Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., II GZ 33/06

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., II GZ 33/06

Tekst

TEZY

1 Podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności radcy prawnego podjęte przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek, wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz.U. nr 137 poz. 887 ze zm./, jest przepis par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163, poz. 1349/.

Sentencja

2 1 Dnia 30 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: 1 2 Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1325/05 o uzupełnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1325/05 o orzeczenie o kosztach sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1325/05, uzupełnił wyrok tego Sądu z dnia 30 listopada 2005 r. w zakresie przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego tj. zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego R. D. kwotę 255 zł.

4 Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie lub zmianę poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 3.615,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

5 W uzasadnieniu podniósł, iż przy orzekaniu o kosztach zastępstwa procesowego w tej sprawie Sąd winien zastosować przepis § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349) zwanego dalej: rozporządzeniem, w związku z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Zdaniem skarżącego, Sąd ustalając wynagrodzenie pełnomocnika błędnie zastosował przepisy § 6 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia określa wysokość stawki minimalnej w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Jednakże rozpatrywana przez Sąd sprawa nie może być zakwalifikowana jako sprawa o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, gdyż skarżący nie domaga się żadnych takich świadczeń.

6 Reasumując skarżący podniósł, że do określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika strony reprezentowanej przez radcę prawnego powinno mieć zastosowanie kryterium wartości przedmiotu sprawy ( § 4 ust. 1 rozporządzenia). Dodatkowo stwierdził, że Sąd w rozstrzygnięciu o kosztach sądowych nie wskazał ani nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło polemikę z argumentacją Sądu w tym zakresie.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./, zwanego dalej - rozporządzeniem, w § 14 ust 2 pkt 1 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe. Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 tego rozporządzenia. Natomiast według kryterium przedmiotowego podzielono sprawy, w których radca prawny dokonywał czynności na te, których przedmiotem jest decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego i na pozostałe /inne/ sprawy. Taki podział ustalenia stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest konsekwencją przyjęcia obu wymienionych kryteriów w całym rozporządzeniu, przy czym, o ile z przepisów określających stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych można wywieść tezę, że przepisy regulujące stawki z uwagi na kryterium przedmiotowe są przepisami szczególnymi w stosunku do ogólnej normy zawartej w § 6, to taki pogląd będzie nieuprawniony w relacji § 6 rozporządzenia do § 14 ust 2 pkt 1 lit. b. Niewątpliwie przy tym przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit b rozporządzenia, określający wysokość minimalnej stawki w sprawach skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu § 14 ust 2 pkt 1 lit a tego rozporządzenia. W świetle dotychczasowych uwag należy dojść do wniosku, że przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia stanowi podstawę określenia stawki za czynności radcy prawnego wówczas, gdy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym I instancji nie była decyzja bądź postanowienie Urzędu Patentowego, ani też sprawa dotycząca należności pieniężnej.

9 W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, iż przedmiotem skargi była inna sprawa, o której stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia i w oparciu o ten przepis wydał kwestionowane zażaleniem postanowienie na co wskazuje wysokość zasądzonych kosztów. Z kolei składający zażalenie uważa, że przedmiotem skargi była sprawa dotycząca należności pieniężnych i zarzuca Sądowi I instancji naruszenia § 4 ust.1 w zw. z § 6 pkt 6 oraz § 6 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia, wywodząc, że Sąd ustalił wysokość kosztów na podstawie przepisu odnoszącego się do określenia stawki minimalnej w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczeń społecznych i wskazuje, że przepisem tym jest § 6 ust. 2 rozporządzenia. Wskazany przepis, po pierwsze nie ma takiej jednostki redakcyjnej, po wtóre kwestia, której jakoby dotyczy została uregulowana w § 11 ust. 2 rozporządzenia i po trzecie ani ten przepis, ani pozostałe przepisy przywołane w zażaleniu nie stanowią podstawy do ustalenia stawki minimalnej za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stawki te regulowane są, bowiem w omówionym wcześniej § 14 ust. 2 rozporządzenia. Ta ułomność zażalenia nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od obowiązku ustalenia w oparciu, o jaki przepis rozporządzenie należało obliczyć stawkę minimalną za czynności radcy prawnego podejmowane w tej sprawie.

10 Zważyć, więc trzeba, że przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji była decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz.887 ze zm./. Przepis ten w ust. 1 wprowadza możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub części, w ust. 2 ogranicza tę możliwość jedynie to sytuacji całkowitej nieściągalności zaległych należności, a w kolejnej jednostce redakcyjnej zawiera legalną definicję pojęcia "całkowitej nieściągalności". Analiza przytoczonych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wniosku, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych składek, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Z tego względu przyjąć należy, że podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności radcy prawnego podjęte przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

11 W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że przedmiotem skargi jest inna sprawa w rozumieniu przywołanego § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni ten pogląd podziela i dlatego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ w zw. z art. 197 § 1 i 2 tej ustawy postanowił jak w sentencji.