Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., II GSK 562/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., II GSK 562/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni [...] w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1716/13 w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 I.

3 Wyrokiem z 29 listopada 2013r. sygn. akt: V SA/Wa 1716/13, Wojewódzki Sąd

4 Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.

5 Referując stan sprawy, Sąd l instancji podał, że zaskarżonym postanowieniem

6 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie

7 Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji

8 Rolnictwa w O. (zwany dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR) z [...] lutego 2013r., nr

9 [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach

10 działania "Grupy Producentów Rolnych".

11 Postanowieniem z [..] grudnia 2009r. Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił skarżącej

12 przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy

13 producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

14 Organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2008r. Spółdzielni przyznana została

15 pomoc finansowa na okres od 6 października 2008r. do 5 października 2013r. W zw z tym,

16 aby ubiegać się o pomoc finansową na poszczególne lata skarżąca powinna złożyć wniosek

17 o płatność w terminie 30 dni od upływu okresu 12 miesięcy prowadzenia działalności przez

18 grupę producentów, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru.

19 Spółdzielnia uzyskała wpis do rejestru w dniu 6 października 2008r., co powoduje, że termin

20 kolejnych 12 miesięcy liczony od tej daty upływa 5 października 2009r., zatem termin 30-

21 dniowy, w czasie którego należało złożyć wniosek o płatność upłynął 4 listopada 2009r.

22 Wniosek o płatność za 2009r. został przez Spółdzielnię złożony 16 listopada 2009r., wobec

23 tego w ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR doszło do przekroczenia terminu określonego w

24 §6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007r. w sprawie

25 szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy

26 producentów rolnych" objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.

27 Nr 81, poz. 550 ze zm.). W ocenie organu termin ten ma charakter materiainoprawny, co

28 oznacza, że brak jest możliwości jego przywrócenia na podstawie art. 58 ustawy z 14

29 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, daiej-

30 k.p.a,), niezależnie od przyczyn, które doprowadziły do jego uchybienia.

31 W wyniku rozpoznania zażalenia Prezes ARiMR postanowieniem z [...] marca 2010r.

32 utrzymał w mocy ww. postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojego

33 postanowienia, że termin, o którym mowa w §6 ust. 2 rozporządzenia nie jest terminem

34 prawa materialnego i możliwe jest jego przywrócenie, jednak awaria komputera, która

35 według strony była przyczyną spóźnionego wniosku nastąpiła już po upływie terminu do jego złożenia, który upływał 4 listopada 2009 r., a awaria komputera miała miejsce 5 listopada 2009r. Strona zatem nie wykazała stosownie do art. 58 k.p.a., że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

36 Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z 15 października 2010r.

37 sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] grudnia 2009r. W ocenie Sądu organ nieprawidłowo obliczył termin do złożenia wniosku o płatność. Sąd wyjaśnił, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 57§3 k.p.a., który wskazuje, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu

38 dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Decyzja o wpisie Spółdzielni do rejestru została wydana 6 października 2008r., zatem termin 12 miesięcy, w którym Spółdzielnia prowadziła działalność upłynął 6 października 2009r., gdyż

39 to ten dzień odpowiadał początkowemu dniowi terminu. W tym stanie rzeczy termin 30 dni liczony po upływie terminu 12 miesięcy, w którym należało złożyć wniosek o płatność,

40 upłynął 5 listopada 2009r., zatem awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ winien rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście, mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

41 NSA wyrokiem z, 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 184/11 oddalił skargę

42 kasacyjną Prezesa ARiMR podzielając stanowisko sądu I instancji.

