Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r., II OSK 1044/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r., II OSK 1044/09

Sentencja

1 Dnia 26 stycznia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz (spr.) sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant asystent Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2006 roku sygn. akt II SA/Sz 709/06 w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Uzasadnienie

2 II OSK 1044/09 U z a s a d n i e n i e

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 709/06 po rozpoznaniu skargi H. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2006 r., wydane na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu handlowego branży meblarskiej wraz z zapleczem gospodarczym, wybudowanego przy ul. S. w P.

4 W uzasadnieniu wyroku podano, że w postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, iż inwestor samowolnie rozpoczął roboty budowlane w 1992 roku, po czym została wydana decyzja z dnia [...] czerwca 1992 r. o pozwoleniu na dokończenie robót budowlanych, zobowiązująca do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, którego to obowiązku inwestor nie dopełnił, lecz przystąpił do użytkowania obiektu. Organ pierwszej instancji uznał, że zaistniała w związku z tym przesłanka z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego do zastosowania przedmiotowej kary pieniężnej. W odwołaniu od tej decyzji inwestor podniósł, że budowę ukończono w 1993 r. w związku z czym w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Zaprzeczył też twierdzeniu, że nie wykonał obowiązku, gdyż zawiadomił organ o oddaniu obiektu do użytkowania pismem z dnia [...] października 1993 r. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest w urzędzie dokumentów, które świadczyłyby o spełnieniu powyższego obowiązku a skarżący także ich nie przedstawił. Tym samym nie było warunków umożliwiających uwzględnienie odwołania.

5 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł H. B. podnosząc, że po zakończeniu budowy w 1993 roku powiadomił stosownie do obowiązujących wówczas przepisów o oddaniu obiektu do użytkowania, do czego nie wniesiono sprzeciwu, w związku z czym nie miał obowiązku uzyskać pozwolenia na użytkowanie na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Na okoliczność faktów, co do których oświadczenie złożył skarżący, a co do których organ miał wątpliwości, powinien przesłuchać powołanych świadków, wydał natomiast decyzję z pominięciem tych dowodów, a jedynie na podstawie rejestrów Urzędu Rejonowego w Pyrzycach z 1993 roku, prowadzonych w odmiennej sytuacji społeczno-gospodarczej, znacznie odbiegającej od współczesności.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.

7 Sąd stwierdził, że "sprawa przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jakkolwiek dokonana pod rządami ustawy z 1974 r., skoro jednak wszczęta została w okresie obowiązywania ustawy z 1994 r., musi być rozpatrywana w oparciu o nowe przepisy". Przepis art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wprowadza bowiem generalną zasadę, że wszelkie sprawy rozpatrywane po jej wejściu w życie, rozstrzygane są na podstawie nowych przepisów, za wyjątkiem samowoli budowlanych zakończonych przed wejściem w życie ustawy. Przepisy przejściowe ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane /Dz. U. Nr 93, poz. 888/ wprowadzające podstawę do naliczenia przedmiotowej kary. Dodatkowo Sąd zauważył, że skarżący samowolnie rozpoczął budowę, uzyskał decyzję zezwalającą na dokończenie rozpoczętych robót a następnie popełnił kolejną samowolę, budując niezgodnie z projektem technicznym i decyzją o pozwoleniu na budowę, powiększając kubaturę obiektu i przekraczając linię zabudowy, budując na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, co oznacza, że nie mógł uzyskać pozwolenia na użytkowanie.

8 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł H. B. podnosząc zwłaszcza, że zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o wadliwą wykładnię art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu wprawdzie obowiązującym w dacie orzekania, jednakże zastosowanym do stanu faktycznego zaistniałego jeszcze w początku lat 90-tych, bowiem skarżący budowę realizował w 1992 roku, zaś w 1993 roku przystąpił do użytkowania przedmiotowego obiektu, o czym stosownie do mających wówczas zastosowanie przepisów powiadomił właściwy organ. Dowody bezpośrednie na tę ostatnią okoliczność wprawdzie się nie zachowały, jednakże skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, co jednak zostało przez organ pominięte. Zaskarżony wyrok został więc nieprawidłowo wydany bez uwzględnienia tych okoliczności.

9 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

10 Podstawową w niniejszej sprawie kwestią jest, iż niespornie przystąpienie do użytkowania obiektu miało miejsce jeszcze przed wydaniem ustawy Prawo budowlane z 1994 roku a tym samym jej zmianą wprowadzającą w art. 57 ust. 7 instytucję kary pieniężnej wymierzanej z tytułu przystąpienia do użytkowania bez legalnego zakończenia procesu budowlanego. Kara ta, jako sankcja wiążąca się z deliktem administracyjnym /nielegalnym działaniem danego podmiotu/ ma zastosowanie wyłącznie do zdarzeń zaistniałych w czasie obowiązywania normy prawnej określającej tę karę, czyli wprowadzającej upoważnienie dla właściwego organu do stosowania kary pieniężnej i warunków, w jakich jest ona wymierzana. Wymierzenie kary pieniężnej w odniesieniu do sprawcy zdarzenia, które miało miejsce jeszcze przed ustawowym unormowaniem wprowadzającym instytucję tej kary nosi wyraźną cechę działania prawa wstecz, co nie może być uznane w niniejszej sprawie za dopuszczalne. Nie można tym samym podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że mają w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego zastosowanie przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego.

11 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.