Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2017 r., II GSK 445/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2017 r., II GSK 445/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] z siedzibą w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1657/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [A.] w S. przy udziale [B.] z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustanowienia zarządu komisarycznego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną postanowieniem z 3 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1657/16, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a., w sprawie toczącej się przy udziale [B.] z siedzibą w W., odrzucił skargę [A.] w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie ustanowienia zarządu komisarycznego.

3 I

4 W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w [B.] z siedzibą w W. (dalej: Kasa), skarżąca – [A.] z siedzibą w S. (dalej: [A.] lub skarżąca), wniosła o uchylenie tej decyzji. Rozstrzygnięciu KNF zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 ze zm.) w skrócie: ustawa o skok, poprzez skorzystanie z przyznanego KNF w tym przepisie instrumentu wbrew jego określonemu w ustawie celowi i treści oraz art. 72a ustawy o skok poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że sporządzenie i wykonywanie Programu postępowania naprawczego przez Kasę nie było sporządzeniem i wykonywaniem takiego programu. [A.] sformułowała też zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

5 W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do jej odrzucenia, o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, że jest ona niedopuszczalna z uwagi na brak po stronie [A.] legitymacji skargowej w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o skok. W myśl art. 73 ust. 6 ustawy o skok, od decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 1 tej ustawy, rada nadzorcza kasy lub [A.] może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji. WSA zaakcentował, że przepis art. 73 ust. 6 ustawy o skok nadaje uprawnienie do wniesienia skargi ściśle określonemu organowi nadzoru kasy będącej adresatem decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Jest to uprawnienie przypisane temu konkretnemu organowi i nie obejmuje innych organów tego podmiotu np. zarządu oraz organów innej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w tym także [A.]. Dotyczy to także sytuacji, w której inny podmiot był uczestnikiem postępowania administracyjnego na prawach strony.

7 W ocenie Sądu, art. 73 ust. 6 ustawy o skok stanowi lex specialis w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a., będącego normą o charakterze generalnym. Przepis ten stanowi, że skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna, w sprawach dotyczących interesu prawnego innych osób, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Od ogólnej zasady wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. przewidziano wyjątek w art. 50 § 2, zgodnie

8 z którym, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że znajduje on zastosowanie

9 w sytuacji, gdy legitymacja skargowa została uregulowana odmiennie w drodze przepisów szczególnych. W przypadku skargi wniesionej przez [A.] powyższy przepis znajduje zastosowanie, z uwagi na uregulowania zawarte w ustawie

10 z 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

11 Oznacza to, że inny uczestnik postępowania administracyjnego nie ma legitymacji materialnoprawnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i nie może w tym względzie zastąpić rady nadzorczej spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, w której doszło do ustanowienia zarządcy komisarycznego.

12 II

13 Skargę kasacyjną wniosła [A.] z siedzibą w S. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 50 § 2 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do odrzucenia skargi tj. błędnego zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 6 ustawy o skok poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu ustawy o skok. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego.

14 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie w całości jako niemającej usprawiedliwionych podstaw.

III

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

16 Przytoczone w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczące naruszenia art. 50 § 2 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 73 ust. 6 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych są zasadne, co oznacza uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego postanowienia.

17 Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na skutek wadliwej wykładni przepisów, przyjmując, że przepis art. 73 ust. 6 ustawy o skok – jako przepis szczególny – wyłącza stosowanie art. 50 § 1 p.p.s.a., który jest przepisem ogólnym. Błąd w wykładni przepisu dokonanej przez Sąd pierwszej instancji polega na tym, że szczególne unormowanie przyjęte w art. 73 ust. 6 ustawy o skok dotyczy wskazania podmiotu, który jest legitymowany do wniesienia skargi w interesie Kasy, w sytuacji gdy na skutek ustanowienia zarządcy komisarycznego Kasy, członkowie zarządu Kasy z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego zostają odwołani z mocy prawa, co nie oznacza, że przepis ten w pozostałym zakresie wyłącza stosowanie art. 50 § 1 p.p.s.a. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, że przepis art. 73 ust. 6 ustawy o skok zmienia zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym oraz uprawnienia tych organizacji do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego

18 w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

19 To, że skargę od decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego Kasy może wnieść rada nadzorcza Kasy lub Kasy Krajowej nie oznacza, że tym samym wyłączone zostaje prawo do wniesienia skargi na taką decyzję przez inne podmioty wymienione

20 w art. 50 § 1 p.p.s.a.

21 Skoro [A.] z siedzibą w S., która wniosła skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2016 r. o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w [B.] z siedzibą w W. i spełnia kryteria organizacji społecznej (jest spółdzielnią) oraz została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym i brała udział w tym postępowaniu (postanowienie z dnia [...] maja 2015 r.), to jest uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. Również art. 50 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć w taki sposób, że przepis ten wskazuje, że inne ustawy mogą przyznać uprawnienie do wniesienia skargi także innym podmiotom niż wymienione w art. 50 § 1 p.p.s.a. To zaś, że przepis innej ustawy przyznaje prawo do wniesienia skargi również innym podmiotom niż wymienione w art. 50 § 1 p.p.s.a. nie oznacza samo przez się, że zostają pozbawione prawa do wniesienia skargi podmioty wymienione w art. 50 § 1 p.p.s.a. Zasadnicze znaczenie przepisu art. 73 ust. 6 ustawy o skok polega na tym, że skargę na decyzję, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o skok, może wnieść rada nadzorcza Kasy, ponieważ takiej skargi nie może wnieść zarząd Kasy, gdyż jego członkowie są odwołani z mocy prawa z dniem ustanowienia zarządy komisarycznego.

22 W tym stanie rzeczy odrzucenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 50 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 73 ust. 6 ustawy o skok, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

23 O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiąże prawo do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego jedynie

24 z rozpoznaniem skargi kasacyjnej od wyroku.