43 W wyniku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu Dyrektor

44 Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] lutego 2013r. odmówił przywrócenia terminu do

45 złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

46 Rozpoznając zażalenie Spółdzielni Prezes ARiMR zaskarżonym postanowieniem z

47 [...] maja 2013r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] lutego 2013r. W

48 uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej

49 staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do

50 wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu II instancji pomimo awarii

51 sprzętu komputerowego w dniu 5 listopada 2009r. Spółdzielnia mogła przygotować

52 dokument spełniający wymagania zawarte w §7 ust. 1 rozporządzenia odręcznie i go

53 przekazać do Agencji. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie dokonała nawet

54 najmniejszych starań w celu złożenia wniosku o płatność w terminie. Strona nie

55 uprawdopodobniła okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Fakt awarii

56 komputera nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia w sprawie złożenia wniosku o

57 płatność. Organ podkreślił, że nie ma wymogu komputerowego wydruku wniosku co

58 powoduje, że przedmiotowy wniosek mógł zostać przygotowany odręcznie i złożony w dniu 5

59 listopada 2009r.

60 II.

61 Spółdzielnia złożyła skargę na postanowienie Prezesa ARiMR z [...] maja 2013r.

62 wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu

63 postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny

64 wpływ na wynik sprawy tj.:

65 art 76 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności wynikających z wyroków: Wojewódzkiego

66 Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 201 Or., sygn. akt: V SA/WA

67 1204/10 oraz NSA z 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 184/11, w których to Sądy wprost

68 wypowiedziały się, iż awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i

69 organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze,

70 że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu;

71 art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania reprezentanta

72 skarżącej w osobie P. K., czy też osób odpowiedzialnych za przygotowanie i

73 składanie wniosków u skarżącej (B. K.), celem ustalenia dlaczego awaria

74 komputera w dniu 5 listopada 2009r. - uniemożliwiła złożenie wniosku w terminie, celem

75 przeprowadzenia pełnej oceny okoliczności składania wniosku o płatność tym bardziej, iż we

76 wniosku z 16 listopada 2009r. strona w sposób klarowny i precyzyjny przedstawiła

77 okoliczności dla których awaria komputera w dniu 5 listopada 2009r. uniemożliwiła jej

78 złożenia wniosku w terminie.

79 Odpowiadając na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

III.

80 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była niezasadna.

81 W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 58§1 k.p.a. w razie

82 uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

83 uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 art. 58 k.p.a. stanowi, że prośbę

84 o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

85 uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

86 której określony był termin.

87 Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną

88 spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy

89 zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył

90 wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia

91 terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie

92 ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

93 Spółdzielnia wniosek o przywrócenie terminu argumentowała awarią komputera,

94 która to awaria uniemożliwiła skorzystanie z wcześniej przygotowanego wniosku i

95 wymaganych załączników a czasochłonność procesu wprowadzania danych z faktur

96 sprzedaży i zakupów do wniosku (pond tydzień) sprawiła, że ponowne wypełnienie

97 dokumentów stało się niemożliwe nawet na jakimkolwiek innym sprzęcie komputerowym.

98 Zasadnie organy ARiMR wywodzą, iż w rozpatrywanej sprawie strona nie

99 uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

100 Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu

101 wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności

102 procesowej. Dokonując oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej

103 można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W stosunku do osób

104 prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych dopuszczonych do obrotu, osoby powołane

105 do zarządzania przedsiębiorstwem, zobowiązane są należycie organizować pracę jednostki.

106 Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie można uznać powoływanych argumentów za

107 nagłą trwałą przeszkodę w złożeniu zarzutów w terminie. Słusznie bowiem organy wskazały

108 na możliwość złożenia samego formularza wniosku (bez obligatoryjnych załączników).

109 Formularz ten mógł zostać bądź sporządzony w formie odręcznej bądź też mógł zostać

110 wygenerowany elektronicznie. Trzeba bowiem zauważyć, że formularze wniosków o płatność

111 dostępne są zarówno w siedzibie organu, tj., Oddziale Regionalnym ARiMR oraz podległych

112 mu biurach powiatowych, jak również na stronie internetowej Agencji, co wynika z art. 24 ust.

