Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2017 r., II GSK 5681/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2017 r., II GSK 5681/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3729/15 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 24 maja 2016r. sygn. akt V SA/Wa 3729/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lipca 2015r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie na rok 2010.

3 W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 4 czerwca 2010r. A. G. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych na rok 2010. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. odmówił przyznania płatności na zalesianie, zaś Dyrektor [...] Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. utrzymał w mocy tę decyzję. Po rozpoznaniu skargi A. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011r. sygn. akt V SA/Wa 1723/11 uchylił te decyzje, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dniem 11 lutego 2014r. sygn. akt II GSK 2422/13 oddalił skargę kasacyjną organu od tego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. odmówił przyznania płatności na zalesianie na rok 2010, zaś Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia w dniu [...] lipca 2015r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.

4 Uzasadniając decyzję odwoławczą Dyrektor podniósł, że skarżącej został anulowany, nadany wcześniej i zarejestrowany w ewidencji producentów, numer producenta rolnego. Zarejestrowanie do systemu ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy jest podstawowym warunkiem, który upoważnia do ubiegania się o płatności na zalesianie gruntów. Dyrektor uwzględnił znany mu z urzędu fakt, iż dnia [...] sierpnia 2004r. właściwy Kierownik BP ARiMR wydał zaświadczenie, nadając skarżącej numer identyfikacyjny [...], zaś dnia [...] sierpnia 2010r. wydał decyzję odmawiającą stronie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Tę decyzję Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] października 2010r. utrzymał w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014r. oddalił skargę A. G. na tę decyzję. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 19 września 2014r. Ponieważ skarżącej prawomocnie odmówiono wpisu do ewidencji producentów, jak również nadania numeru identyfikacyjnego, to nie spełnia ona – co podniósł Dyrektor - wymagań przyznania pomocy wynikających z przepisów prawa.

5 Oddalając skargę A. G. na tę decyzję, Sąd I instancji wskazał, że kluczowa w sprawie kwestia numeru ewidencyjnego i wpisu do ewidencji producentów była przedmiotem innego, odrębnego postępowania administracyjnego i sądowego. Decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010r. w sprawie odmowy wpisu do ewidencji producentów stała się ostateczna, gdyż skarga strony na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2010r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP z dnia [...] sierpnia 2010r., została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie sygn. akt. V SA/Wa 1178/14 oddalona i nie złożono od tego wyroku skargi kasacyjnej. Na dzień wydania decyzji organu I instancji i decyzji organu II instancji skarżąca nie posiadała więc numeru identyfikacyjnego oraz nie była wpisana do ewidencji producentów. Wobec anulowania nadanego numeru producenta i odmowy wpisu do ewidencji, zasadnie, zdaniem Sądu I instancji, organ przyjął, że strona nie spełniła koniecznego warunku wskazanego w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. nr 1187, poz. 1929 z późn. zm.), zwanego rozporządzeniem z 2004r., który uzależnia przyznanie pomocy na zalesianie m.in. od wpisania rolnika do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów.

6 Wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego nie są – jak wskazał Sąd - dwiema niezależnymi, odrębnymi czynnościami. Otrzymanie numeru jest bowiem niejako aktem wtórnym wobec wpisu do ewidencji. Ma to istotne znaczenie w tej sprawie, skoro bowiem wpis do ewidencji i uzyskanie numeru traktujemy integralnie, to brak tych czynności uniemożliwia uzyskanie płatności, na co wyraźnie wskazuje § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2004r. W chwili rozpatrywania wniosku o przyznanie płatności, skarżąca nie spełniała obowiązku legitymowania się ważnym numerem identyfikacyjnym producenta rolnego, nie została bowiem spełniona pierwsza przesłanka przyznania pomocy, określona w rozporządzeniu z 2004r., co czyni zbędnym rozważanie kolejnych przesłanek.

7 Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła A. G., zarzucając wyrokowi naruszenie:

8 I. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., przepisów prawa materialnego, tj.:

9 1. art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r. nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej ustawą o systemie producentów rolnych, w zw. z art. 145 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że naruszała ona wskazany przepis, z uwagi na fakt, że skarżąca posiada numer producenta rolnego, gdyż jego anulowanie nastąpiło w sposób niezgodny z prawem a skarżąca prowadzi niezależne, oddzielne od męża gospodarstwo rolne;

10 2. § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" (Dz.U. z 2009 nr 48 poz. 390 z późn. zm.), zwanego rozporządzeniem z 2009r., w zw. z art. 145 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżąca nie spełnia ustawowej przesłanki przyznania płatności przewidzianej w tym przepisie;

11 II. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, tj.:

12 1. art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo, że organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego;

13 2. art. 135 p.p.s.a., polegające na nie rozpoznaniu w toku postępowania naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu decyzji o odmowie nadania skarżącej numeru producenta pomimo, że decyzja te leżała w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

14 Mając na uwadze te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego liczonego według norm przypisanych. Wniosła również o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016r. sygn. akt V SA/Wa 3734/15.

15 Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie zrzeka się rozprawy.

16 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

19 Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną przez A. G. skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych, co oznacza, że nie zasługuje na uwzględnienie. Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne – oparte na obu podstawach prawnych określonych w art. 174 p.p.s.a. – nie są bowiem zasadne.

