Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., II GSK 761/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., II GSK 761/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 875/13 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności na zalesianie gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz A. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 I.
3 Wyrokiem z 5 grudnia 2013r. sygn. akt: I SA/Rz 874/13, Wojewódzki Sąd
4 Administracyjny w Rzeszowie, uwzględnił skargę A. S. na decyzję Dyrektora
5 [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
6 R. z [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na
7 zalesianie gruntów rolnych i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
8 Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. nr [..], określił, że decyzje te nie podlegają
9 wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
10 R. na rzecz skarżącej kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
11 sądowego.
12 Referując stan sprawy, Sąd l instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor
13 [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
14 R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
15 i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. stwierdzającej, że decyzja
16 Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] listopada 2006r. w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów
17 rolnych, została wydana z naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną organ wskazał art.
18 138§1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst
19 jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej-k.p.a.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008r. o
20 Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U Nr 98, poz. 634 ze zm.), §3 ust. 1, §
21 4 ust. 1, ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie
22 szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów
23 rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 187, poz. 1929 ze zm.), art. 51
24 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r, ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu
25 administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr
26 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady
27 (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2008r. s. 18 ze zm.).
28 Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu 20 czerwca 2006r. A. S. złożyła w
29 Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zdeklarowała
30 do zalesienia działki rolne oznaczone jako "A" o powierzchni 0,73 ha położoną na działce
31 ewidencyjnej nr 467/3, działkę rolną oznaczoną jako "CM o powierzchni 0,50 ha położoną na
32 działce ewidencyjnej nr 474/2 oraz działkę rolną oznaczoną jako "B" o powierzchni 1,95 ha
33 położoną na działce ewidencyjnej nr 552/1. Całą powierzchnię działek oznaczonych jako "A"
34 i "C" oraz cześć powierzchni tj. 0,76 ha działki oznaczonej jako "B" wnioskodawczyni
35 zdeklarowała do zalesienia na stokach o nachyleniu powyżej 12°, co stanowiło w
36 przeliczeniu 1,99 ha. Do wniosku zostały załączone wszystkie wymagane załączniki.
37 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
38 R. postanowieniem z [...] lipca 2006r. stwierdził spełnienie niezbędnych warunków do
39 przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 24 listopada 2006r. do Biura
40 Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wpłynęło
41 oświadczenie A. S. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do
42 którego załączono zaświadczenie z 21 listopada 2006r. z Nadleśnictwa D.
43 potwierdzające ten fakt.
44 Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń Kierownik Biura Powiatowego
45 Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu [...] listopada 2006r.
46 wydał decyzję w sprawie przyznania płatności na zalesianie. Płatność obejmowała: wsparcie
47 na zalesianie w wysokości 11.157,00 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,
48 premię pielęgnacyjną w wysokości 1.492,50 zł - płatne corocznie przez okres 5 lat
49 począwszy od dnia wykonania zalesienia, premię zalesieniową w wysokości 2.786,00 zł -
50 płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Płatności
51 przyznane przedmiotową decyzją zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez
52 stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W latach 2007-2012 A. S.
53 składała wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, na podstawie których
54 wypłacane były kolejne premie pielęgnacyjne i zalesieniowe.
55 W marcu 2013r. przeprowadzono kontrolę gruntów rolnych zadeklarowanych do
56 zalesienia. W wyniku kontroli wykryto uchybienia dotyczące nachylenia zalesionego gruntu
57 oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Kontrola wykazała, że na działce rolnej A, na której
58 strona deklarowała zalesienie na stokach o nachyleniu 12° o powierzchni 0,73 ha
59 stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu od 8,60 stopni do 9,30 stopni,
60 natomiast na działce rolnej C, na której strona deklarowała również zalesienie na stokach o
61 nachyleniu 12° o powierzchni 0,50 ha stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu
62 od 8° do 8,7°. Dla wyżej wymienionych działek w protokole odnotowano kod pokontrolny
63 ZGR 20-nieuprawnione korzystanie z płatności wynikającej z utrudnień w wykonaniu
64 zalesienia i pielęgnacji zalesienia (nachylenie stoku powyżej 12°). Natomiast w przypadku
65 działki rolnej B uchybienia dotyczyły powierzchni kompleksu leśnego. Powierzchnia
66 deklarowana we wniosku wynosiła 0,76 ha, natomiast powierzchnia zmierzona przez
67 inspektorów terenowych wynosiła 0,48 ha. W protokole dla wyżej wymienionej działki
68 wpisano kod pokontrolny ZGR 5-zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest
69 większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona.
