Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., II GSK 905/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., II GSK 905/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 757/09 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz A. P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

4 W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że uchwałą z dnia [...] września 2008 r. podjętą na podstawie art. 75 ust. 1, art. 75i ust. 3 i art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm., zwanej dalej Prawem o adwokaturze) Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w T. stwierdziła, że skarżący, który otrzymał z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 189 punktów, uzyskał z tego egzaminu wynik negatywny. Minister Sprawiedliwości utrzymując w mocy uchwałę poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i jego przebieg oraz odniósł się do poszczególnych pytań i odpowiedzi zakwestionowanych przez skarżącego w odwołaniu. Omawiając pytanie nr 75 organ odwoławczy przytoczył najpierw jego treść, zgodnie z którą: "Według Kodeksu cywilnego małżonek, w stosunku, do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka:

5 A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku,

6 B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku,

7 C. w ogólne nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania.

8 Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", skarżący natomiast udzielił odpowiedzi "A", a zatem w ocenie organu nieprawidłowej. Uzasadniając tą ocenę organ podał, że przepis art. 923 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej k.c.) stanowi, że małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Jego zdaniem, treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obejmuje on swoim zakresem osobę, która pozostaje - w chwili śmierci - małżonkiem spadkodawcy. Sytuację prawną małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację reguluje natomiast art. 614 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), który stanowi, że orzeczenie separacji powoduje skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Z przepisów tych, wprost zatem wynika, że małżonek, w stosunku, do którego orzeczono separację nie jest małżonkiem, o którym mowa w treści art. 923 k.c., nie służy mu więc uprawnienie przewidziane w tym przepisie.

9 Minister Sprawiedliwości uznał także za prawidłową konstrukcję pytania nr 186, które brzmiało:

10 Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

11 A. jednoinstancyjne,

12 B. dwuinstancyjne,

13 C. trójinstancyjne.

14 Organ wskazał, iż prawidłowa odpowiedź "A" oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Zdający zakreślił odpowiedź "B". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji.

15 W uzasadnieniu prawnym wskazującym przyczyny uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że prawidłowość ustaleń, co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe jest zasadniczym elementem, na którym opiera się prawidłowe ustalenie wyniku egzaminu. Odnosząc się do pytania nr 75, Sąd podał, że jego przedmiotem jest zakres uprawnienia, bądź jego braku do czasowego zamieszkiwania małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację, ale który zamieszkiwał wspólnie ze współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci i któremu nie służy ani prawo do lokalu mieszkalnego, ani z tytułu spadkobrania. Sąd wywiódł, że art. 923 k.c. przewiduje z mocy prawa uprawnienie do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym oprócz "małżonka", także dla innych osób bliskich spadkodawcy, przy czym warunkiem sine qua non jest mieszkanie z nim do dnia jego śmierci. Przyjmując powyższe oraz fakt, że "małżonek", nie jest "małżonkiem w separacji", zdaniem Sądu, można było, przez zastosowanie interpretacji kręgu osób bliskich, wywieść prawidłowość odpowiedzi "C". Na tle odpowiedzi z klucza (A) powstaje, bowiem wątpliwość, czy "małżonek w separacji", w lakonicznym stanie faktycznym z pytania testowego traci atrybut "bliskości". Ustawodawca nie określa, kto należy do kręgu osób bliskich, zależy to od stanu faktycznego. Nie można jednak pominąć, że na gruncie prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa cywilnego nie jest oczywista utrata atrybutu "osoby bliskiej" przez "małżonka w separacji". Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, odpowiedź "C" udzielona przez skarżącego nie może być uznana za nieprawidłową. Tak więc w pytaniu nr 75, bez dodatkowych założeń, możliwe były zdaniem Sądu dwie odpowiedzi "A" i "C", co narusza art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.

16 Analizując pytanie nr 186, Sąd I instancji powołał treść art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe. Wykładając ten przepis w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a., Sąd stwierdził, że pytanie nr 186 zawiera dwie odpowiedzi, które można uznać za prawidłowe. Przewidziana w art. 127 § 3 k.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym, występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością. W ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość rodzi sformułowanie pytania nr 186, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ.

17 Wobec tego, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r., ustalającą wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 189 punktów, a dwa pytania (nr 75 i nr 186), zostały sformułowane w sposób sprzeczny z wymogami art.75a ust. 3 w związku z art. 75i Prawa o adwokaturze, zasadnym w ocenie Sądu było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

18 II

19 W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucił wyrokowi naruszenie:

20 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi A. P. i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego - art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, w sytuacji, gdy decyzja ta nie naruszała wskazanych przepisów,

21 2. przepisów prawa materialnego - art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, przez błędną jego wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że pytania nr 75 i 186 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zostały sformułowane nieprawidłowo, gdyż zawierają dwie możliwe do udzielenia odpowiedzi, podczas gdy możliwa jest tylko jedna odpowiedź na te pytania, a tym samym, pytania te są zgodne z ustawą - Prawo o adwokaturze.

