Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2009 r., II OSK 1097/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2009 r., II OSK 1097/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/06 w sprawie ze skargi K. Ch. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. Ch. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/06 oddalił skargę K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] października 2005 r. ([...]) cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej.

3 Jak wynika z uzasadnień powyższych decyzji, postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń zostało wszczęte w 2003 r. z uwagi na treść art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), powołanej dalej jako ustawa o broni i amunicji. W dniu [...] września 2003 r. w trybie odwoławczym (po złożeniu odwołania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od orzeczenia psychologicznego z dnia [...] czerwca 2003 r. pozytywnego dla K. C.) wydano orzeczenie lekarskie stwierdzające, że K. C. nie ma zdolności fizycznej i psychicznej do posługiwania się bronią. Orzeczenie to zostało wydane w związku z ubieganiem się K. C. o pozwolenie na posiadanie kolejnych dwu jednostek broni sportowej. K. C. w toku postępowania odwoławczego, nie stawił się na badanie w dniu [...] października 2003 r. do wyznaczonego psychologa, natomiast przedstawił orzeczenie lekarskie i psychologiczne z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdzające brak przeciwwskazań do posługiwania się bronią, od których złożył odwołanie Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach. Na skutek złożonych odwołań K. C. miał się stawić na badania w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, na które nie stawił się bez podania przyczyny. Natomiast poddał się badaniom w dniu [...] stycznia 2005 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, w którym wydano orzeczenie o posiadaniu fizycznej i psychicznej zdolności do posiadania broni.

4 Psycholog, do którego odwołał się organ I instancji od orzeczenia z dnia [...] grudnia 2003 r. wyznaczył K. C. termin wykonania badań, na które strona nie stawiła się pomimo prawidłowo doręczanego zawiadomienia. W lipcu 2005 r. K. C. odmówił również poddaniu się badaniu u uprawnionego psychologa mgr I. I., co wynika z jego pisma. W odwołaniu K. C. deklaruje chęć poddania się badaniu pod warunkiem, że będzie miał możliwość wyboru psychologa, na co organy Policji nie mają wpływu. Gdyż zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 79, poz. 898 ze zm.), odwołanie od orzeczenia psychologicznego wnoszone jest za pośrednictwem psychologa, który wydał orzeczenie w I instancji, do psychologa wyznaczonego przez właściwego wojewodę, po zasięgnięciu opinii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce.

5 Ponieważ strona nie dysponuje prawomocnym orzeczeniem psychologicznym potwierdzającym, iż może dysponować bronią palną sportową (orzeczenia z dnia [...] czerwca 2003 r. i [...] grudnia 2003 r. nie są prawomocne na skutek złożonych od nich odwołań Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach), w ocenie organów w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę K. C. wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. w uzasadnieniu tego wyroku, w całej rozciągłości podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji, skoro strona nie przedłożyła stosownego orzeczenia psychologicznego i tym samym nie udokumentowała, że posiada zdolność psychiczną do dysponowania bronią.

7 Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżanych decyzji. Organy prawidłowo oceniły całokształt zebranego w toku postępowania materiału dowodowego i uzasadniły dlaczego podjęto decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej. Długo trwające postępowanie administracyjne nie miało wpływu na wynik sprawy.

8 Bezspornie skarżący w niniejszej sprawie nie stawił się na wyznaczone badania psychologiczne a zatem postępowanie odwoławcze w sprawie orzeczenia psychologicznego nie zostało zakończone z przyczyn leżących po stronie skarżącego.

9 W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

10 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik K. C. podnosi następujące zarzuty:

11 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

12 a) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez nieuwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sytuacji gdy zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący powołał wszystkie niezbędne okoliczności uzasadniające wydanie mu pozwolenia na broń,

13 b) art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji poprzez niewydanie skarżącemu pozwolenia na broń i błędne przyjęcie, iż jest on osobą z zaburzeniami psychicznymi, osobą o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej czy też osobą wykazująca istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, w sytuacji gdy powyższe nie wynika z żadnego dowodu zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu,

14 c) art. 15 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy o broni i amunicji poprzez nieuprawnioną odmowę wydania skarżącemu pozwolenia na broń, w sytuacji gdy przedstawił on w toku prowadzonego postępowania orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych lekarza i psychologa, potwierdzające, że może on dysponować bronią,

15 d) art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne cofnięcie pozwolenia na broń mimo braku naruszenia przez skarżącego posiadanego już pozwolenia i przedstawienia przez niego właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, co spowodowało, iż wydane w przedmiotowej sprawie decyzje mają charakter dowolny i zapadły z naruszeniem zasady uznania administracyjnego,

16 e) § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898) poprzez błędne nieuwzględnienie orzeczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego, w sytuacji gdy wydane one zostały przez lekarzy i psychologów uprawnionych do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań do dysponowania bronią;

17 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

18 a) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach w toku postępowania administracyjnego, przejawiające się w niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy

19 Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnosi się o:

20 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

21 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym poniesionych już przez pełnomocnika z urzędu kosztów kserokopii z akt sprawy w kwocie 58,00 zł (zgodnie z § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).

22 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.

25 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, poza tym w części dotyczącej wydania pozwolenia na posiadanie broni (zarzuty zamieszczone w pkt 1 lit. a, b i c) nie odnosi się do wyroku zaskarżanego w tej sprawie. W związku z powyższym rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegają jedynie zarzuty zamieszczone w pkt 1 lit. d i e oraz pkt 2 lit. a.

26 Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do sprawy cofnięcia pozwolenia na broń zostały sformułowane całkowicie w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Faktem jest, że skarżący przedstawił organom Policji kilka orzeczeń lekarskich dotyczących badań psychologicznych, jednak żadne z nich nie odpowiada wymaganiom ustawowym w tym zakresie, gdyż wszystkie one zostały podważone w drodze odwołań wnoszonych przez organ Policji I instancji zgodnie z § 8 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r.

27 Bezspornym jest również, że skarżący odmawiał poddaniu się badaniom psychologicznym u wyznaczonego przez wojewodę psychologa, tym samym naruszył procedurę określoną w ww. rozporządzeniu. Nie można honorować orzeczeń psychologicznych wydanych przez dowolnie wybranych przez skarżącego psychologów, nawet jeśli posiadają wymagane w tym zakresie uprawnienia. Orzeczenia psychologiczne tak wydane mogą być zweryfikowane przez wniesienie odwołania, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednak skarżący odmówił poddaniu się takim badaniom w trybie odwoławczym u wskazanego psychologa lub w jednostce badawczo-rozwojowej. W takiej sytuacji organy Policji miały podstawy do zastosowania przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, pozwalających na cofnięcie pozwolenia na broń, co właściwie ocenił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W tej sytuacji całkowicie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz § 4 i § 6 ww. rozporządzenia. Fakt, że lekarze i psychologowie wydający orzeczenia w sprawie K. C. spełniali wymagania określone w § 4 i § 6 rozporządzenia, nie oznacza, że skarżący nie powinien przestrzegać § 8 i innych przepisów tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie nie można więc mówić o tym, że wydane decyzje mają charakter dowolny i zapadły z naruszeniem zasady uznania administracyjnego, skoro skarżący odmówił poddaniu się wymaganym badaniom u wskazanych specjalistów i nie przedstawił właściwych (odpowiadających prawu) orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

28 Organy Policji w postępowaniu administracyjnym wzięły pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, i należy zgodzić się z oceną Sądu I instancji, iż nie naruszano tu żadnych przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, co by uzasadniało przy orzekaniu zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ lub c/ p.p.s.a.

29 Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

30 Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

31 Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.