Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., II GSK 3892/16
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., II GSK 3892/16Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.), Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędzia WSA del. Bartłomiej Adamczak, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2706/15 w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2706/15, oddalił skargę Ł. Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek.
3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
4 I
5 Ł. Z. (dalej: zgłaszający lub skarżący) w dniu [...] sierpnia 2011 r. wystąpił ze zgłoszeniem nr [...] w celu uzyskania patentu na wynalazek pt. "Półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej. Zgłaszający ubiegał się o ochronę według zastrzeżenia 1 na: "półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci nikotyny, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt można dodawać do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej w wybranych proporcjach" oraz według zastrzeżenia niezależnego 2 na: "półprodukt do produkcji wyrobów z branży tytoniowej, znamienny tym, że zawiera składnik A) stanowiący spreparowane rośliny oraz składnik B) jako dodatek w postaci cytozyny pochodzenia obcego, która nie jest naturalnym składnikiem tych spreparowanych roślin, w ilości od 0,001% do 99,999% suchej masy spreparowanych roślin. Półprodukt dodaje się do tradycyjnych wyrobów branży tytoniowej umieszczając go w tradycyjnych produktach branży tytoniowej w wybranych proporcjach".
6 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: UP, Urząd lub organ) w odpowiedzi skierował do zgłaszającego pismo z dnia [...] października 2013 r., w którym powiadomił o braku ustawowych warunków do uzyskania ochrony na przedmiotowe rozwiązanie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zgłoszenie nie nadaje się do opatentowania, ponieważ zespół istotnych cech technicznych charakteryzujących półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej został wcześnie ujawniony w zgłoszeniach [...] (zastrzeżenie nr 1) oraz [...] (zastrzeżenie nr 2).
7 Następnie, UP decyzją z dnia [...] marca 2014 r. odmówił udzielenia patentu na wynalazek.
8 Po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Urząd Patentowy przedstawił zarzuty dotyczące zgłoszenia i wezwał zgłaszającego do złożenia wyjaśnień. Zdaniem Urzędu, wynalazek w zakresie określonym zastrzeżeniami patentowymi nie spełniał warunku dostatecznego ujawnienia w rozumieniu art. 24, 27 i 33 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz.1410; dalej: p.w.p.).
9 W odpowiedzi zgłaszający w pismach z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2015 r. przedstawił swoje stanowisko.
10 Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek.
11 Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, iż zgłoszenie nie posiada waloru jednoznaczności. Wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust. 3 p.w.p. oraz § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 17 września 2001 w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. nr 102 poz. 1119; dalej: rozporządzenie) opis powinien określać wynalazek, ujawniając go, zgodnie z zastrzeżeniami patentowymi, w taki sposób, aby zarówno istota, jak i całe rozwiązanie były zrozumiałe w stopniu potrzebnym do zrealizowania wynalazku.
12 Urząd Patentowy stanął na stanowisku, że:
13 a) brak jednoznacznego określenia, w jaki sposób wyrób jest "zmieszany ze sobą", zwłaszcza że we wniosku o ponowne rozpatrzenie zgłaszający pisze, że "w tymże zgłoszeniu (ze stanu techniki [...]) sposób dodawania nikotyny jest odmienny, ponieważ dodaje się ją do suchej masy roślinnej poprzez rozpylanie w płynie lub w formie stałej - co nie ma miejsca w zgłoszeniu dotyczącym przedmiotowej sprawy"; zdaniem Urzędu "zmieszany ze sobą" nie jest określeniem jednoznacznym;
14 b) brak jednoznacznego określenia "suchej masy spreparowanych roślin"; zgłaszający podkreśla jedynie, że "półprodukt dotyczy spreparowanych roślin których naturalnym składnikiem nie jest nikotyna to w skład tychże roślin nie może wchodzić tytoń"; zdaniem Urzędu takie określenie nie jest jednoznaczne, gdyż w skład suchej masy spreparowanych roślin mogą wchodzić każde rośliny (oprócz tytoniu), w tym na przykład szkodliwe, trujące lub zakazane;
15 c) brak jednoznacznego określenia dodawanego tytoniu lub cytozyny; zgłaszający chce zastrzec zakres od 0,001% do 99,999%, nie podaje jednak, w jaki sposób odmierzana jest taka ilość;
16 d) brak jednoznaczności odnoście stanu skupienia dodawanej nikotyny lub cytozyny.