22 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że z art. 923 k.c. wynika wprost odpowiedź na pytanie nr 75, skoro przepis ten stanowi, że uprawnionymi są "małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy". Zatem wyłącznie małżonek, a nie małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację, jest podmiotem uprawnionym, zgodnie z art. 923 k.c. Wywody zawarte w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, zmierzające do wykazania wskutek interpretacji, że małżonkiem jest także małżonek separowany, przy czym ten ostatni nadto jest także osobą bliską w rozumieniu ww. przepisu, nie są zdaniem organu przekonujące. Na poparcie swojego stanowiska, zgodnie z którym z kręgu osób uprawnionych do dalszego korzystania z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku wyłącza prawomocne orzeczenie separacji za życia spadkodawcy, Minister Sprawiedliwości przywołał poglądy doktryny oraz orzecznictwa.

23 Odnosząc się do pytania nr 186, organ zwrócił uwagę, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest odrębną instytucją i został uregulowany osobno i niezależnie od instytucji odwołania występującej w klasycznym postępowaniu dwuinstancyjnym. W literaturze występują wątpliwości dotyczące charakteru wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co jednak nie rzutuje na kwestię charakteru postępowania, w ramach, którego strona złożyła tego rodzaju wniosek i które nie przestaje być wówczas postępowaniem jednoinstancyjnym. Sporne pytanie zostało zaś sformułowane precyzyjnie i oparte o konkretny przepis prawa. Skoro od decyzji Prezesa NBP nie służy odwołanie, to bez wątpienia mamy do czynienia z postępowaniem jednoinstancyjnym.

24 W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

III

25 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

26 Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kontroli instancyjnej, sprawowanej w jej granicach, poddany został wyrok Sądu I instancji uchylający decyzję Ministra Sprawiedliwości z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Powołany u podstaw ocenianego wyroku przepis obliguje sąd administracyjny do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

27 W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, które według Sądu I instancji zostały naruszone, Naczelny Sąd Administracyjny musi najpierw ocenić, czy doszło do wytkniętego naruszenia norm materialnoprawnych. Tylko bowiem pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawniają do dalszej oceny, obejmującej wpływ naruszenia prawa materialnego na wynik sprawy administracyjnej.

28 Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej w takiej kolejności, wskazać należy, że według Sądu I instancji kontrolowana na skutek skargi A. P. decyzja Ministra Sprawiedliwości naruszała art. 75i oraz art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze. Przepis art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze, w dacie przystąpienia skarżącego do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką stanowił, że egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

29 Treść przytoczonego przepisu jest jasna i przy tak jednoznacznie sformułowanych wymogach nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu wynika wprost, że konsekwencją wprowadzenia reguły testu jednokrotnego wyboru jest wykluczenie pytań zawierających propozycje odpowiedzi, z których więcej niż jedną należałoby uznać za prawidłową.

30 Oceniając zaskarżoną decyzję w zakresie jej zgodności z art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze Sąd I instancji przyjął, że pytania nr 75 i nr 186 nie odpowiadają wymogom tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela.

31 Pytanie nr 75 stanowiło sprawdzenie wiedzy kandydata ze znajomości art. 923 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. W omawianym pytaniu odwołano się wprost do Kodeksu cywilnego, przy czym uprawnienie do mieszkania odniesiono do małżonka, w stosunku, do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędącego spadkobiercą swego małżonka. Formułując to pytanie pominięto jednak, że uprawnienie przewidziane w przepis art. 923 § 1 k.c. przyznano także innej osobie bliskiej. Nie powinno budzić wątpliwości, że w określonych stanach faktycznych małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację można i należy zaliczyć do osób bliskich spadkodawcy w rozumieniu art. 923 § 1 k.c. Skoro zatem przepis art. 923 § 1 k.c. uprawnienia przyznaje małżonkowi i osobom bliskim, uznana za prawidłową przez organ propozycja odpowiedzi na tak postawione pytanie wymagała dodatkowego założenia, że małżonek w stosunku do którego orzeczono separację nie jest inną osobą bliską. Przy założeniu przeciwnym prawidłowa byłaby odpowiedź udzielona przez skarżącego. Brak tego dodatkowego elementu w pytaniu sprawił, że więcej niż jedną propozycję odpowiedzi należało uznać za prawidłową, co stanowiło naruszenie art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.

32 Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku przyjął również, że pytanie nr 186 nie odpowiadało wymogom tego przepisu. Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt II GSK 781/09, w którym odniesiono się do wadliwości pytania nr 186.

33 Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela pogląd prawny wyrażony w powołanym wyroku. Nadto zauważa, że sporne pytanie było sprawdzeniem znajomości przez uczestnika egzaminu konkursowego treści art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego. Przepis ten stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Odpowiedź na pytanie, czy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest jednoinstancyjne (propozycja odpowiedzi "A"), czy też dwuinstancyjne (propozycja odpowiedzi "B") uzależniona będzie od tego, czy dwuinstancyjność postępowania będzie rozpatrywana w znaczeniu materialnym czy też formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. Zdaniem W. Dawidowicza, punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, natomiast rzeczą drugorzędną jest, czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia), czy też ten sam. Dwuinstancyjność bowiem "jest pojęciem procesowym a nie ustrojowym - z tym, że zamyka się ono w systemie organów administracji państwowej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 45).

34 Podejście do zasady dwuinstancyjności postępowania w ujęciu materialnym jest dominujące w orzecznictwie. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji powołał się na pogląd prawny wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06. Warto zatem dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w innym składzie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zagadnieniem prawnym tożsamym z tym, jakie było przedmiotem uchwały w sprawie o sygn. akt II GPS 2/06. W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 Trybunał Konstytucyjny omawiając art. 78 Konstytucji stwierdził: "(...) kształtując konstytucyjne prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, posłużono się w nim ogólnym sformułowaniem "zaskarżenie", pozwalającym na objęcie jego zakresem różnych, specyficznych dla danej procedury, środków prawnych, których wspólną cechą jest umożliwienie stronie uruchomienia weryfikacji wydanego w pierwszej instancji orzeczenia bądź decyzji. Ponadto jest możliwa konkretyzacja tego sformułowania, polegająca na wskazaniu tych elementów środka prawnego, które są wystarczające do realizacji omawianego prawa, i nie ma tu decydującego znaczenia przyjmowany w doktrynie podział na środki odwoławcze i inne środki zaskarżenia. Trzeba bowiem uwzględniać całokształt unormowań determinujących przebieg określonego postępowania, bo nie zawsze jest możliwe takie ukształtowanie procedury, aby w sprawie orzekał organ wyższej instancji". Takim przykładem wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny jest art. 127 § 3 k.p.a. (por. uchwała z 22 lutego 2007 r. NSA w Warszawie, sygn. akt. II GPS 2/06).

35 W świetle tych rozważań za prawidłowe należało uznać propozycje odpowiedzi zawarte zarówno w punkcie "A" i "B". Polemika z tym poglądem zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowi potwierdzenie tej tezy.

36 W skardze kasacyjnej, w nawiązaniu do podstaw prawnych zaskarżonego wyroku, podniesiono także zarzut naruszenia art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze. Przepis ten w stanie prawnym wiążącym w tej sprawie stanowił, że egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

37 Dokonując jego wykładni Sąd I instancji przyjął, że niedopuszczalne jest, aby w pytaniach prawnych pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, albowiem nie jest właściwe wymaganie od ewentualnych adeptów zawodów prawniczych jednoznaczne rozstrzyganie zagadnień prawnych, co do których nie są zgodne również autorytety prawnicze. Zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię omawianego przepisu autor skargi kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać, że to ustawodawca przesądził o poziomie wiedzy prawnej niezbędnej dla skutecznego ubiegania się o przyjęcie na aplikację adwokacką poprzez wyłączenie z testu sprawdzającego pytań obejmujących zagadnienia prawne, na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową.

38 Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej oparty na podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

39 Niezasadny jest także zarzut obejmujący przepis art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Naruszenie przepisu prawa materialnego powoduje uwzględnienie skargi, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy - w tym wypadku na ustalenie wyniku egzaminu na aplikację adwokacką. Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, gdyż w ówczesnym stanie prawnym pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymywał kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Skoro skarżący uzyskał z testu 189 punktów, naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

40 W petitum skargi kasacyjnej postawiono Sądowi I instancji nadto zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nieuzasadniając go. Wskazać zatem jedynie należy, że Sąd I instancji także i ten przepis powołał u podstaw orzeczenia, aczkolwiek z uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, iż powodem uchylenia kontrolowanej przez Sąd decyzji było naruszenie przez organ, którego działanie zaskarżono, przepisów prawa materialnego.

41 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348) orzekł jak w sentencji.