Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2018 r., II GSK 4126/17
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2018 r., II GSK 4126/17Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy [A.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 634/17 w sprawie ze skargi Gminy [A.] na informację Zarządu Województwa Dolnośląskiego zawartą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny projektu w sprawie o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Zarządu Województwa Dolnośląskiego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 634/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy Ząbkowice Śląskie na czynność Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 4 sierpnia 2017 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu.
3 Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca (dalej: DIP) poinformowała Gminę Ząbkowice Śląskie (dalej: Gmina) o odrzuceniu jej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Odnawialne źródła energii dla mieszkańców w Gminie Ząbkowice Śląskie - część II" z powodu niespełnienia kryterium formalnego obligatoryjnego "Kwalifikowalność typu projektu", zawartego w Kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach RPO WD na lata 2014-2020.
4 Zarząd Województwa Dolnośląskiego (dalej: Zarząd WD) nie uwzględnił złożonego przez Gminę protestu - o czym poinformowano Gminę pismem z dnia 4 sierpnia 2017 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano m. in. art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa). Zarząd WD wskazał, że złożony przez Gminę projekt nie jest zgodny z typem projektów podanym w Regulaminie konkursu, tj. nie ma charakteru grantowego, gdyż - posiadając prawo własności do montowanych instalacji OZE - Gmina, jako grantodawca, stała się jednocześnie grantobiorcą.
5 W ocenie Zarządu WD, kryterium "Kwalifikowalność typu projektu" nie zostało spełnione, co znalazło odzwierciedlenie w piśmie DIP informującym o negatywnej ocenie projektu Gminy i stanowiącym, że: "(...) Projekt nie jest zgodny z zapisami Regulaminu, gdyż w ramach projektu nie dojdzie do powierzenia grantu, czyli w trakcie realizacji projektu nie nastąpi przekazanie środków UE na zakup instalacji na produkcję. (...) Wnioskodawca nie będzie powierzał środków finansowych na zakup instalacji do produkcji energii, tylko sam zakupi instalacje i je zamontuje na dachach w gospodarstwach domowych, które wcześniej wybrał. Zatem przedstawiony wniosek o dofinansowanie nie jest projektem grantowym w rozumieniu dokumentacji konkursu, a w efekcie sam wnioskodawca staje się grantobiorcą, co jest warunkiem wykluczającym".
6 Użyte przez Gminę pojęcie "zakwalifikowania" podmiotów świadczy zdaniem Zarządu WD o tym, że Gmina nie zamierza wybierać grantobiorców w drodze otwartego naboru, ponieważ posiada już ich listę, co Zarząd WD wywiódł z treści złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, a co stoi w sprzeczności z wymogami dotyczącymi realizacji projektów grantowych, ujętymi w pkt III Wytycznych. Zarząd zwrócił też uwagę, że brak zapisów w dokumentacji grantodawcy (Regulaminie) i niedołączenie wzoru wniosku, nie pozwoliły na ustalenie, na jakiej podstawie oceniano projekty grantobiorców.
7 W opinii Zarządu WD wątpliwości budzą też zapisy, że instalacje OZE zostaną zaksięgowane w ewidencji środków trwałych Gminy (beneficjenta, grantodawcy) i będą traktowane jako wydatki inwestycyjne zgodnie z zasadami rachunkowości. Wynika z nich, że Gmina (grantodawca) nie będzie powierzała środków finansowych na zakup instalacji do produkcji energii grantobiorcom a jedynie powierzy im instalacje do bezpłatnego użytkowania, co stoi w sprzeczności z ideą konkursów grantowych.
8 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Gmina.
9 Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej uznał, że istotą sporu jest, czy zgłoszony przez Gminę do konkursu projekt pn. "Odnawialne źródła energii dla mieszkańców w Gminie Ząbkowice Śląskie - część II" spełnia kryterium formalne ogólne "Kwalifikowalność typu projektu", czyli - stosownie do zapisów załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu - spór wymaga ustalenia, "czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanych w regulaminie danego konkursu".
