Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r., II GZ 313/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r., II GZ 313/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1403/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wykonanie zjazdu z drogi publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1403/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] października 2020 r. w przedmiocie zgody na wykonanie zjazdu z drogi publicznej oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi.

3 Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z 29 grudnia 2020 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL. Wezwanie skierowano na podany w skardze adres, przy czym wobec nieodebrania przesyłki po dwukrotnym jej bezskutecznym awizowaniu (5 stycznia 2021 r. i 13 stycznia 2021 r.) pozostawiono ją w aktach ze skutkiem doręczenia. Wezwanie zostało uznane za doręczone 19 stycznia 2021 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął 26 stycznia 2021 r., a skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu.

4 W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uznając, że mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi.

5 Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca.

6 Postanowieniem z 11 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 137/21, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie, jako pozbawione przedmiotu zaskarżenia – na skutek niepodpisania przez Sąd I instancji uzasadnienia postanowienia.

7 Z notatki urzędowej z 1 lipca 2021 r. wynika, że uzasadnienie postanowienia WSA z 25 lutego 2021 r. zostało podpisane 1 lipca 2021 r.

8 Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem strona nie ze swojej winy nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych.

9 W uzasadnieniu podniesiono, że pod adresem w którym mieszka nigdy nie dochodziło do awizowania, gdyż od wiosny 2020 r. skarżąca zawsze przebywa w domu, a ponadto regularnie sprawdza zawartość skrzynki pocztowej. Z informacji nieoficjalnych uzyskanych w rozmowie telefonicznej z punktem pocztowym uzyskała informację, że listonosz obsługujący rewir skarżącej był od 5 do 13 stycznia 2021 r. na urlopie, a jego zastępca nie wywiązał się ze swoich obowiązków.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z nim, sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

13 Art. 57 § 1 powołanej ustawy - określający elementy składowe skargi - wskazuje przy tym, że skarga (m.in.) powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.

14 W myśl zaś art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.

15 Wskazać w końcu należy, że według powołanego w podstawach kasacyjnych art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie ulega przy tym kwestii, że takim przepisem szczególnym jest cytowany na wstępie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

16 Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

17 Skoro zatem poza sporem wniesiona przez skarżącą skarga nie spełniała warunku formalnego - z uwagi na brak zawarcia w niej numeru PESEL strony wnoszącej pismo - to wezwanie skarżącej do uzupełnienia tego braku było zasadne i w pełni odpowiada prawu stanowisko Sądu I instancji, że bezskuteczny upływ zakreślonego w tym celu terminu siedmiu dni skutkował koniecznością odrzucenia skargi.

18 Sąd kasacyjny podziela przy tym również ustalenia Sądu I instancji co do prawidłowości doręczenia skarżącej wezwania w trybie art. 73 p.p.s.a., z niżej wskazanych względów.

19 Jak wynika z akt sprawy w wykonaniu zarządzenia z 28 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej została wezwana do uzupełniania stwierdzonych braków formalnych skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została przesłana na podany w skardze adres i była dwukrotnie awizowana. Na przesyłce znajduje się stosowna adnotacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Zastosowanie zatem w sprawie znalazł przepis art. 73 p.p.s.a., w szczególności domniemanie, o którym mowa w § 4 tego przepisu, że doręczenie nastąpiło z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia w którym podjęto nieskuteczną próbę doręczenia przesyłki na adres podany na przesyłce, tj. 19 stycznia 2021 r.

20 Podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego nie ma charakteru fakultatywnego, a więc nie zależy od decyzji sądu. Obowiązek wykorzystania tego trybu aktualizuje się w każdym przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. i jest dla sądu wiążący. Obalenie fikcji doręczenia (domniemanie faktyczne) może natomiast nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Nie jest to jednak możliwe tylko i wyłącznie na podstawie twierdzeń skarżącej, że nie pozostawiono jej żadnego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Sama przesyłka jest bowiem dokumentem zachowania procedury jej doręczenia, a zatem jej podważenie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu lub uprawdopodobnienia, że informacje z niej wypływające są wątpliwe. Jak zaznaczano przy tym w orzecznictwie, obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej, bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OZ 971/13).

21 W tym stanie sprawy, ponieważ skarżąca nie podważyła w sprawie domniemania skutecznego wezwania jej do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego skargi – za wystarczające do podważenia tego domniemania nie można bowiem uznać jedynie twierdzeń o nieformalnych informacjach uzyskanych przez skarżącą w rozmowie telefonicznej z pracownikiem poczty o ewentualnym niewypełnieniu obowiązków przez listonosza – i wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym do tego terminie, należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę skarżącej.

22 Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.