20 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując decyzję w przedmiocie odmowy przyznania płatności, uznał, że organ zasadnie przyjął, że skoro prawomocną decyzją odmówiono wpisania skarżącej do ewidencji producentów rolnych i nadania numeru producenta rolnego, to nie spełnia ona podstawowej przesłanki przyznania pomocy, jaką jest posiadanie numeru producenta rolnego. Kwestionując to stanowisko, skarżąca kasacyjnie podnosi po pierwsze, że posiada numer producenta rolnego, bowiem jego anulowanie nastąpiło w sposób niezgodny z prawem, co zostało w sposób wadliwy ustalone przez organ; po drugie, że Sąd I instancji powinien w tej sprawie – wobec niezaskarżenia skargą kasacyjną wyroku oddalającego skargę w przedmiocie odmowy nadania numeru producenta – skontrolować prawidłowość decyzji o odmowie nadania tego numeru, gdyż, zdaniem skarżącej kasacyjnie "decyzja ta leżała w granicach sprawy".

21 Zarzuty kasacyjne z uwagi na to, że pozostają w funkcjonalnym związku podlegają łącznemu rozpoznaniu. Wbrew tym zarzutom organ, co zaakceptował Sąd I instancji, prawidłowo ocenił wynikającą z art. 12 ust. 4 ustawy o systemie producentów rolnych okoliczność posiadania przez skarżącą kasacyjnie numeru indentyfikacyjnego producenta rolnego w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych tej sprawy i w sposób prawidłowy zastosował § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2009r. (nie zaś wadliwie wskazany przez Sąd I instancji tożsamy treściowo § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2004r.). Wynikający z tych przepisów wymóg nadawania producentowi rolnemu, wpisanemu do ewidencji producentów rolnych, numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, który to numer stanowi kluczową przesłankę przyznania pomocy na zalesienie, był, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i sądowoadminostracyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2010r., odmówiono skarżącej wpisu do ewidencji i nadania numeru identyfikacyjnego, a prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014r. syg. akt V SA/Wa 1178/14 oddalono skargę skarżącej na te decyzje. Pomimo tego, iż nie zostało sporządzone uzasadnienie tego wyroku, to jednak oddalając skargę A. G. Sąd ten uznał za prawidłową decyzję z dnia [...] października 2010r., co w konsekwencji oznacza, iż skarżącej odmówiono nadania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Kwestionowanie zaskarżonego wyroku zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez niezgodne z prawem anulowanie tego numeru nie mogło zatem odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej w tej sprawie, a twierdzenia skarżącej kasacyjnie o posiadaniu numeru nie mogą być uznane za wiarygodne. Skoro zaś skarżącej kasacyjnie anulowano numer identyfikacyjny, przyznany z naruszeniem art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, to tym samym nie spełnia ona warunku przyznania płatności na zalesienie na rok 2010, jakim jest posiadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, co z kolei oznacza, iż nie jest również zasadny zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2009r. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

22 Zważywszy na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy odmowy wpisu skarżącej do ewidencji producentów rolnych i odmowy nadania numeru identyfikacyjnego nie można również zarzucić Sądowi I instancji błędnej oceny przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego i nieuwzględnienia okoliczności faktycznych, takich jak prowadzenie przez skarżącą samodzielnego technicznie, organizacyjnie i ekonomicznie gospodarstwa; wpisanie skarżącej do ewidencji oraz wydanie postanowienia o spełnieniu warunków przyznania pomocy, w tym w zakresie posiadania numeru identyfikacyjnego producenta. Okoliczności te – pomijając brak wykazania w skardze kasacyjnej związku między ich nieuwzględnieniem a rozstrzygnięciem zaskarżonego wyroku - nie mają żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, której przedmiotem jest odmowa przyznania płatności z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie w dacie wydawana zaskarżonej decyzji nie była – jak wynika z prawomocnych rozstrzygnięć - wpisana do ewidencji producentów rolnych i nie posiadała numeru identyfikacyjnego. Z tego względu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny.

23 Nie jest też usprawiedliwiony zarzut kasacyjny, że Sąd I instancji naruszył art. 135 p.p.s.a., gdyż nie zbadał prawidłowości wydania decyzji o odmowie nadania skarżącej numeru identyfikacyjnego. Legalność tej decyzji była – jak już wykazano - przedmiotem oceny prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014r., co oznacza, że wyrok ten, stosownie do art. 170 p.p.s.a., wiąże również w tej sprawie. Niezależnie od tego podnieść trzeba, że przepis art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy, jak podnosi judykatura, uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny, kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi. Przepis ten nie może być zatem przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, jeżeli sąd I instancji oddala skargę (tak np. wyrok NSA z dnia 24 września 2015r., I GSK 73/14, LEX nr 2091074, wyrok NSA z dnia 4 października 2016r., II OSK 3240/14, LEX nr 2169100, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016r., II FSK 1979/15, LEX nr 2033460).

24 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też stanowiska skarżącej kasacyjnie, że w sprawie zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2016r. sygn. akt V SA/Wa 3734/15 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie wpisu skarżącej do ewidencji producentów rolnych. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie było uzależnione od wyniku postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej od tego wyroku. Nie zaistniała więc przesłanka fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 193 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

25 Zasądzone na rzecz organu od strony skarżącej kasacyjnie koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 240 zł obejmują - stosownie do art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804), zwanego rozporządzeniem - wynagrodzenie radcy prawnego.

26 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzekł zaś na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia.