Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., II GSK 3478/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., II GSK 3478/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2448/13 w sprawie ze skargi M. M. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r., sygn. akt V SA/Wa 2448/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę M. M. (zwanej dalej także: Skarżąca) na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
3 Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
4 W dniu [...] marca 2013r. do Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu wpłynął wniosek M. M. o dofinansowanie w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji dotyczącej wsparcia wykorzystania tradycyjnych lub przyjaznych środowisku praktyk i technik w chowie i hodowli ryb.
5 Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. oraz z dnia [...] maja 2013r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez dostarczenie aktualnego i prawomocnego (ostatecznego) pozwolenia wodnoprawnego na dzień [...] stycznia 2013r., z uwagi na fakt, iż dostarczone pozwolenie wodnoprawne [...] z dnia [...] września 1983r. zostało wygaszone przez Starostę P. decyzją [...] z dnia [...] października 2011r., która stała się ostateczna z dniem [...] października 2011r.
6 Pismem z dnia [...] lipca 2013r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy finansowej uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła wymogów określonych w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 147 poz. 1193 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW) i na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72 poz. 619 ze zm.) oraz § 43 ust. 4 rozporządzenia MRiRW. Wskazano w nim, iż dwukrotnie wzywano Skarżącą m.in. do dostarczenia ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na obiekt objęty wnioskiem o dofinansowanie, gdyż z dokumentów zgromadzonych przez Agencję wynikało, że dostarczone pozwolenie wodnoprawne [...] z dnia [...] września 1983r. zostało wygaszone przez Starostę P. decyzją [...] z dnia [...] października 2011r., która stała się ostateczna z dniem [...] października 2011r. Decyzja ta łącznie z decyzją Starosty P. [...] z dnia [...] lipca 2013r., potwierdzałaby ciągłość realizacji podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej co najmniej od [...] stycznia 2013r. Skarżąca nie dostarczyła aktualnego pozwolenia wodnoprawnego obejmującego okres co najmniej od [...] stycznia 2013r. do dnia [...] lipca 2013r.
7 Pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. Skarżąca skierowała do ARiMR wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, iż pozwolenie wodnoprawne, jest aktualne do września 2013r., a w dacie złożenia wniosku trwało postępowanie o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, które zostało zakończone decyzją Starosty P. [...] z dnia [...] lipca 2013r. Ponadto wniosła o przyznanie pomocy finansowej zmniejszonej za okres do [...] lipca 2013r.
8 Pismem z dnia [...] września 2013r. Prezes ARiMR poinformował Skarżącą, iż w postępowaniu wszczętym na podstawie wniosku z dnia [...] marca 2013r. nie doszło do naruszenia prawa. Prezes podzielił stanowisko Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego, iż wymogi ustalone dla tego programu wymagają posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w kwestii proporcjonalnego zmniejszenia rekompensaty organ wyjaśnił, że zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia krajowego pomoc może być wypłacona w zmniejszonej wysokości proporcjonalnie za czas, za który brak było pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie beneficjentowi tzn. w sytuacji realizacji zobowiązań wynikających z podpisanej umowy o dofinansowanie. Zdaniem organu, użycie zwrotu "beneficjent" sugeruje, że mowa jest o regulacji odnoszącej się do etapu już po podpisaniu umowy. Proporcjonalne zmniejszenie kwoty płatności może bowiem dotyczyć tylko tych zobowiązań, których wykonania beneficjent podjął się, lecz z pewnych przyczyn nie mógł zrealizować, nie zaś takich, których wypełnienia w ogóle nie mógł się podjąć.
9 W dniu [...] października 2013r. Skarżąca skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013r., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła naruszenie § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia MRiRW, poprzez przyjęcie, iż przedstawione przez nią pozwolenie wodnoprawne nie jest aktualne.
