku z art. 64 pkt 3 konstytucji poprzez ograniczenie prawa własności przez mechaniczne przyjęcie, że ochrona zabytku jest ważniejsza od ochrony prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku na nim wybudowanego,

7 - art. 6 ust. 4 pkt 4 i 6 ustawy przez przyjęcie, że naruszenie, ograniczenie prawa własności może nastąpić na rzecz realizacji rozwiązania tymczasowego tak naprawdę zastępującego okresowo rozwiązanie przyjęte dla zrealizowania celu publicznego.

8 Konkluzja skargi kasacyjnej zawiera wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

9 Odpowiadając na skargę kasacyjną Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

12 Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy/ błędnie powołanego przez skargę kasacyjną jako art. 1 pkt 2 ust. 5/ w zagospodarowaniu przestrzennym winny być uwzględniane walory ekonomiczne i prawo własności, zasada ta została utrzymana w obowiązującej ustawie z dnia 27 marca 2003r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm./ Zasada ta wprawdzie statuuje obowiązek uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności to jednak nie można z niej wyprowadzać zakazu przeznaczania w planach miejscowych dla realizacji celów publicznych terenów nie stanowiących własności gminy czy Skarbu Państwa. Niewątpliwie respektowanie tej zasady winno mieć na względzie przeznaczanie dla realizacji celu publicznego w pierwszym rzędzie terenów należących do gminy czy Skarbu Państwa, lecz gdy nie jest to możliwe wyznaczanie w planach również gruntów, do których tytuł mają inne podmioty. Podnieść przy tym należy, że właśnie przywołane przez skargę kasacyjną uregulowania art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 konstytucji dozwalają dla realizacji celu publicznego na odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia na taki cel.

13 Zarówno treść wniesionych zarzutów do projektu planu, treść skargi na uchwałę rozstrzygającą te zarzuty jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazują, że strona skarżąca nie kwestionuje celowości zamierzeń inwestycyjnych w zakresie rozwiązań komunikacyjnych na danym obszarze, a zatem sama dostrzega konieczność wyznaczenia w projekcie planu terenu pod realizację tego celu publicznego, a jedynie uważa, że dla jego osiągnięcia wyznaczone winny być tereny w planie w innym miejscu, w tym należące do miasta. Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej uchwały pod tym względem tj. ocenił prawidłowość stanowiska Rady Miasta Poznania prezentowanego w zaskarżonej uchwale, wskazującą na niemożność przeznaczenia terenu wskazywanego przez skarżącą dla realizacji projektowanych rozwiązań komunikacyjnych. Trafne jest stanowisko Sądu, że argumentacja przywołana w zaskarżonej uchwale zasługiwała na aprobatę skoro na terenie, który wymienia skarżąca jako alternatywny dla zamierzonych rozwiązań komunikacyjnych znajduje się obiekt wpisany do rejestru zabytków, a zatem chroniony przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami /Dz. U. Nr 262 poz. 1568 ze zm./ co oznacza, że wyznaczenie w projekcie planu terenu pod urządzenie dróg, na którym znajduje się ten obiekt pod budowę drogi było prawnie niedopuszczalne. Nie można w związku z tym podzielić trafności zarzutu skargi, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą wymienionego na wstępie przepisu.

14 Całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 3 konstytucji, bowiem Sąd tych przepisów w rozpoznawanej sprawie wprost nie stosował, gdyż przedmiotem zaskarżenia była uchwała w sprawie odrzucenia zarzutu do projektu planu miejscowego, a nie wywłaszczenie nieruchomości. Niewątpliwie przeznaczenie danego terenu w projekcie planu na realizację celu publicznego może w przypadku braku zgody na zbycie nieruchomości prowadzić do jej wywłaszczenia jednak, o czym już była mowa, właśnie wymienione przepisy dozwalają na wywłaszczenie na ten cel nieruchomości, a zatem przeznaczenie na taki cel w planie określonych terenów nie może być poczytane jako naruszenie wymienionych uregulowań konstytucji.

15 Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego musiało uwzględniać uregulowania innych ustaw. Pozostając w zgodzie z uregulowaniami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Rada Miasta była zobligowana, przygotowując projekt planu miejscowego, do uwzględniania treści decyzji obejmujących ochroną konserwatorską istniejące na tym terenie obiekty i to niezależnie od ich stanu technicznego. Bezpodstawny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej, że z naruszeniem wymienionych wyżej przepisów konstytucji dano prymat ochronie zabytku przed ochroną tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości. Podkreślić również należy, że obowiązek uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury wynikał z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy.

16 Przypisanie przez skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi naruszenia art. 6 ust. 4 pkt 4 i 6 ustawy jest z gruntu chybione, gdyż uregulowanie to dotyczy studium i wobec tego w rozpoznanej sprawie przepis ten nie mógł być stosowany i nie był przez sąd meriti stosowany.

17 Dowolne są wywody skargi kasacyjnej o tymczasowości zawartych w projekcie planu zapisów dotyczących rozwiązań komunikacyjnych na terenie, w skład którego wchodzą działki należące do strony skarżącej, bowiem zapisy w projekcie planu w żadnym stopniu nie potwierdzają takiego stanowiska. Znajdujący się w przedstawionych aktach projekt wyłożonego planu nie zawiera uregulowań, które mogłyby prowadzić do wniosku, że plan dotyczy zamierzeń tymczasowych w zakresie przewidywanych w nim układów komunikacyjnych, których dotyczył wniesiony przez skarżącą zarzut.

18 Z przyczyn wymienionych, wobec braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Rady Miasta Poznania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.