17 Organ wskazał, że zgodnie z art. 33 ust 1 p.w.p. oraz § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia opis powinien zawierać "szczegółowo co najmniej jeden przykład realizacji wynalazku", jednak podane przez skarżącego przykłady nie opisują szczegółowo wynalazku i nie określają jednoznacznie przedmiotu wynalazku.
18 Ponadto, Urząd odniósł się do różnicy w budowie chemicznej nikotyny i cytozyny wskazując, na różnice w budowie nikotyny i cytozyny, uznał, że w dziedzinie chemii nie można porównywać związków jedynie na zasadzie zbliżonej struktury. Według UP różne związki o różnych właściwościach nie stanowią wyraźnie jednego pomysłu wynalazczego.
19 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. oddalił skargę wniesioną przez zgłaszającego.
20 Sąd I instancji stwierdził, że Urząd w piśmie z dnia [...] października 2013 r. dokonał oceny przedmiotowego rozwiązania w oparciu o ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony i powiadomił zgłaszającego, że "zespół istotnych cech technicznych charakteryzujący zgłoszony półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej według zastrzeżenia 1 został wcześniej ujawniony w zgłoszeniu [...] natomiast zgłoszony półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej według zastrzeżenia 2 został ujawniony w zgłoszeniu [...].
21 W ocenie Sądu I instancji, Urząd, biorąc pod uwagę argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadnie uznał, że z zastrzeżeń patentowych przedmiotowego zgłoszenia oraz z zastrzeżeń przeciwstawionych opisów patentowych nie wynikają jednoznacznie różnice wskazywane przez skarżącego. Urząd dwukrotnie wzywał skarżącego do złożenia wyjaśnień i doprecyzowania danych ujawnionych w dacie zgłoszenia rozwiązania tak by nie pozostawiać wątpliwości co do charakteru technicznego oraz zakresu żądanej ochrony.
22 W konsekwencji, co podkreślił Sąd I instancji, nowoopracowana redakcja opisu nadesłana w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz argumenty skarżącego nie wpłynęły na zmianę stanowiska organu, który w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie udzielenia patentu. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że półprodukt nie został precyzyjnie przedstawiony w opisie i zastrzeżeniach.
23 Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że Urząd naruszył art. 33 ust 1 i 3 p.w.p., który to przepis odnosi się do wymagań proceduralnych stawianych zgłoszeniu, ponieważ to rolą zgłaszającego wynalazek jest udokumentowanie na podstawie uprzednio przeprowadzonych prac badawczych, jaki problem techniczny jest rozwiązywany i w jaki sposób się go rozwiązuje. Skarżący w opisie zgłoszenia nie wskazał jednoznacznie, jaki problem techniczny rozwiązuje przedmiotowe zgłoszenie, nie przedstawił w sposób szczegółowy przedmiotu rozwiązania, a zastrzeżenia nie określają jednoznacznie wszystkich środków technicznych rozwiązania.