10 W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymała argumenty zaprezentowane w zaskarżonym piśmie.
11 Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały § 9 ust. 1 i § 10 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, gdyż wymóg realizowania zobowiązań wykraczających poza podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej zawiera w sobie wymóg posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego w całym okresie objętym zobowiązaniem, tj. w tym przypadku od początku roku 2013. Zdaniem Sądu treść § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a nie budzi żadnych wątpliwości – "aktualność" pozwolenia wodnoprawnego nie odnosi się jedynie do chwili składania wniosku, ale do całego okresu, na który wnioskujący o pomoc podejmuje zobowiązanie. Skoro więc początek powyższego okresu musi następować z początkiem roku kalendarzowego, oznacza to, że Skarżąca powinna mieć aktualne pozwolenie wodnoprawne w dniu [...] stycznia 2013r. Sąd wskazał przy tym, że przez pojęcie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego należy rozumieć prawomocną decyzję wydaną przez uprawniony organ, a o prawomocności takiej decyzji świadczy pieczęć z urzędu właściwego dla wydania decyzji (klauzula prawomocności) wydawana w trybie art. 217 § 1 k.p.a., tj. zaświadczenia co do określonego stanu prawnego, polegającego na urzędowym potwierdzeniu, że od decyzji nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie jest bezsporne, że takiego pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] stycznia 2013r. Skarżąca nie posiadała i otrzymała je dopiero w dniu [...] lipca 2013r.
12 Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła M. M., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:
13 1. § 10 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia MRiRW, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie odwołujący nie przedłożył aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy pozwolenie takie przedłożył;
14 2. § 12 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten zastosowanie znajduje wyłącznie dla sytuacji niewykorzystania części dofinansowania już po podpisaniu umowy, podczas gdy rozporządzenie nie zawiera definicji beneficjenta, z treści rozporządzenia zaś wynika, że zwrotu tego używać należy także do podmiotów przed podpisaniem umowy;
15 3. art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania WSA we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 502/13.
16 W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie uważa, że w momencie gdy składała wniosek o dofinansowanie posiadała pozwolenie wodnoprawne w postaci decyzji z dnia [...] września 1983r., albowiem decyzja Starosty P. z dnia [...] października 2011r. o jej wygaśnięciu została wydana z pominięciem jej jako strony. Od powyższej decyzji skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o wznowienie postępowania, który ostatecznie został rozstrzygnięty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 października 2013r., sygn. akt II SA/Wr 502/13. Wyrokiem tym WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...] lutego 2013r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego orzekając także, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że obecnie postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest w toku - co zupełnie pominął Sąd w zaskarżonym wyroku. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, bezzasadne jest więc stwierdzenie WSA w Warszawie, że nie przedłożyła aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Przedłożoną bowiem decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 1983r. w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na toczące się postępowanie o wznowienie postępowania, uznać należy za aktualną. Skarżąca kasacyjnie uważa zatem, że spełniła warunek wynikający z § 10 ust. 2 pkt 3a rozporządzenia MRiRW, a tym samym odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej była bezzasadna.
17 Skarżąca kasacyjnie uważa, że powołane akta WSA we Wrocławiu były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, przy czym nie spowodowałoby to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wyrok Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uzasadnił bowiem podstawy uchylenia decyzji odmawiających wznowienia postępowania, a wobec tego niezbędne było przeprowadzenie tego dowodu.
18 Ponadto skarżąca kasacyjnie wskazała, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż § 12 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia MRiRW dotyczy wyłącznie sytuacji po podpisaniu umowy, bowiem z treści innych przepisów rozporządzenia wynika co innego. Sąd błędnie przyjął, iż użycie zwrotu beneficjent sugeruje, że mowa jest o regulacji "odnoszącej się do etapu już po podpisania umowy. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, określenia tego używać należy zarówno do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie, jak i podmiotów, które dofinansowanie uzyskały.
19 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego uznając, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są uzasadnione.
20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
21 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:
22 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
23 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
24 Rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych przytoczoną powyżej regulacją prawną granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu polegała oddaleniu.
25 Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, a Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do rozpoznawania jej jedynie w granicach wskazanych w niej podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
26 Rozpoznawana w tej sprawie skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia. W skardze kasacyjnej podniesiono trzy zarzuty, jednakże bez wyraźnego sprecyzowania, czy są one oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyli są to zarzuty naruszenia prawa materialnego, czy też oparto je na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem są to zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nie wskazano też w sposób precyzyjny jednostki redakcyjnej przepisu rozporządzenia z 2009r., którego naruszenie zarzuca skarżąca, w skardze kasacyjnej powołano się bowiem na § 10 ust. 2 pkt 3a, podczas gdy w rozporządzeniu nie ma takiego punktu.
27 Naczelny Sąd Administracyjny, rekonstruując treść tak sformułowanego zarzutu zgodnie z uchwałą NSA z dnia 26 października 2009r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) nakazującą uwzględnianie zarówno samego sformułowania zarzutu w skardze kasacyjnej, jak i treści uzasadnienia tej skargi, uznał, że skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a tego rozporządzenia z 2009r.