10 Sąd wyjaśnił, że projekt grantowy, w rozumieniu Regulaminu konkursu, oznacza projekt, w którym beneficjent udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Grantem są środki finansowe, w tym środki RPO WD 2014-2020, które grantodawca na podstawie umowy powierzył grantobiorcy na realizację zadań służących osiągnięciu celu projektu grantowego. Grantobiorcą będzie odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym albo prywatnym, innym niż beneficjent projektu grantowego wybrany w drodze otwartego naboru ogłaszanego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego.
11 Dalej WSA stwierdził, że przyjmuje się, że istotą projektu grantowego jest powierzenie beneficjentowi projektu grantowego przez właściwą instytucję realizacji projektu, w ramach którego dokonuje on wyboru beneficjentów ostatecznych dofinansowania (grantobiorców). Beneficjent projektu grantowego nie realizuje więc bezpośrednio celów danego programu operacyjnego, lecz wykonuje de facto funkcje instytucji właściwej do wyboru projektów w rozumieniu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, natomiast rzeczywistym adresatem wsparcia w ramach projektu grantowego i faktycznym (ostatecznym) beneficjentem jest grantobiorca. Sąd zauważył, że powyższe znajduje potwierdzenie w definicji grantobiorcy, zawartej w art. 35 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, w której wykluczone jest, aby beneficjent projektu grantowego był jednocześnie grantobiorcą
12 W ocenie WSA, organy obu instancji prawidłowo dokonały negatywnej oceny formalnej projektu Gminy z powodu niespełnienia przez ten projekt - niepodlegającego korekcie - kryterium "Kwalifikowalność typu projektu". Z przedłożonej przez Gminę dokumentacji wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że wnioskodawca/beneficjent (czyli Gmina) nie zamierza powierzyć środków finansowych na zakup instalacji solarnych i pomp ciepła. Wnioskująca Gmina zdecydowała, że sama zakupi instalacje solarne i zamontuje je na dachach w gospodarstwach domowych, które wcześniej wybrała.
13 W ramach projektu nie dojdzie zatem do powierzenia grantu, czyli w trakcie realizacji projektu nie nastąpi przekazanie środków finansowych UE na zakup instalacji solarnych przez samych grantobiorców. To, że projekt przewiduje zakup i montaż instalacji solarnej na potrzeby ogrzewania ciepłej wody użytkowej, w prywatnych gospodarstwach domowych mieszkańców, nie oznacza zdaniem WSA, że tylko już z samego takiego założenia staje się on projektem grantowym w rozumieniu Regulaminu konkursu. Grantobiorcą nie jest mieszkaniec korzystający z zakupionej instalacji solarnej, ale - zgodnie z definicją zawartą w Regulaminie konkursu - jest nim odbiorca ostateczny będący podmiotem publicznym albo prywatnym, inny niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta w ramach realizacji projektu grantowego.
14 Dalej, z treści wniosku Sąd I instancji wywiódł za organami, że wnioskodawca (Gmina) zamierza podpisać z mieszkańcami Gminy dwie umowy. Pierwszą, dotyczącą korzystania z przedmiotu projektu przez okres 5 lat trwałości. W tym okresie to Gmina będzie właścicielem instalacji. Po tym okresie nastąpi dopiero przekazanie prawa własności do instalacji. Zdaniem WSA nawet gdyby przyjąć, że po upływie wskazanego okresu rzeczywiście doszłoby do przekazania własności do instalacji na rzecz wybranych mieszkańców Gminy, to i tak nie doszłoby do przekazania "grantu". Grant ma bowiem na celu przekazanie środków finansowych.
15 Sąd podkreślił, że DIP nie miała potrzeby wzywać skarżącej Gminy do dokonania jakichkolwiek uzupełnień, czy też przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień, gdyż z samego wniosku o dofinasowanie jednoznacznie wynikało niespełnienie kryterium "Kwalifikowalności typu projektu". Tymczasem w przypadku tego kryterium formalnego nie ma możliwości dokonania korekty.