24 II
25 P. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 marca 2016 r. domagając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
26 I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj. :
27 1) naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji zasad kontroli działania organów administracji i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o pierwotną treść zastrzeżeń i opis patentowy, zamiast prawidłowo – w oparciu o skorygowaną treść zastrzeżeń i opis patentowy z uwagi na fakt, iż skarżący w trakcie postępowania przez Urzędem Patentowym skorygował treść opisu i zastrzeżeń patentowych, które zalegają w aktach sprawy;
28 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., tj. braku odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. polegającego na błędnym ustaleniu, iż przedmiotem wynalazku jest "sposób/proces otrzymywania półproduktu", gdy tymczasem zgodnie ze zgłoszeniem przedmiotem wynalazku jest skład tegoż półproduktu; dokonanie błędnych ustaleń Sądu wynika z tego iż:
29 - organ kwestionuje rzekomą niejednoznaczność określenia "zmieszany ze sobą", które to określenie dotyczy procesu otrzymywania a nie składu półproduktu – która jest przedmiotem wynalazku;
30 - organ kwestionuje możliwość dodawania poszczególnych składników ze względu na temperatury ich stanów skupienia oraz rzekomego "prawdopodobieństwa" spalenia suchej masy roślinnej w sytuacji gdy kwestia ta dotyczy procesu otrzymywania a nie składu półproduktu;
31 - organ zarzuca rzekomą możliwość powstania błędu w pomiarach proporcji poszczególnych składników półproduktu w sytuacji, gdy kwestia ta dotyczy procesu otrzymywania a nie składu półproduktu;
32 3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w W., tj. braku odniesienia się do zarzutu, iż półprodukt jest zdatny do przemysłowego stosowania, ponieważ w chwili obecnej w sposób opisany w zgłoszeniu na rynku funkcjonuje produkt pod nazwą T.
33 II. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
34 1) naruszenie art. 24, 25, 26 i 27 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, iż:
35 - wynalazek nie jest nowy ze względu na ujawnienie w zgłoszeniach P. 395872 i P. 395873 istotnych cech technicznych, które miałyby rzekomo charakteryzować półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej, w sytuacji gdy zgłoszenia nr [...] (c-papieros) i [...] (n-papieros) zostały również zgłoszone przez skarżącego Ł. Z. i w odróżnieniu od zgłoszenia w przedmiotowej sprawie ([...]), wynalazki te dotyczą procesu otrzymywania określonego produktu, natomiast w przedmiotowej sprawie przedmiotem wynalazku jest receptura na półprodukt a zatem przedmiot wynalazku jest na tyle odmienny iż nie pozwala na stwierdzenie iż cechy techniczne powtarzają się, co umknęło Urzędowi Patentowemu przy wydawaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2014 r.;
36 - wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego, w sytuacji gdy jak zostało to wykazane wynalazek ten nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki a dotychczasowe rozwiązania techniczne nie znajdują odzwierciedlenia w rozwiązaniu przedstawionym w opisie patentowym;
37 - wynalazek nie nadaje się do przemysłowego stosowania, w sytuacji gdy skarżący przedstawił wynalazek w sposób prosty i jednoznaczny, językiem zrozumiałym również dla laika co sprawia, iż zgłoszone rozwiązanie w sposób oczywisty może zostać wykorzystane w przemysłowym stosowaniu;
38 2) naruszenie art. 33 ust. 113 p.w.p. w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, poprzez błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż wynalazek w zakresie określonym zastrzeżeniami patentowymi nie spełnia warunku dostatecznego ujawnienia oraz stwierdzeniem braku jednoznaczności zakresu żądanej ochrony poprzez:
39 a) brak jednoznacznego określenia w jaki sposób wyrób jest "zmieszany ze sobą" w sytuacji gdy w opisie wynalazku (s. 3 opisu patentowego) znajduje się wyjaśnienie pojęcia zmieszania ze sobą składników, które polega na fizycznym dodaniu do siebie odpowiednich składników,
40 b) brak jednoznacznego określenia "suchej masy spreparowanych roślin", w sytuacji gdy na s. 2 opisu wynalazku, pojęcie suchej masy spreparowanych roślin zostało zdefiniowane,
41 c) brak jednoznacznego określenia dodawanego tytoniu lub cytozyny, z uwagi na fakt iż skarżący pragnie zastrzec zakres od 0,001% do 99,999% nie podając w jaki sposób jest odmierzana taka ilość, w sytuacji gdy sposób odmierzania nie jest przedmiotem wynalazku, a organ nie wykazał jakimkolwiek dowodem, aby odmierzenie takiej ilości nie było możliwe,
42 d) brak jednoznaczności odnośnie stanu skupienia dodawanej nikotyny lub cytozyny w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu decyzji podał jedynie wartości temperatur stanów skupienia, przedstawiając swoje obawy jakoby spreparowane rośliny mogłyby ulec spaleniu, nie przedstawiając żadnego dowodu ani rzeczowego uzasadnienia na okoliczność takiegoż twierdzenia,
43 e) redakcja nowych, nadesłanych przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. zastrzeżeń jest nieprawidłowa poprzez sformułowanie zastrzeżeń zależnych w błędny sposób, w sytuacji gdy zastrzeżenie nr 2 jedynie odsyła do zastrzeżenia nr 1 zgodnie z § 8 ust. 5 Rozporządzenia.