28 Wadliwa konstrukcja podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów polega również na nieuwzględnieniu przez skarżącą kasacyjnie tego, że istotą postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest ocena zaskarżonego wyroku, a nie rozpoznanie istoty sprawy administracyjnej. Skoro tak, to Sąd I instancji nie mógł naruszyć powołanych w zarzucie skargi kasacyjnej przepisów materialnych, bo sądy administracyjne co do zasady nie rozstrzygają spraw administracyjnych, a tylko kontrolują sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji publicznej. Zatem w zakresie naruszeń prawa materialnego Sąd I instancji mógł naruszyć przepisy tego prawa tylko w ten sposób, że dokonał wadliwej oceny sposobu wykładni lub stosowania przez organ przepisów wskazanych w zarzutach. A jeśli tak, to skarga kasacyjna powinna wskazywać jakie przepisy zostały naruszone przez Sąd I instancji, a więc te przepisy, które ten Sąd stosował i które objęte są procedurą właściwą dla tego Sądu. W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., nie powiązano natomiast zarzutu naruszenia przepisów §10 ust. 2 pkt 3 lit. a oraz § 12 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia z 2009r. z zarzutem naruszenia prawa przez sąd administracyjny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie przepisów procesowych w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10, LEX nr 1100417). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie sprecyzowano wyraźnie na czym - zdaniem skarżącej - polegało naruszenie prawa przez Sąd I instancji, co dowodzi wadliwej konstrukcji skargi kasacyjnej.
29 Formułując w skardze kasacyjnej zarzut kwestionujący wadliwą wykładnię §10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia z 2009r., skarżąca nie sprecyzowała też dostatecznie na czym polegała błędna wykładnia tego przepisu i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.
30 Powyżej wskazane uchybienia w konstrukcji zarzutu skargi kasacyjnej utrudniają precyzyjne ustalenie granic rozpoznawanej skargi kasacyjnej, niezbędne ze względu na wymaganie określone w art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., któremu ma czynić zadość kontrola dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Biorąc jednakże pod uwagę samo sformułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej, jak i treść uzasadnienia tej skargi, uwzględnioną przez NSA przy rekonstrukcji pełnej treści zarzutów zgodnie z powołaną powyżej uchwałą NSA z dnia 26 października 2009r., należy uznać, że skarżąca kasacyjnie uważa, że niezasadnie przyjęto w rozpoznawanej sprawie, że pozwolenie wodnoprawne, które przedłożyła (decyzja z dnia [...] września 1983r.) nie było aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym, a równocześnie zarzuca, że wobec przedłożenia przez nią decyzji pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] lipca 2013r. przysługuje jej rekompensata w zmniejszonej wysokości, dopiero od daty tej decyzji.
31 Tak sformułowane stanowisko skarżącej kasacyjnie jest niekonsekwentne. Z jednej bowiem strony twierdzi ona, że przedłożyła aktualne pozwolenie wodnoprawne (czyli decyzję z dnia [...] września 1983r.) i przysługuje jej rekompensata w pełnej wysokości, z drugiej zaś podnosi, że aktualne pozwolenie wodnoprawne stanowi decyzja z dnia [...] lipca 2013r. i rekompensata powinna jej być przyznana w zmniejszonej wysokości, albowiem dopiero od tej daty zacząła realizować program.
32 Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej należy uznać, że nie są one zasadne.
33 Nie jest uzasadniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia z 2009r. W zarzucie tym skarżąca kasacyjnie nietrafnie wskazuje, że posiadała aktualne pozwolenie wodnoprawne na dzień [...] stycznia 2013r. Z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że decyzja z dnia [...] września 1983r. została wygaszona decyzją z dnia [...] października 2011r., która stała się ostateczna z dniem [...] października 2011r. Okoliczność ta zresztą nie jest kwestionowana przez skarżącą kasacyjnie. Dopóki ta decyzja wygaszająca pozwolenie wodnoprawne jest w obrocie prawnym, to nie można uznać, że decyzja z dnia [...] września 1983r. jest "aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym", o którym mowa § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a cyt. rozporządzenia z 2009r. Fakt, że postępowanie w sprawie decyzji wygaszającej pozwolenie wodnoprawne zostało wznowione, nie oznacza, że w dniu składania wniosku skarżąca dysponowała "aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym". Samo wznowienie postępowania nie spowodowało utraty mocy obowiązującej decyzji o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego. Zasadnie zatem Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu w tej sprawie, że skarżąca nie spełniła przesłanki z § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a cyt. rozporządzenia z 2009r., albowiem nie dysponowała aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym.
