Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2012 r., II OPP 17/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2012 r., II OPP 17/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 393/11 w sprawie skargi J. R. na decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania

Uzasadnienie

2 W dniu 29 sierpnia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. R. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 393/11), w sprawie z jego skargi na decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. J. R. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 393/11 i przyznanie odszkodowania. Skarżący upatruje przewlekłość postępowania w braku działania WSA w Gdańsku od lipca 2011 r. i braku reakcji Sądu na wniosek skarżącego o odwołanie r.pr. W. Ł. od prowadzenia jego sprawy oraz nieprzydzielenie nowego pełnomocnika z urzędu.

3 Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 sierpnia 2011 r. skarga J. R. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę, wskazując że skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, a więc bez wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 grudnia 2011 r. Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2012 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw od wskazanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie skarżącego i postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 332/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Po zwrocie akt z NSA, postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z dnia 29 maja 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła r.pr. W. Ł. jako pełnomocnika z urzędu dla J. R. Następnie OIRP w Gdańsku w pismach z dnia 16 sierpnia 2012 r. poinformowała Sąd o zwolnieniu radcy prawnego W. Ł. z obowiązków zastępowania strony z urzędu i o wyznaczeniu nowego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. J. Nowy pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 12 września 2012 r. zawiadomił WSA w Gdańsku o nie stwierdzeniu podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając jednocześnie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2011 r.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

5 Skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku została wniesiona przez skarżącego w dniu 29 sierpnia 2012 r., a więc przeszło osiem miesięcy od zakończenia postępowania w sprawie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 393/11 odrzucającym skargę.

6 W tym stanie rzeczy skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna, gdyż skarga taka zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), może być wniesiona w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że granicę czasową dla skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania stanowi prawomocne zakończenie sprawy.

7 Wspomnieć należy, że skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu, a zatem jest środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd. Jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu. Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Dopuszczalne jest więc wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym jedynie do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OPP 40/09 - Lex nr 552254; 19 marca 2010 r. sygn. akt I OPP 10/10 – Lex 606363; 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OPP 31/10 – Lex 643291).

8 Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony skarżącemu w dniu 28 grudnia 2011 r. Postanowienie powyższe stało się prawomocne z dniem 28 stycznia 2012 r., co zostało stwierdzone w postanowieniu WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2012 r. Zarzuty skarżącego co do braku działania Sądu od lipca 2011 r. nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem WSA w Gdańsku wydał rozstrzygnięcie już po czterech miesiącach od przekazania skargi przez organ. Po odrzuceniu skargi, WSA w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podkreślić należy, że działania sądu administracyjnego co do ustanowienia pełnomocnika z urzędu są ograniczone, sprowadzają się jedynie do przyznania prawa pomocy w tym zakresie, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika należy już do właściwości właściwej okręgowej izby radców prawnych. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego W. Ł., a następnie zmieniła tego pełnomocnika na radcę prawnego K. J. Żaden ze wskazanych pełnomocników z urzędu nie wniósł w imieniu skarżącego skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Radca prawny K. J. poinformował Sąd i skarżącego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając stosowną opinię. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało zakończone na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji.

9 Złożona przez J. R. skarga na przewlekłość postępowania nie została wniesiona w "toku postępowania w sprawie" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., a zatem skarga ta jako wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

10 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.