44 3) naruszenie art. 33 ust. 1 p.w.p. w zw. z § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący w zgłoszeniu nie przedstawił przykładów wykonania, w sytuacji gdy na s. 2-3 opisu patentowego zostały szczegółowo wymienione przykłady realizacji wynalazku,
45 4) naruszenie art. 34 ust. 1 i 2 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, iż zgłoszony wynalazek nie posiada rzekomo cechy jednolitości ze wglądu na różnice w budowie chemicznej Sąd błędnie przyjmuje, iż zastosowanie dwóch zbliżonych do siebie strukturą chemiczną substancji stanowi o niejednolitości wynalazku w sytuacji gdy istotą wynalazku nie jest struktura chemiczna tychże substancji, ale ich oddziaływanie na organizm palacza.
46 Ponadto, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zrzekł się rozpoznania skargi na rozprawie.
47 W odpowiedzi na skargę kasacyjną UP wniósł o jej oddalenie.
III
48 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
49 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
50 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
51 Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
52 W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazany w punkcie I.1-3 petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).
53 Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 11.05.2012 r., sygn. II OSK 335/11, Lex nr 1252022). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (wyrok NSA z 10.07.2012 r., sygn. II GSK 1012/12, Lex nr 1225696). Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1807/11, Lex nr 1219231). I co najistotniejsze, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11, Lex nr 1225725).
54 Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący w istocie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Polemika ta nie może odnieść zamierzonego skutku (por. wyroki NSA: z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11, Lex nr 1225725; z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. I FSK 1467/11, Lex nr 1217333). Nie stanowi również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.
55 Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu wydaniu przez Urząd Patentowy zaskarżonej decyzji w oparciu o pierwotną, a nie skorygowaną treść zastrzeżeń i opis patentowy, czego nie dostrzegł Sąd I instancji.
56 Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek z art. 133 § 1 p.p.s.a. sprowadza się do wydania wyroku po zamknięciu rozprawy i orzekania na podstawie akt sprawy, co oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Z tego wynika, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten oznacza więc zakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów nie wynikających z akt sprawy oraz tym samym zakaz wykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, Lex nr 746707; z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1205/11, Lex nr 1109731).
57 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie akt sprawy, nie postąpił zatem wbrew zakazowi zawartemu w przepisie art. 133 § 1 p.p.s.a. Urząd Patentowy - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - wydał zaskarżoną decyzję biorąc pod uwagę również skorygowaną treść zastrzeżeń i opisu patentowego przedłożoną przez zgłaszającego (s. 5 i 6 zaskarżonej decyzji), co zaakceptował i do czego również kilkakrotnie odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 9-11 zaskarżonego wyroku).
58 Autor skargi kasacyjnej nie przywołał w skardze kasacyjnej żadnego argumentu, który mógłby podważyć dokonaną w ten sposób ocenę, a tym samym przemawiać na rzecz uwzględnienia analizowanego zarzutu. Natomiast przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy do zwalczania wniosków, jakie zostały wyprowadzone z materiału aktowego, lecz nakazuje sądowi pewne konkretne zachowania przy wyrokowaniu.
