Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., II OSK 1/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., II OSK 1/21

Sentencja

1 Dnia 25 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K., M. K. i M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1338/19 o odrzuceniu skargi B. K., M. K. i M. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16.

3 Sąd wskazał, że skarga o wznowienie została oparta na przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., że wskutek naruszenia przypisów prawa pozbawiono skarżących możności działania w sprawie. Skarżący wskazali, że określony w art. 277 p.p.s.a. termin należy liczyć od doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2019 r. odrzucającego wniosek B. K. i M. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16.

4 Skarżąca M. K. brała udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, w szczególności była obecna na rozprawie w dniu 7 września 2016 r., po zamknięciu której przedmiotowy wyrok został ogłoszony. Dla skarżącej M. K. termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upłynął zatem z dniem 7 grudnia 2016 r.

5 Skarżący B. K. i M. K. dowiedzieli się o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16, najpóźniej w dniu 13 czerwca 2019 r. W tym bowiem dniu skarżący sporządzili i wysłali wnioski o uzasadnienie tegoż wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia. Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upłynął zatem dla skarżących najpóźniej z dniem 13 września 2019 r.

6 W świetle powyższego Sąd stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania – wniesiona w dniu 16 października 2019 r. – jest spóźniona. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, jakoby w okolicznościach niniejszej sprawy określony w art. 277 p.p.s.a. termin należało liczyć od dnia doręczenia skarżącym postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2019 r. odrzucającego ich wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16. "Orzeczeniem" w rozumieniu art. 277 p.p.s.a. jest orzeczenie kończące postępowanie, którego wznowienia skarżący się domagają.

7 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie wyroku WSA w Krakowie z 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 715/16; a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

8 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 277 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie dla B. K. i M. K. winien być liczony od dnia 13 czerwca 2019 r., w sytuacji gdy B. K. i M. K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem WSA w Krakowie w terminie, a Sąd, badając termin do złożenia skargi o wznowienie, winien przede wszystkim wziąć pod uwagę fakt odrzucenia wniosku B. K. i M. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 września 2016 r., wydanego do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 715/16.

9 Ponadto wskazano, że skarżąca M. K. jeszcze przed wydaniem ww. wyroku sygnalizowała, że jej mąż M. K. zmarł, a w jego miejsce powinni wstąpić jego następcy prawni.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

11 Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

12 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

13 Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego orzeczenia jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

14 Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 277 p.p.s.a.

15 Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że, co najmniej w dniu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku (tj. w dniu 13 czerwca 2019 r.), B. K. i M. K. dowiedzieli się o wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 715/16. Natomiast za taki moment dowiedzenia się o wyroku nie można uznać datę doręczenia im postanowienia WSA w Krakowie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy bowiem uwzględnić, że art. 277 p.p.s.a. określa początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania – gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, jak w niniejszej sprawie – datę, w której strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy dowiedzieli się o wyroku. W tej sprawie zaś zasadniczo nie jest kwestionowane, że co najmniej w dniu 13 czerwca 2019 r. ww. skarżący dowiedzieli się o ww. wyroku skoro w związku z tym wyrokiem sformułowali określony wniosek procesowy. Natomiast argumentacja skargi kasacyjnej wskazuje, że taka ocena Sądu I instancji "pozbawia skarżących właściwie prawa do Sądu zagwarantowanego ustawą zasadniczą. Skoro bowiem skarżący nie mieli interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie, albowiem z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia może wystąpić jedynie strona postępowania zakończonego wydaniem wyroku (...)" i upłynął im termin do wznowienia postępowania, w zasadzie zostali pozbawieni prawa do Sądu i zajęcia stanowiska w sprawie. Jednak w skardze kasacyjnej nie uwzględniono, że to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1229/17, przesądził o braku statusu B. K. i M. K. jako stron czy uczestników na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym został wydany przez WSA w Krakowie wyrok o sygn. akt II SA/Kr 715/16. Dlatego w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia na aktualnym etapie postępowania, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przysługujące skarżącym konstytucyjne prawo do sądu, tym bardziej, że negatywna ocena terminowości wniesienia skargi o wznowienie postępowania sama w sobie nie oznacza, że doszło do naruszenia prawa strony do sądu. Tylko w przypadku wadliwej oceny w tym zakresie można by uznać trafność takiej argumentacji – jednak w tej sprawie takie podstawy nie zaistniały.

16 W konsekwencji należy stwierdzić, że wniesioną w dniu 16 października 2019 r. przez B. K. i M. K. skargę o wznowienie postępowania Sąd I instancji prawidłowo ocenił jako złożoną po terminie, o jakim mowa w art. 277 p.p.s.a., co uprawniało ten Sąd do zastosowania art. 280 § 1 p.p.s.a. i odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W przypadku bowiem podstawy wznowienia postępowania polegającej na pozbawieniu możliwości działania, treść przepis art. 277 p.p.s.a. nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż termin ten należy liczyć od dnia w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (por postanowienie NSA z 25 listopada 2011 r., II OSK 2356/11). Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 277 p.p.s.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

17 W tym miejscu należy jedynie na marginesie wskazać, że w skardze kasacyjnej nie kwestionowano stwierdzonej "nieterminowości" wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez M. K., co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej, nie mógł dokonać instancyjnej kontroli tej części zaskarżonego postanowienia.

18 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.