Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., II GZ 36/19

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., II GZ 36/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 836/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 836/18 na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) odmówił A. Sp. z o.o. w B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.

3 Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu tego postanowienia, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie umocowania prezesa zarządu do działania w imieniu spółki (złożenie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego) pouczając, że czynności tej należy dokonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej 5 grudnia 2018 r. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2019 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych. Pismem z 28 stycznia 2019 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jako podstawę wniosku podała, że pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych, zostało odebrane przez pracownika Spółki, ale nie zostało doręczone jej prezesowi, który w tym czasie przebywał na zaplanowanym urlopie. Prezes zarządu nie został poinformowany o odebranej podczas jego nieobecności korespondencji. Nie miał również możliwości zapoznać się z odebranym wezwaniem, albowiem znajdowało się ono w innym miejscu niż zwyczajowo odbierana korespondencja. O wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi dowiedział się 21 stycznia 2019 r., odbierając postanowienie z 17 stycznia 2019 r. o odrzuceniu skargi.

4 Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że obowiązkiem skarżącej jest takie zorganizowanie odbioru pism, by przekazywana korespondencja dotarła do jej prezesa, który z kolei mógłby - z należytą starannością, dbając o interesy Spółki - dokonać wymaganej czynności procesowej w terminie. Nie zasługuje więc na aprobatę twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym nie ponosi ona winy za uchybienie powstałe w wyniku działania jej pracownika. Powoływanie się na zaniedbanie pracownika Spółki nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu.

5 Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji ustalenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi są w pełni zasadne. Skarżąca nie mogła uzupełnić braków formalnych w terminie, gdyż prezes skarżącej spółki przebywał poza jej siedzibą, na zaplanowanym urlopie, a o piśmie wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi dowiedział się gdy odebrał postanowienie z dnia 17 stycznia 2019 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji nie dokonał wszechstronnej oceny argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności nie wziął pod uwagę faktu, iż nawet przy dołożeniu najwyższej staranności skarżąca nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej jej zachowanie terminu.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.

8 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

9 Dopuszczalność przewidzianego w art. 86 i 87 p.p.s.a. przywrócenia uchybionego terminu została przez ustawodawcę uwarunkowana spełnieniem przez stronę następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, równoczesne dokonanie czynności, które nie nastąpiło w zakreślonym terminie, uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.

10 W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej spełniał wymogi formalne, a sporna pozostaje wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony.

11 Z ugruntowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu rozumienia przesłanki braku winy strony wynika, że powinna być ona oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem strony (por. postanowienia NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 947/12; z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 320/11, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 948/12).

12 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, a następnie powtórzone w zażaleniu, wskazują na zawinienie skarżącej w niewypełnieniu wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przede wszystkim nie może być uznany za zasadny argument, że niedochowanie terminu przez skarżącą było spowodowane przebywaniem prezesa spółki w tym czasie na urlopie wypoczynkowym. W świetle wymagań art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest to okoliczność wyłączająca winę skarżącej w niedochowaniu terminu. Tego rodzaju zaniedbanie jest kwestią organizacyjną skarżącej i nie może zwalniać jej z obowiązku należytej dbałości o swój interes w relacjach zewnętrznych z innymi podmiotami, w tym sądami. Naczelny Sąd Administracyjny wyrażał już w orzecznictwie stanowisko odnośnie omawianej problematyki, m.in. w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 856/11, w którym stwierdził, że brak dołożenia przez skarżącą należytej staranności w postępowaniu, poprzez niezapewnienie możliwości odbioru pism sądowych na czas wyjazdu, nie może być rekompensowany przywróceniem terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej.

13 Brak winy, który jest konieczną przesłanką przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Urlop wypoczynkowy prezesa spółki, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę w uchybieniu terminu. Skarżąca ponosi bowiem ryzyko prowadzenia swoich spraw również przez inne osoby, w tym pracowników pod nieobecność osób uprawnionych do reprezentowania i działania w imieniu skarżącej.

14 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.