59 Sąd I instancji nie naruszył również art. 3 § 1 p.p.s.a., wskazanego w punkcie I.1 petitum skargi kasacyjnej.
60 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślenia wymaga, że powołany przepis prawa należy do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tego przepisu nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. O naruszeniu przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.
61 Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w pkt II.1-4 petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one niezasadne.
62 Na wstępie przypomnienia wymaga, że UP po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że wynalazek w zakresie określonym zastrzeżeniami patentowymi nie spełnia warunku dostatecznego ujawnienia, o którym stanowi art. 24, art. 27 i art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że przedmiotowe zgłoszenie na nadaje się do opatentowania, ponieważ zespół istotnych cech technicznych charakteryzujący półprodukt do produkcji wyrobów w branży tytoniowej został wcześniej ujawniony w zgłoszeniach [...] (zastrzeżenie nr 1) oraz [...] (zastrzeżenie nr 2). Urząd wydał decyzję z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie udzielenia patentu, przy czym podtrzymał swoje stanowisko również w oparciu o skorygowaną przez zgłaszającego redakcję opisu wynikającą z pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca.2014 r. o odmowie udzielenia patentu.
63 Nie doszło do naruszenia art. 24 p.w.p., ponieważ jak wykazał organ, a co słusznie zaakceptował Sąd I instancji, nie zostały spełnione łącznie wymagania określone w tym przepisie, a więc patent na przedmiotowy wynalazek nie mógł zostać udzielony.
64 Nie został również naruszony art. 27 p.w.p., ponieważ ma rację organ - co potwierdził Sąd I instancji – że zgłaszający wprawdzie wprowadził przykłady realizacji wynalazku do redakcji opisu nadesłanego w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., jednakże nie są one dostatecznie szczegółowe, a mianowicie: nie został określony środek techniczny w postaci "suchej masy spreparowanych roślin"; nie zostały określone środki techniczne, w jaki sposób ma być dodawana nikotyna w formie stałej, ciekłej i gazowej; brak jest przykładu otrzymywania półproduktu zawierającego, zamiast nikotyny, cytozynę; nie został określony precyzyjnie również sam półprodukt, bowiem na stronie 1 opisu zgłaszający pisze o wyrobach "zawierających nikotynę lub cytozynę", natomiast na stronie 3 opisu zgłoszenia o półprodukcie "zawierającym nikotynę lub/i cytozynę"; nie zostało również określone, czy nikotynę i cytozynę stosuje się zamiennie czy też równocześnie i w jakich proporcjach. Ponadto, co wymaga podkreślenia, żaden z podanych przez zgłaszającego przykładów nie dokumentuje praktycznego i przemysłowego zastosowania półproduktu w konkretnym końcowym wyrobie.
65 Całkowicie chybione są zarzuty naruszenia art. 25 i 26 p.w.p., ponieważ ani Sąd I instancji, ani Urząd Patentowy nie stosowali tych przepisów, a zatem nie mogło dojść do ich naruszenia poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
66 Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego, zawarte w pkt II.2-4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 7 rozporządzenia oraz art. 34 ust. 1 i 2 p.w.p.
67 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Urzędu Patentowego, słusznie zaakceptowane przez Sąd I instancji, że zasadniczym powodem odmowy udzielenia patentu na zgłoszone rozwiązanie była niejednoznaczność opisu oraz nieprawidłowa redakcja zastrzeżeń patentowych, z której nie wynika jednoznacznie, że przedmiotowe rozwiązanie jest objęte jedną myślą techniczną. Niejednoznaczność opisu – jak stwierdził organ w zaskarżonej decyzji i co podzielił Sąd I instancji – dotyczyła m.in.: braku jednoznacznego określenia w jaki sposób wyrób jest "zmieszany ze sobą" (chodziło o nikotynę dodawaną do suchej masy roślinnej; braku jednoznacznego określenia "suchej masy spreparowanych roślin"; braku jednoznacznego określenia dodawanego tytoniu lub cytozyny; braku jednoznaczności odnoście stanu skupienia dodawanej nikotyny lub cytozyny.
68 Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo własności przemysłowej, art. 33