16 Sąd stwierdził również, że nie sposób przyjąć za skarżącą, że wybór projektów do dofinansowania, w ramach naboru, przeprowadzony został w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny, czy też stronniczy.
17 Zarzut nierozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w proteście również uznano za chybiony. Już tylko bowiem niespełnienie - niepodlegającego korekcie - formalnego kryterium "Kwalifikowalności typu projektu", warunkowało rodzaj rozstrzygnięcia (negatywną ocenę projektu).
18 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Ząbkowice Śląskie, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzucono:
19 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 lit. a tiret (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1303/2013 (Dz. Urz. UE Nr L 347 z 2013 r., poz. 320) wyrażające się brakiem zapewnienia wnioskodawcom przejrzystych i rzetelnych reguł obowiązujących przy wyborze projektów do dofinansowania oraz nieprzestrzeganie zasady równego traktowania na każdym etapie oceny projektów, co doprowadziło do nieuwzględnienia protestu Gminy w związku bezpodstawnym przyjęciem, że projekt Gminy nie spełnia wymogu formalnego nr 2: Kwalifikowalność typu projektu, co miało istotny wpływ na wynik oceny projektu Gminy;
20 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 61 ust. 8 pkt 1 oraz art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie Zarządu WD, zostało podjęte z naruszeniem przepisów tj. art. 125 ust. 3 lit. a tiret (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. Nr 1303/2013 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej;
21 3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które konkretnie okoliczności Sąd I instancji uznał za nieskutecznie zakwestionowane przez skarżącego oraz zaniechanie rozpatrzenia wszystkich zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów przez skarżącego;
22 4) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zakres kontroli wykonywanej przez sąd nie wyznaczają zarzuty zawarte w skardze, a granice sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej przez organ.
23 Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w zaskarżonego wyroku w całości oraz uwzględnienie skargi, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
24 W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że wątpliwe zapisy wniosku nie powinny być brane pod uwagę w zakresie oceny kryterium Kwalifikowalność typu projektu, lecz w ramach kryterium formalnego specyficznego Zgodność procedur realizacji projektu grantowego z Wytycznymi IZ RPO WD "Czy Wnioskodawca przedstawił procedury realizacji projektu grantowego zgodne z zaleceniami IZ RPO WD w tym zakresie?". Ponadto w przypadku zauważenia niezgodności, czy braków wniosku w zakresie jego zgodności z Wytycznymi Gmina powinna zostać wezwana do poprawy wniosku w tym zakresie, ponieważ w ramach tego kryterium przysługuje wnioskodawcy prawo do poprawy wniosku.
25 Zdaniem Gminy, skoro KOP przeprowadziła ocenę wykraczającą poza zakres kryterium, to ocena kryterium nie została dokonana w sposób rzetelny, przejrzysty i z poszanowaniem zakresów ustanowionych kryteriów, co wyraźnie zostało zarzucone w skardze oraz w proteście, a nie zostało uwzględnione przez Sąd I instancji.
26 W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. pełnomocnik Gminy oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
27 W piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. określonym jako odpowiedź na skargę kasacyjną, Zarząd WD wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
29 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu.
30 W rozpoznawanym przypadku - z uwagi na brak okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania, przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji.
31 Mając powyższe na uwadze skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oprato, nie są bowiem usprawiedliwione i nie podważają skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że - z powodu niespełenienia kryterium “Kwalifikowalność typu projektu", niepodlegajacego korekcie - negatywna oceny projektu nie została przeprowadzona w sposób naruszajacy prawo.
32 Za nietrafny uznac należało zarzut błędnej wykładni art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 lit. a tiret (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. Nr 1303/2013.
33 Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów (tj. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Z kolei według art. 125 ust. 3 lit. a tiret (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1303/2013, w odniesieniu do wyboru operacji instytucja zarządzająca: a) sporządza i, po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które: (ii) są niedyskryminacyjne i przejrzyste.
