Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r., II GSK 3411/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r., II GSK 3411/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 562/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 562/17, odrzucił skargę [...] na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym .

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że [...] (dalej: skarżący) - w związku z prowadzonym wobec niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postępowaniem egzekucyjnym obejmującym należności z tytułu abonamentu RTV - wniósł zarzuty dotyczące tego postępowania. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciel egzekwowanych od skarżącego należności) postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., uznał wniesione przez skarżącego zarzuty za nieuzasadnione.

4 Pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia [...] września 2015 r., jednocześnie składając zażalenie na to postanowienie.

5 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w [...] Poczty Polskiej S.A. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2015 r.

6 WSA odrzucając skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2017 r. stwierdził, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Dotyczy to wszystkich rozstrzygnięć organu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy stanowią one merytoryczne, czy też procesowe zakończenie takiego postępowania zażaleniowego. Zatem od wejścia w życie ww. nowelizacji, kognicji sądu administracyjnego nie podlegają postanowienia zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a w konsekwencji również postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od wskazanego postanowienia wierzyciela.

7 WSA wskazał, że skarga w rozpoznawanej sprawie została nadana w placówce pocztowej w dniu 7 kwietnia 2017 r., która wpłynęła do organu w dniu 12 kwietnia 2017 r., a zatem pod rządami obecnie obowiązujących przepisów p.p.s.a.

8 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł [...], zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

9 Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

10 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, jest postanowieniem wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu lub postanowieniem, przedmiotem którego jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

11 W odpowiedzi na skargę kasacyjna Poczta Polska S.A. wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

14 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł w rozpoznawanej sprawie o niedopuszczalności skargi, wniesionej po 15 sierpnia 2015 r. na postanowienie organu, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

15 Wskazując na treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dokonała zatem nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienia NSA: z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5182/16, z dnia 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16, z dnia 6 lipca 2016 r., II GSK 2962/16, z dnia 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16, czy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2422/16).

16 W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że w tych wypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy podkreślić, że treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, to znaczy od 15 sierpnia 2015 r., stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016).

17 Jeżeli zatem z kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone postanowienia będące stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia wpadkowe w tym przedmiocie, a dotyczące uchybienia terminu do wniesione zażalenia od tych postanowień, również nie podlegają kognicji tego sądu. Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym w pełni skuteczną ochronę praw jednostki zapewnia możliwość zaskarżenia do sądów administracyjnych postanowień wydanych w sprawie głównej, tj. postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. W orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłych w oparciu o art. 134 i 135 p.p.s.a. wskazuje się bowiem, że pojęcie "sprawy" użyte w tych przepisach jest pojęciem niedookreślonym, którego zakres wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 898/13). Pojęcie "sprawy", jakim operuje przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., różni się przy tym od pojęcia "sprawa administracyjna", gdyż jest od niego szersze. Pozwala to zatem przyjąć, że obejmuje ono wszelkie postępowania i wydane, bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając decyzję zaskarżoną, warunkowały dokonaną w niej konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 131/13).

18 W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.

19 Odnosząc się do wniosku Poczty Polskiej S.A. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.