70 W ocenie organu w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które w dniu
71 wydania decyzji z [...] listopada 2006r. nie były organowi znane. Kierownik Biura
72 Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R.
73 postanowieniem z [...] kwietnia 2013r. wznowił postępowanie i po przeprowadzeniu
74 postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [... maja 2013r. o stwierdzeniu wydania decyzji w
75 sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych z [...] listopada 2006r. z
76 naruszeniem prawa. Na skutek rozpoznania odwołania od tej decyzji, Dyrektor
77 [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
78 R., decyzją z [..] lipca 2013r, utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego
79 Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. w mocy.
80 Uzasadniając decyzję wyjaśnił, że podczas kontroli wykryto uchybienia dotyczące
81 nachylenia zalesionego gruntu oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Wyniki kontroli
82 zawarto w protokole z czynności kontrolnych. Protokół ten odebrała i podpisała A.
83 S., która o terminie przeprowadzonej kontroli została powiadomiona telefonicznie a prace
84 terenowe zostały wykonane zostały bez jej udziału za jej zgodą.
85 II.
86 Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skargę
87 na powyższą decyzję, zarzucając:
88 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
89 - błędne zastosowanie §3 w zw z §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia
90 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na
91 zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegające na
92 błędnym przyjęciu, że skarżąca nie wykonała warunków określonych planem zalesienia,
93 - błędne zastosowanie §4 ust. 1, 2 i 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z
94 11 sierpnia 2004r. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do otrzymania
95 wsparcia na zalesienie i przyznania premii pielęgnacyjnej oraz zalesieniowej, które
96 uzależnione są od kąta nachylenia stoku powyżej 12° który to stopień nachylenia musi
97 wystąpić na całej powierzchni działki rolnej podczas gdy w omawianej sprawie bezspornym
98 jest, że zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez specjalistę służby leśnej
99 W. Ś., który będąc osobiście na w/w działkach, których dotyczyła kontrola
100 stwierdził, że działki ieżą na stoku o nachyleniu powyżej 12° oraz, że posiadają odpowiednią
101 powierzchnię zalesienia,
102 błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia
103 2004r. polegające na błędnej subsumcji, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada
104 stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa
105 poprzez przyjęcie, że przedekl arowa na różnica u beneficjentki między obszarem
106 zdeklarowanym we wniosku o płatność, a stwierdzonym w trakcie kontroli przekroczyła 16,37
107 %, a zatem winny mieć zastosowanie w sprawie przepisy tego rozporządzenia Komisji
108 podczas gdy obszar zgłoszony bez A. S. wypełnił dyspozycję §3 ust. 1 pkt 2 lit. a
109 rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004r., gdzie obszar zgłoszony nie przekroczył obszaru
110 ustalonego;
111 niezastosowanie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r.,
112 podczas gdy beneficjentka w należyty sposób złożyła wniosek poprawny pod względem
113 faktycznym.
114 naruszenie przepisów prawa procesowego:
115 art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wnikliwe i
116 wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a przez to wadliwym ustaleniu stanu faktycznego,
117 art. 6, art. 7, art. 75§1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że zostały one
118 błędnie zastosowane poprzez niezachowanie standardów obiektywizmu w ocenie dowodów
119 w szczególności przyznanie wiążącej mocy dowodowej protokołowi kontroli z pominięciem
120 innych dowodów świadczących na korzyść skarżącej.
121 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie.
III.
122 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga była zasadna.
123 W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że płatność na zalesianie
124 przyznawana jest producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią
125 produkcji rolnej jeśli zgodnie z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w
126 sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie
127 gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187 poz. 1929 ze zm.
128 określanym dalej jako rozporządzenie), spełni warunki w nim przewidziane, w tym, jeśli
129 m.in. zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o
130 przyznanie płatności, była prowadzona produkcja rolnicza.
