Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2020 r., II GZ 135/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2020 r., II GZ 135/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2464/19 w zakresie odrzucenia skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2464/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2356 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

3 Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 4 grudnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi, pod rygorem jej odrzucenia, przez podanie numeru PESEL, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 20 grudnia 2019 r., który w zakreślonym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi.

4 J. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie wskazując, że jego PESEL znajduje się w aktach administracyjnych.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

7 Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zaś zgodnie z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.

8 W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że skarżący w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie podał swojego numeru PESEL i w konsekwencji został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi. Ponadto skarżący nie nadesłał numeru PESEL w wyznaczonym terminie. Jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności, na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie stanowią wystarczającej podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

9 W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jak wynika z treści art. 49 § 1 p.p.s.a., sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi jedynie wówczas, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Przytoczona regulacja stanowi jedną z gwarancji prawa do sądu, gdyż przesądza ona, że jedynie braki formalne skargi uniemożliwiające prowadzenie przez sąd postępowania mogą stanowić podstawę jej odrzucenia, w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie.

10 Prawo do sądu jest bezspornie jednym z fundamentalnych uprawnień jednostki, mającym swoje źródło zarówno w Konstytucji RP. Natomiast ograniczenie prawa do sądu może zostać ustanowione ze względu na inne wartości. Stosowanie przepisów ustanawiających takie ograniczenia wymaga od sądu rozważenia, czy chronione w ten sposób wartości przeważają nad konstytucyjnym i konwencyjnym uprawnieniem do rozpatrzenia sprawy przez sąd.

11 Odnosząc się zaś do stanu faktycznego, niespornego w sprawie, należy przede wszystkim wskazać, że sąd I instancji przede wszystkim pominął fakt, że w aktach administracyjnych sprawy, przesłanych przez organ do Sądu wraz ze skargą, znajduje się numer PESEL skarżącego (np. w protokole z kontroli mobilnej, kserokopii prawa jazdy skarżącego). Sąd mógł zatem uzyskać informację o numerze PESEL skarżącego bez konieczności wzywania go do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia.

12 Rozważając prawidłowość zaskarżonego postanowienia, należy wziąć pod uwagę cel wprowadzenia wymogu podawania numeru PESEL w pierwszym piśmie wnoszonym do sądu. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), mocą której ustanowiono w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. obowiązek zamieszczania numeru PESEL strony, stwierdzono m.in., że zmiana ta ma na celu zapewnienie jednoznacznej identyfikacji podmiotów zarejestrowanych w systemie teleinformatycznym (vide druk sejmowy VIII.3260). W rozpoznawanej sprawie nie można więc pominąć, że numer PESEL znajdował się w aktach administracyjnych, a pismo skarżącego nie zostało złożone drogą elektroniczną (a więc podanie numeru PESEL nie było niezbędne do identyfikacji skarżącego w systemie informatycznym) oraz tego, że brak było wątpliwości co do tożsamości skarżącego. W ocenie NSA, te okoliczności świadczą o tym, że odrzucenie skargi wyłącznie z powodu niepodania numeru PESEL bezzasadnie zamknęło stronie drogę do sądu.

13 Podobne stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I GZ 366/19, który wskazał ponadto, że: "W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bezwzględnie obowiązujący charakter wymogu podania numeru PESEL i przyjmuje się, że nieuzupełnienie tego braku formalnego w terminie stanowi niebudzącą wątpliwości podstawę odrzucenia skargi. Jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach konkretnej sprawy, gdy w aktach administracyjnych znajduje się numer PESEL strony wnoszącej skargę, nie można uznać, że niepodanie tego numeru w skardze, będące naruszeniem art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu. W takiej sytuacji, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., niezasadne jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w omawianym zakresie pod rygorem jej odrzucenia."

14 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.