113 1 z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków

114 Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z

115 2013r., poz. 173), który stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w

116 ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i

117 udostępnionym przez podmiot wdrażający. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że formularz

118 wniosku udostępniony jest także na szeregu innych stronach internetowych, w tym przede

119 wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych. Zasadnie zatem

120 organy wskazały, że nic nie stało na przeszkodzie, by w celu zachowania terminu osoby

121 reprezentujące Spółdzielnię ostatniego dnia złożyły nawet niekompletny wniosek a w

122 terminie późniejszym dokonały jego bądź samodzielnego, bądź też na wezwanie organu

123 uzupełnienia. Słusznie organy wskazały, że brak jest konieczności składania wniosku o

124 płatność w formie komputerowego wydruku. Powszechna praktyka sporządzania

125 dokumentów urzędowych w wersji drukowanej nie oznacza w żadnym wypadku takiego

126 obowiązku i awaria sprzętu komputerowego nie stała na przeszkodzie do ręcznego,

127 terminowego sporządzenia i nadesłania/złożenia wniosku. Żaden bowiem przepis tego nie

128 nakazuje, co więcej w zakresie działania "Grupy producentów rolnych" do dnia dzisiejszego

129 wykluczona jest możliwość składania takiego wniosku za pomocą formularza umieszczonego

130 na stronie internetowej (art. 23 ust. 2 i 4 ww. ustawy z 7 marca 2007r.),

131 Zasadne było twierdzenie organu I instancji, iż działanie skarżącej nosiło cechy

132 niedbalstwa przejawiające się przez brak starannego działania wymaganego od

133 profesjonalnego przedsiębiorcy. Co więcej na żadnym z etapów postępowania Spółdzielnie

134 nie negowała możliwości złożenia wniosku w innej formie niż wydruk z uszkodzonego

135 komputera. Z jej wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż założyła ona, że wydruk z tego

136 komputera był jedyną możliwą formą sporządzenia wniosku. Ponadto Spółdzielnia, po

137 odmowie przywrócenia terminu, w żaden sposób nie odniosła się do możliwości odręcznego

138 sporządzenia niekompletnego wniosku. Argumenty dotyczące tygodniowej analizy

139 dokumentów niezbędnych do sporządzenia prawidłowego wniosku, nie mogły mieć

140 zasadniczego znaczenia, gdyż zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, wystarczającym

141 warunkiem do zachowania terminu było złożenie wniosku nawet niekompletnego.

142 Wszelkie argumenty skarżącej wskazujące na konieczność przeprowadzenia

143 dodatkowego postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci

144 uwzględnienia skargi. Trzeba bowiem wskazać, że awaria komputera nie była

145 kwestionowana. Organy obydwu instancji natomiast dokonały oceny wskazywanych przez

146 skarżącą przyczyny uchybienia terminu i zasadnie uznały, że skarżąca nie

147 uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. To na skarżącej ciąży ciężar dowodu, tj.

148 uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, natomiast rola organu

149 ogranicza się jedynie w zasadzie do oceny tych okoliczności. W sprawie brak było

150 jakichkolwiek wątpliwości, które wymagałby dodatkowego wyjaśnienia, gdyż skarżąca jako

151 przyczynę podała jedynie awarię sprzętu komputerowego, która to awaria została właściwie

152 oceniona.

153 Niezasadny był zarzut naruszenia art. 76 k.p.a, bowiem Sądy obydwu

154 instancji nakazały jedynie ocenę czy awaria komputera mogła uprawdopodobnić brak winy w

155 uchybieniu terminu. WSA w Warszawie stwierdził bowiem, że cyt. "awaria komputera mogła

156 mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie

157 terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w

158 ostatnim dniu terminu". Organy obydwu instancji w całości wypełniły zalecenie Sądu i oceniły

159 podnoszone przez skarżącą argumenty. Negatywna dla skarżące] ocena nie oznacza, wbrew

160 twierdzeniom skarżącej podnoszonych na rozprawie, że organy wbrew art. 153 w zw. z 190

161 p.p.s.a. nie zastosowały się oceny prawnej zawartej w wyroku. Trzeba bowiem zaznaczyć,

162 że Sąd żadnej kategorycznej oceny nie zawarł nakazał jedynie odniesienie się do

163 podnoszonej argumentacji, która mogła, ale nie musiała mieć znaczenie przy ocenie

164 zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

165 Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu wystąpić muszą wszystkie wskazane

166 powyżej przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych

167 przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

168 Skarżąca, co zostało wykazane w uzasadnieniu nie uprawdopodobniła braku winy przy

169 uchybieniu terminu.

170 Bezzasadne były także pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 8, 9, 10,

171 11,12 k.p.a.

172 IV.

173 [...] Spółdzielnia [...] w L., działając przez pełnomocnika adwokata zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzuciła:

174 naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

175 naruszenie art. 134§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami

176 administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), w zw z art. 775-

177 77 k.p.a i art. 58§1 k.p.a. w zw z art. 153 p.p.s.a w zwz art. 190 p.p.s.a-poprzez ich

178 niezastosowanie w sprawie tj, rozpoznanie skargi z pominięciem zasady zbierania i

179 rozpatrywania materiału dowodowego w konkretnej sprawie w sposób wyczerpujący, celem

180 rozpoznania twierdzenia strony, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, przez co

181 strona poniosła szkodę w postaci niewypłacenia jej pomocy finansowej za okres od 6

182 października 2008r. do 5 października 2009r. mimo przyznania jej pomocy finansowej w

183 drodze decyzji na okres od 6 października 2008r. do 5 października 2013r.,

184 naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

185 naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zw z art. 9 k.p.a. w zw z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej

186 poprzez nie zastosowanie w/w przepisów a w konsekwencji wydanie orzeczenia z

187 naruszeniem w/w przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy,

188 naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133

189 p.p.s.a. w zw z art. 106 p.p.s.a. poprzez orzekanie nie na podstawie akt sprawy i czynienie

190 nie wynikających z akt sprawy ustaleń (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku)

191 polegających na tym, iż wniosek jest dostępny na szeregu stronach internetowych w tym

192 przede wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych, podczas

193 gdy te okoliczności wynikają z akt sprawy, a jeżeli zostały poczynione przez skład orzekający

194 na datę wyrokowania to nie odnoszą się do stanu faktycznego na dzień składania wniosku o

195 płatność tj. listopad 2009r. albowiem w aktach takich dowodów nie ma.

196 Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i

197 przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

198 Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych

199 zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

200 Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

201 V.

202 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

203 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma

204 usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd

205 Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu

206 pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w

207 tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem

208 ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze

209 kasacyjnej. Dodać przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej

210 oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi

211 przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy

212 zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których

213 środek oparto.

214 W skardze sformułowano jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

215 Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

216 Punktem wyjścia dla dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku była kwestia

217 związania organów administracji oraz sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami

218 co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu WSA w Warszawie z 15 października

219 2010r. sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a. Sąd w cyt. wyroku

220 skonstatował, że awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ

221 musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że

222 strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

223 Skarga kasacyjna organu administracji od tego wyroku, została oddalona wyrokiem NSA

224 z 18 kwietnia 2012r. sygn, akt: li GSK 184/11. Godzi się przypomnieć, że art. 170 p.p.s.a.

225 statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu a jej swoistość wyraża się w tym, że

226 obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w

227 tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać

228 pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu

229 administracyjnego.

230 Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania

231 wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub

232 bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten odnosi się więc do sytuacji, gdy w

233 sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który dokonał określonej oceny prawnej.

234 Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i

235 wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania może być wyłączony tylko w

236 razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, jak również po

237 wzruszeniu pierwotnego orzeczenia, która to sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej

238 sprawie. Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów

239 prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do

240 dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu

241 sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym

242 wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty

243 akt lub czynność są wadliwe.

244 Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może

245 on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem,

246 lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego

247 reagowania w razie stwierdzenia barku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego

248 postępowania przed to organem administracji publicznej, jak i oceny prawnej. Kontrola

249 rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy

250 organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd,

251 gdyż jest główne kryterium poprawności nowo wydanego postanowienia.

252 Interpolując powyższe na grunt sprawy poddanej osądowi należy zauważyć, że zarówno

253 WSA w Warszawie jak i organy administracji podporządkowały się ocenie prawnej i

254 zrealizowały wskazania co do dalszego sposobu postępowania co było przedmiotem analizy

255 ze strony Sądu I instancji, który w pisemnych motywach wyroku zbadał czy organy

256 respektowały wcześniejsze wytyczne sądu. Sąd I instancji ponownie orzekając w sprawie,

257 prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a.