131 W rozpoznawanej sprawie jak ustaliły organy, działki rolne objęte wnioskiem i planem
132 zalesienia nie były nachylone pod kątem powyżej 12°. W ocenie organów, zgodnie zatem z
133 przepisem §4 ust. 3 rozporządzenia, wysokość wsparcia na zalesianie i premii pielęgnacyjnej
134 nie mogła być przyznana w zwiększonej wysokości. Wskazany przepis stanowi bowiem, źe
135 wsparcie w takiej wysokości może być przyznane pod warunkiem, że cała działka rolna
136 przewidziana do zalesiania jest nachylona pod kątem powyżej 12°. W sprawie dokonano
137 wadliwej interpretacji przepisu §4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Sprawa zainicjowana przez
138 organy jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ
139 na uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia
140 postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę
141 merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak,
142 jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana. Zdaniem organów literalna treść tego
143 przepisu, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii
144 pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka
145 rolna sugeruje, że to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu
146 powyżej 12°. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane
147 nachylenie. Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać
148 nawet za naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu
149 zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz
150 związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także
151 okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12°, nie
152 zawsze musi być uznana za grunt o "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że ta
153 właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia. Taki pogląd wyraził NSA w
154 wyroku z 8 października 2012r. sygn. akt: li GSK 1324/11.
155 W wyroku tym wskazano, że zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie
156 powierzchni działki rolnej, ma za zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych
157 z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane
158 w sposób jednolity, tj. w ich obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie
159 przekraczają swoim nachyleniem 12°, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie
160 w podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu
161 widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12°. Nie
162 należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej przez
163 producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej
164 położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma
165 odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają
166 nachylenie niższe niż 12°, bądź nawet cała działka ma nachylenie niższe niż 12° nie oznacza
167 automatycznie, że wsparcie w podwyższonej wysokości nie będzie przysługiwało.
168 Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, że koszty związane z założeniem i
169 utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej jednak na stoku o nachyleniu
170 powyżej 12°, są również wysokie, np. producent rolny ma utrudniony dostęp do tych
171 "płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć ponadprzeciętne starania,
172 aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ, kwestionując stanowisko
173 wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a więc pod zarzutem
174 naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, że konfiguracja danej działki nie
175 uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu widzenia istoty omawianych dopłat.
176 §4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia jest przepisem, który wykonuje normę ustawową,
177 której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w ramach wspierania rozwoju
178 obszarów wiejskich. Organy, odnosząc się tylko do literalnej treści przepisu, nie dostrzegły
179 jego istoty i funkcji. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka rolna, w kontekście
180 publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych, znajdowała się na
181 stoku o nachyleniu powyżej 12°. Nie chodzi natomiast o działanie polegające na
182 modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w całości posiadające nachylenie
183 powyżej 12°. Celem wsparcia w podwyższonej wysokości jest promowanie tych producentów
184 rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na
185 których wykonanie zabiegów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się
186 z koniecznością poniesienia podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, że
187 producenci, których działki rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym
188 położeniu ich na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w
189 odpowiednio wyższej wysokości.
190 IV.
191 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i
192 Modernizacji Rolnictwa w R., działając przez pełnomocnika radcę prawnego,
193 zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w
194 Rzeszowie zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o
195 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.
196 dalej-p.p.s.a.) naruszenie:
197 I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię §4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1
198 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i
199 trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju
200 obszarów wiejskich-poprzez przyjęcie, że wysokość wsparcia na zalesienie i premii
201 pielęgnacyjnej w wyższej, preferencyjnej stawce jest uzależnione od kąta nachylenia stoku
202 powyżej 12°, który to stopień nachylenia nie musi wystąpić na całej powierzchni działki rolnej
203 przewidzianej do zalesienia , a nawet cała działka rolna przewidziana do zalesienia może
204 mieć nachylenie poniżej 12° gdy znajduje się na stoku, który ma nachylenie powyżej 12°; w
205 sytuacji gdy brak jest jednoznacznych przepisów uprawniających zajęcie takiego stanowiska,
206 bowiem z przepisów nie wynika kąt nachylenia jakiej powierzchni poza działką rolną należy
207 zmierzyć by można było przyjąć, że jest to nachylenie stoku na którym znajduje się działka
208 rolna,
209 przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia miały wpływ
210 istotny na wynik sprawy tj.:
211 - art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji przy
212 błędnym przyjęciu przez WSA w Rzeszowie, że dokonane przez organy ARiMR pomiarów
213 donośnie kątów nachylenia zalesionych działek rolnych w warunkach zalegającego śniegu,
214 mogło mieć wpływ na dokładność pomiarów, gdy tymczasem w tym konkretnym przypadku
215 grubość pokrywy śnieżnej nie była przeszkodą w przeprowadzeniu czynności kontrolnych,
216 pomiary kątów nachylenia stoku zostały wykonane klinometrem, a wszystkie czynności
217 kontrolne wykonano zgodnie z obowiązującą Książką Procedur oraz Instrukcją dla
218 inspektorów terenowych realizujących czynności kontrolne w ramach działania Zalesienie
219 gruntów rolnych.
