Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2014 r., II GW 16/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2014 r., II GW 16/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Jan Bała Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej sprawy z wniosku Wójta Gminy Masłowice z dnia 29 kwietnia 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Masłowice a Prezesem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie wniosku Danuty i Zbigniewa Janochów o spłatę lub umorzenie zaległych składek z tytułu zaopatrzenia emerytalnego rolników i ich rodzin postanawia: wskazać Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako właściwego do rozpatrzenia wniosku

Uzasadnienie

2 W dniu 21 marca 2014 r. wpłynęło do Urzędu Gminy w Masłowicach podanie D. i Z. J. o spłatę bądź umorzenie zaległych składek Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników za okres od kwietnia 1982 r. do 1 stycznia 1984 r.

3 Wójt Gminy Masłowice, uznając się za niewłaściwy w sprawie, działając na podstawie art. 65 § 1 w zw. z art. 19 k.p.a., sprawę przekazał do załatwienia Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówce Terenowej w Tomaszowie Mazowieckim.

4 Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r., przesłanym do wiadomości Urzędowi Gminy Masłowicie, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Łodzi Placówka Terenowa w Radomsku poinformowała wnioskodawców, iż organem właściwym w sprawie jest wójt Gminy Masłowice. Jak podano w okresie od 1 lipca 1977 r. do 31grudnia 1982 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), a od dnia 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1990 r. przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). Poinformowano również wnioskodawców o treści przepisu § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.). W myśl tego przepisu, naczelnik gminy wymierza składkę w drodze decyzji po ustaleniu, że rolnik, jego małżonek i domownicy podlegają ubezpieczeniu. Rolnik jest obowiązany przedstawić naczelnikowi gminy dane niezbędne do ustalenia obowiązku ubezpieczenia.

5 W dniu 5 maja 2014 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powołaniem się na przepisy art. 22 § 2 oraz art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), złożony przez Wójta Gminy Masłowice wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego, przez wskazane Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, jako organu właściwego do załatwienia sprawy.

6 Jak wywodzi z dniem 1 stycznia 1991 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2013, poz. 1403 ze zm.), która uchyliła wspomnianą ustawę z dnia 14 grudnia 1982 r o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Tym

7 samym utraciło moc powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, w myśl którego składki na ubezpieczenie społeczne rolników ustalał naczelnik urzędu gminy. Obecnie, jak podnosi Wójt Gminy Masłowice sprawa należy do właściwości Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

8 Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

9 W myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. Taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu.

10 Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przez pojęcie "sporu kompetencyjnego" należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Tym samym, sprawa, w której powstał spór kompetencyjny, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia (vide postanowienie NSA z 24 października 2006 r. II OW 32/06 niepublikowane). Powyższe przesłanki są w sprawie spełnione.

11 W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Masłowice a jednostką organizacyjną podległa Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

12 Trafne jest stanowisko Wójta Gminy Masłowice o właściwości rzeczowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do załatwienia omawianej sprawy.

13 W myśl art. 120 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą. Niewątpliwie przepis § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie

14 wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, stanowiący, iż naczelnik gminy wymierza składkę w drodze decyzji po ustaleniu, że rolnik, jego małżonek i domownicy podlegają ubezpieczeniu, na który to przepis powoływała się Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Łodzi Placówka Terenowa w Radomsku, jest sprzeczny z ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a tym samym nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej "Kasą". W myśl art. 2 ust. 2 ustawy, Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi.

15 W tym stanie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego za właściwą do załatwienia sprawy. Właściwą miejscowo jednostkę dla rozpatrzenia podania wnioskodawców wyznaczy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

16 Z powyższych względów postanowiono jak w sentencji.