258 Skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. z art. 134§1 i art. 190

259 p.p.s.a. oraz art. 75-77 k.p.a. i art. 58§1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela

260 tych zarzutów.

261 W przedmiotowej sprawie w ogóle nie mógł mieć zastosowania art. 190 p.p.s.a., który

262 stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa

263 dokonaną w tej sprawie przez NSA i nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia

264 wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią

265 prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Sąd II instancji w wyroku z 18 kwietnia 2012r.

266 sygn. akt: II GSK 184/11, oddalił skargę kasacyjną organu zatem art. 190 p.p.s.a. nie był

267 stosowany.

268 Zgodnie natomiast z art. 134§1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w

269 granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz

270 powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd

271 administracyjny l instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

272 podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca

273 wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może

274 uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w

275 której wniesiono skargę. Granice orzekania sądu administracyjnego I instancji wyznacza

276 sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący

277 przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji

278 publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia

279 wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Innymi słowy,

280 granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna

281 będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyii tożsamość

282 sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia

283 zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować

284 skonkretyzowany w nich stosunek prawny.

285 Podkreślenia wymaga to, że WSA w Warszawie, ponownie kontrolując postanowienie o

286 odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę’ pomocy finansowej, był

287 związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu z 15 października 201 Or.

288 sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a.

289 Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw

290 procesowych, jakie powstały w wyniku niedochowania terminu prawa procesowego. W myśl

291 art. 58§1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę

292 zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o

293 przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

294 uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

295 której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §

296 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Stosownie zaś do art. 59§1 k.p.a. o przywróceniu postanawia

297 właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

298 W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje

299 się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania

300 odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw,

301 jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie

302 niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie

303 terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie

304 obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj, że strona nie

305 mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i

306 jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej,

307 (vide wyroki WSA; w Rzeszowie z 4 września 2013r. o sygn. akt; II SA/Rz 360/13, w

308 Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013r. o sygn. akt: I SA/Bd 106/13, w Poznaniu z 17 października

309 2012r. o sygn. akt: II SA/Po 648/12, w Warszawie z 17 lutego 2011r. o sygn. akt: II SA/Wa

310 1697/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

311 Przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli

312 strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w

313 prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wskazuje się, że

314 do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np.

315 przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą,

316 powódź, pożar.

317 Co istotne, to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa

318 obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane

319 udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby

320 uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną

321 argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała

322 cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

323 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu niewyjaśnienia przez organ

324 okoliczności sprawy poprzez brak podjęcia wszelkich czynności wyjaśniających.

325 Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania zaniedbanej czynności

326 procesowej prowadzone jest na prośbę strony i opiera się na ocenie okoliczności przez

327 stronę wskazanych. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu a

328 nie organ ma dociekać . przyczyn spóźnienia strony. Chybiony jest tym samym zarzut

329 naruszenia art. 9 k.p.a.

330 Jak wynika z akt sprawy, skarżąca kasacyjnie nie składała w toku postępowania

331 administracyjnego żadnych wniosków dowodowych w związku z czym trudno czynić zarzut,

332 że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego a Sąd I instancji nie

333 dostrzegł tych uchybień.

334 Wadliwie zostały sformułowane zarzut naruszenia art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej,

335 który dzieli się na cztery ustępy oraz art. 106 p.p.s.a. i art. 133 p.p.s.a., które składają się z

336 kilku paragrafów. Skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała którego z tych przepisów odnosi się

337 zarzut jak również do której wersji Traktatu. Podzielić należy prezentowany w judykaturze

338 pogląd, wedle którego, skoro skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w

339 art. 176 p.p.s.a., to w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a

340 składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie

341 wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis

342 naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie

343 innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14

344 marca 2013r. sygn. akt: I OSK 1799/12, LEX nr 1295809).

345 Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona

346 skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł

347 o jej oddaleniu.