220 Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez
221 oddalenie skargi A. S. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania
222 w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych ewentualnie o uchylenie
223 zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego
224 rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów
225 zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
226 Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych
227 zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
228 Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.
229 V.
230 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
231 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma
232 usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd
233 Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu
234 pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w
235 tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem
236 ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze
237 kasacyjnej. Dodać przy tym naieży, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej
238 oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi
239 przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy
240 zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których
241 środek oparto.
242 W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz
243 naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut
244 naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod
245 zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się,
246 że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie
247 podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa
248 materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut
249 naruszenia przepisów postępowania.
250 Zarzut naruszenia art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie,
251 bowiem Sąd I instancji uchylił kontrolowany akt administracyjny z powodu naruszenia przez
252 organy przepisów prawa materialnego nie zaś z powodu dostrzeżonych uchybień
253 proceduralnych.
254 Także zarzut naruszenia §4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1 rozporządzenia Rady
255 Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania
256 pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów
257 wiejskich, poprzez błędną wykładnię jest chybiony.
258 Na wstępie rozważań zauważyć ogólnie należy, iż sprawa zainicjowana przez organy
259 jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ na
260 uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia
261 postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę
262 merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak,
263 jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana.
264 Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, treść §4 ust. 3 pkt 1 załącznika nr 1
265 rozporządzenia, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii
266 pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka
267 rolna sugeruje, iż to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu
268 powyżej 12 stopni. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane
269 nachylenie.
270 Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać nawet za
271 naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu
272 zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz
273 związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także
274 okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12 stopni,
275 nie zawsze musi być uznana za grunt o tzw. "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że
276 ta właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia.
277 Zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie powierzchni działki rolnej, ma za
278 zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych z założeniem i pielęgnacją
279 uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane w sposób jednolity, tj. w ich
280 obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie przekraczają swoim
281 nachyleniem 12 stopni, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie w
282 podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu
283 widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12 stopni.
284 Nie należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej
285 przez producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej
286 położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma
287 odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają
288 nachylenie niższe niż 12 stopni nie oznacza automatycznie, iż wsparcie w podwyższonej
289 wysokości nie będzie przysługiwało. Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, iż
290 koszty związane z założeniem i utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej
291 jednak na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, są również wysokie, np. producent rolny ma
292 utrudniony dostęp do tych "płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć
293 ponadprzeciętne starania, aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ,
294 kwestionując stanowisko wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a
295 więc pod zarzutem naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, iż
296 konfiguracja danej działki nie uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu
297 widzenia istoty omawianych dopłat.
298 Dokonując wykładni przepisu §4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia należy pamiętać, iż
299 wykonuje on normę ustawową, której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w
300 ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Tymczasem organy, odnosząc się tylko do
301 literalnej treści tego przepisu, nie dostrzegają jego istoty, a przede wszystkim funkcji, jaką
302 ma do spełnienia w obrocie prawnym. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka
303 rolna, w kontekście publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych,
304 znajdowała się na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni. Nie chodzi w tym przepisie
305 natomiast o działanie polegające na modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w
306 całości posiadające nachylenie powyżej 12 stopni. Celem wsparcia w podwyższonej
307 wysokości jest promowanie tych producentów rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie
308 grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na których wykonanie zabiegów związanych z
309 założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się z koniecznością poniesienia
310 podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, iż producenci, których działki
311 rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym położeniu ich na stoku o
312 nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w odpowiednio wyższej wysokości.
313 Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona
314 skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł
315 o jej oddaleniu.
316 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205§2 p.p.s.a.
317 Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 120,00 zł określono na podstawie §18 ust. 1
318 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za
319 czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
320 prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 461).
321 -----------------------
322 2
323 4
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
Cytowane w
Cytowane w 7 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 maja 2022 r., II SA/Gd 12/22
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 listopada 2021 r., II SA/Op 449/21
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2021 r., II OSK 212/21
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2019 r., I GSK 1444/18
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2017 r., I SA/Wa 1700/16
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2017 r., VIII SA/Wa 929/16
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2016 r., I SA/Rz 815/16