34 Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśnia jednak, w czym przejawia się wadliwe rozumienie przez Sąd I instancji tych przepisów ani też jak - odmiennie -przepisy te winny być interpretowane. Z zestawienia uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zaś, że dokonana przez Sąd I instancji oraz przez skarżącą kasacyjnie Gminę wykładnia pojęć: przejrzystość, rzetelności, bezstronności oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektu jest całkowicie zbieżna.
35 Zarzut błędnej wykładni wskazanych przepisów - rozumianej jako niewłaściwe odczytanie treści przepisu, mylne rozumienie treści określonej normy prawnej - nie mógł więc być uznany za skuteczny.
36 Trzeba też zauważyć, że sposób sformułowania omawianego zarzutu błędnej wykładni - przez, jak wskazano: brak zapewnienia wnioskodawcom przejrzystych i rzetelnych reguł obowiązujących przy wyborze projektów do dofinansowania oraz nieprzestrzeganie zasady równego traktowania na każdym etapie oceny projektów, co doprowadziło do nieuwzględnienia protestu Gminy w związku bezpodstawnym przyjęciem, że projekt Gminy nie spełnia wymogu formalnego "Kwalifikowalność typu projektu" - w istocie sprowadza się do zarzutu wadliwej oceny, że projekt nie spełniał wskazanego kryterium a zatem prawidłowości zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 lit. a tiret (ii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1303/2013 w związku z kryterium "Kwalifikowalność typu projektu".
37 Odniesienie się do tak postawionego zarzutu wymaga uwagi, że skład orzekający podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że wzorzec kontroli sądowej - w sprawach, których przedmiotem jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 - poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1517/17).
38 System realizacji projektu dookreśla art. 6 ustawy wdrożeniowej. Uwzględnienia wymaga, że w myśl art. 41 ust. 1 i 2 pkt 7 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu, a regulamin konkursu wprowadza m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia.
39 Przewidziane w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu kryterium "Kwalifikowalność projektu" - którego istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy - należy do kryteriów formalnych ogólnych. W opisie znaczenia tego kryterium jednoznacznie wskazano, że jest to kryterium obligatoryjne, jego spełnienie jest niezbędne do możliwości otrzymania dofinansowania. Niespełnienie kryterium oznacza zaś odrzucenie wniosku i brak jest możliwości korekty w tym zakresie. Definiując kryterium postanowiono, że w ramach tego kryterium sprawdzane będzie, czy projekt jest zgodny z typem wskazanym w regulaminie danego konkursu.
40 Regulamin konkursu - w części opisującej przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu - zawiera zapis, że przedmiotem konkursu jest udzielanie dofinansowania na realizacje projektów grantowych, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
41 Art. 35 ust. 2 ustawy wdrożeniowej stanowi zaś jednoznacznie, że projektem grantowym jest projekt, którego beneficjent udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Według art. 35 ust. 3, grantobiorcą jest podmiot publiczny albo prywatny, inny niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Zgodnie z ust. 4 grantobiorcą nie może być podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania. W ust. 5 postanowiono wyraźnie, że grantem są środki finansowe programu operacyjnego, które beneficjent projektu grantowego powierzył grantobiorcy, na realizację zadań, o których mowa w ust. 2.
42 Wobec powyższych uregulowań nie powinno ulegać kwestii, że art. 35 ustawy wdrożeniowej wskazuje typ projektu - projekt grantowy - który polega na powierzeniu beneficjentowi realizacji projektu, w ramach którego przyznawane są środki finansowe programu operacyjnego - granty - innym podmiotom, wybranym w drodze otwartego naboru - grantobiorcom (por. też J. Jaśkiewicz "Zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz; LEX/el., 2014; komentarz do art. 35).
43 Tożsame definicje typu projektu grantowego, grantu i grantobiorcy zawierają też Wytyczne do realizacji projektów grantowych w ramach działania 3.1 – Produkcja i dystrybucja energii ze źródeł odnawialnych RPO WD 2014-2020.