34 Nie jest też zasadny zarzut naruszenia §12 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 2009r. Przepis ten przewiduje, że "Jeżeli beneficjent nie zrealizował w danym roku kalendarzowym zobowiązań określonych w § 9 ust. 1, rekompensatę wypłaca się w zmniejszonej wysokości: proporcjonalnie za okres, w którym nie były realizowane wymagania określone w §10". W rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu uznając, że skoro jest w nim mowa o beneficjencie, to dotyczy on sytuacji, gdy podpisana została już umowa o dofinansowanie. Beneficjentem jest bowiem osoba, z którą Agencja podpisała umowę o dofinansowanie, nie jest natomiast beneficjentem osoba, która dopiero ubiega się o uzyskanie dofinansowania. Taką wykładnię tego przepisu potwierdza też to, że odwołuje się on do faktu niezrealizowania w danym roku kalendarzowym zobowiązań określonych w § 9 ust. 1, a z kolei ten przepis tj. § 9 ust. 1 ustala zasady przyznania pomocy. Aby zatem doszło do opisanego w przepisie § 12 ust. 6 przypadku "niezrealizowania w danym roku kalendarzowym zobowiązań określonych w § 9 ust. 1", musi najpierw dojść do powstania tych zobowiązań, co może nastąpić dopiero na skutek przyznania tej pomocy. Skarżąca kasacyjnie uważa, że beneficjentem jest nie tylko podmiot, któremu już przyznano pomoc, gdyż "z treści innych przepisów rozporządzenia wynika co innego", jednakże nie wskazuje tych innych przepisów i swojego stanowiska nie uzasadnia.
35 Nie jest także uzasadniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten przewidując, że "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie", daje sądowi uprawnienie a nie obowiązek przeprowadzenia dowodu uzupełniającego. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej.
36 Przepis ten, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, nie został w tej sprawie naruszony. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. można postawić skutecznie, gdy sąd przeprowadzi inny dowód niż dowód z dokumentu, bądź dokona samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, albo gdy bezzasadnie odmówi przeprowadzenia dowodu z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu. O naruszeniu art. 106 § 3 p.p.s.a. można byłoby również mówić wówczas, gdyby sąd dopuścił z urzędu lub na wniosek strony dowód z dokumentu i prowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, ale zastosowane przez sąd administracyjny kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne i nie pozostawały bez wpływu na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2016r., sygn. akt II FSK 978/14, LEX nr 2083036).
37 Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może skutecznie służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza. To zatem, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z wnioskami wysuniętymi przez Sąd, nie uzasadnia naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.
38 Nie można sądowi czynić zarzutu z tego, że z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia do przeprowadzenia dowodu nie skorzystał, jeżeli miał to być dowód na okoliczność, która nie była niezbędna do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Ponieważ przedmiotem rozstrzygnięcia WSA we Wrocławiu była kwestia odmowy wznowienia postępowania, ewentualne przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt tej sprawy nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak już wyżej wskazano – skoro w dniu wydawania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia samo wznowienie postępowania w sprawie wydania tej decyzji wygaszającej. Podkreślenia wymaga, że nawet w wypadku, gdyby w wyniku wznowienia tego postępowania, doszło do uchylenia decyzji z dnia [...] października 2011r. o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] września 1983r., to nie mogło to mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, albowiem uchylenie decyzji wygaszającej wywołałoby skutek ex nunc, i - następując dopiero po wydaniu decyzji zaskarżonej - nie mogłoby wpłynąć na dokonywaną przez Sąd ocenę legalności zaskarżonej decyzji dokonywaną na dzień wydania tej decyzji. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Tego wpływu na wynik sprawy skarżąca kasacyjnie nie wykazała.
39 Wobec zatem bezzasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa uznać należy, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z tego powodu podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
40 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz.U. z 2013r., poz. 490), który znajduje w sprawie zastosowanie ze względu na treść § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2013r. zmieniającego powyższe rozporządzenie (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 217 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 173 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209