44 Podkreślenia wymaga, że zgodnie z Regulaminem konkursu (pkt 20 - Tryb wyboru projektów) na etapie oceny spełnienia kryteriów wyboru, składającej się z oceny formalnej i merytorycznej, dokonywanie oceny odbywa się w szczególności na podstawie zapisów wniosku wraz z załącznikami oraz oświadczeń Grantodawców.
45 Z niespornych zapisów we wniosku trafnie i w sposób usprawiedliwiony wywiedziono, że skoro Gmina postanowiła zakupić instalacje solarne i zamontować je na dachach w gospodarstwach domowych, które wcześniej wybrała, to tym samym nie zamierzała powierzyć środków finansowych na zakup instalacji solarnych i pomp ciepła, w konsekwencji w ramach projektu nie miało dojść do powierzenia grantu, jednoznacznie zdefiniowanego jako przekazanie środków finansowych UE na zakup instalacji solarnych przez samych grantobiorców. Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że fakt, iż projekt odpowiada celowi Działania 3.1 (Produkcja i dystrybucja energii ze źródeł odnawialnych) - gdyż przewiduje zakup i montaż instalacji solarnej na potrzeby ogrzewania ciepłej wody użytkowej, w prywatnych gospodarstwach domowych mieszkańców, nie oznacza jednak, że jest projektem grantowym w rozumieniu art. 35 ustawy wdrożeniowej i Regulaminu konkursu.
46 W tym stanie rzeczy w pełni zasadne było stwierdzenie, że projekt o dofinansowanie którego wystąpiła skarżąca Gmina, nie jest projektem typu grantowego - w rozumieniu art. 35 ust. 2 ustawy wdrożeniowej i Regulaminu konkursu. Tym samym projekt nie spełniał obligatoryjnego kryterium formalnego. Skutkowało to koniecznością odrzucenia wniosku, co jest równoznaczne z negatywną jego oceną w rozumieniu ustawy wdrożeniowej.
47 W świetle brzmienia przytoczonych postanowień, co do omawianego kryterium "Kwalifikowalność projektu" - z jednoczesnym uwzględnieniem treści art. 35 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, do którego wprost odsyła Regulamin konkursu - brak podstaw by przychylić się do stanowiska prezentowanego w zarzucie skargi kasacyjnej, że wnioskodawcom nie zapewniono przejrzystych i rzetelnych reguł obowiązujących przy wyborze projektów do dofinansowania oraz nie przestrzegano zasady równego traktowania na każdym etapie oceny projektów, w szczególności – co jest istotne z punktu widzenia spornej kwestii – na etapie badania spełnienia kryterium formalnego obligatoryjnego - kryterium "Kwalifikowalność projektu".
48 W konsekwencji Sądowi I instancji nie można skuteczne postawić zarzutu wadliwego zastosowania art. 61 ust. 2 pkt 8 ustawy wdrożeniowej.
49 Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
50 Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Gminy uzasadnienie zaskarżonego wyroku świadczy o tym, że Sąd I instancji - uznając dokonaną przez organy ocenę niespełnienia kryterium za "Kwalifikowalność projektu" za prawidłową - jednocześnie wystarczająco wyraźnie wskazał, które konkretnie okoliczności uznał za nieskutecznie zakwestionowane przez skarżącą.
51 W świetle art. 141 § 4 p.p.s.a. - który nakazuje w uzasadnieniu wyroku zawrzeć zwięzłe przedstawienie m.in. zarzutów podniesionych w skardze - zasadne jest przyjęcie, że pisemne motywy wyroku winny odnosić się do tych zarzutów. Trzeba jednak mieć na uwadze, że wskazany przepis jest przepisem prawa procesowego, zatem jego ewentualne uchybienie może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wyłącznie wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skład orzekający NSA podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że przez "wpływ", o którym mowa na gruncie powołanego przepisu, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 409/15).
52 W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie Gmina nie wykazała tego typu związku.
53 Istotnie - jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - kryteria wyboru projektu przewidują w kryteriach formalnych specyficznych kryterium "Zgodność procedur realizacji projektu grantowego z Wytycznymi IZ RPO WD". Kryterium to dotyczy oceny, czy wnioskodawca przedstawił procedury realizacji projektu grantowego zgodnie z zaleceniami IZ. Procedury te powinny zawierać co najmniej minimalny zakres określony przez IZ w Wytycznych do realizacji projektów grantowych w ramach działania 3.1 Produkcja i dystrybucja energii ze źródeł odnawialnych RPO WD.
54 Kryterium to także jest obligatoryjne, niezbędne do możliwości otrzymania dofinansowania i jego niespełnienie - tak jak w przypadku kryterium "Kwalifikowalność projektu" - oznacza odrzucenie wniosku, ale opis kryterium "Zgodności procedur realizacji projektu grantowego z Wytycznymi IZ RPO WD" przewiduje możliwość jednorazowej korekty.
55 Nie ulega jednak kwestii, że istota sporu - która przesądziła o zasadności odrzucenia projektu w rozpoznawanej sprawie - dotyczyła kwestii typu projektu. Wymóg zaś, aby - zgodnie z będącym już przedmiotem rozważań art. 35 ust. 2-5 ustawy wdrożeniowej - typ projektu, jakim jest projekt grantowy, polegał na udzielaniu przez beneficjenta (w tej sprawie Gmina) grantobiorcy grantów, tzn. środków finansowych, nie może być utożsamiany z procedurą realizacji projektu w rozumieniu kryterium "Zgodność procedur realizacji projektu grantowego z Wytycznymi IZ". Prezentowanie w tej materii odmiennego poglądu czyniłoby całkowicie niezrozumiałym i zbędnym ustanowienie dwóch wskazanych wyżej i omawianych kryteriów jako odrębnych, do tego z odmiennym uregulowaniem co do możliwości ich korygowania przez wnioskodawcę. Skarżąca kasacyjnie Gmina nawet nie wywiodła z treści Wytycznych do realizacji projektów grantowych, że realizowanie projektu grantowego - zgodnie z art. 35 ustawy wdrożeniowej wyłącznie przez przekazywanie grantobiorcom grantów - jest w istocie procedurą, o której mowa w kryterium "Zgodności procedur realizacji projektu grantowego z Wytycznymi IZ".
56 Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, by twierdzić, że brak odniesienia się przez Sąd I instancji do tych kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik spraw. Odnośnie zaś do stanowiska Sądu wobec zarzutu naruszenia przez organ art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej - zgodnie z którym właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu, a informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem - w pisemnych motywach wyroku trafnie wyjaśniono, że zarzut nierozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w proteście jest chybiony. W świetle bowiem dotychczasowych wywodów co do kryterium "Kwalifikowalność projektu" podzielić należy stanowisko, że już samo ustalenie, że projekt nie spełnia - niepodlegającego korekcie - formalnego kryterium "Kwalifikowalność typu projektu", warunkowało rodzaj rozstrzygnięcia (negatywną ocenę projektu).
57 Tak więc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów skargi w omówionej kwestii także nie mógł być uznany za skuteczny. Odnośnie postawionego Sądowi I instancji zarzutu naruszenia At. 134 § 1 p.p.s.a. trzeba wyjaśnić, że poza sporem zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zarzut kasacyjny nie precyzuje jednak jakie to kwestie, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, nie były - ponad zarzuty i wnioski skargi - przedmiotem rozważań WSA.
58 Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
59 Wobec powyższego na podstawie art. 184 z uwzględnieniem art. 182 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
60 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 wyroku), gdyż pismo pt.: Odpowiedź na skargę kasacyjną zostało złożone po upływie 14 dni tj. po upływie terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, opubl. ONSAiWSA 2013/3/38).
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 179
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 182 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 6
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 35
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 37
- Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, art. 41