Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2020 r., II GSK 278/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2020 r., II GSK 278/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Po 618/17 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 22 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Po 618/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

3 Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w przedsiębiorstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę obejmującą okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Do kontroli okazano licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz licencję wspólnotową na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

4 Po przeprowadzeniu postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) decyzją z [...] marca 2017 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wyniosła 520.750 zł, jednakże na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907; dalej: u.t.d.), wysokość kary została ograniczona do 15.000 zł.

5 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania B. W., uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 zł, stwierdzając, że skarżący dopuścił się naruszenia z lp. 1.4 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (łączna kara pieniężna wykazana przez organ wyniosła 1.600 zł), lp. 5.1 tego załącznika (łączna kara pieniężna 300 zł), lp. 5.2 (łączna kara 2.750 zł), lp. 5.3 (łączna kara 3.700 zł), lp. 5.4.1 (kara w wysokości 100 zł), lp. 6.3.7 (łączna kara 504.000 zł), lp. 6.3.9 (łączna kara 4.200 zł), a także lp. 6.3.12 (łączna kara 1000 zł). GITD stwierdził zatem naruszenia przez skarżącego przepisów u.t.d., za które łączna kara pieniężna powinna wynieść 517.650 zł, jednakże – z uwagi na art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. - ograniczył ostatecznie wymierzoną karę do 15.000 zł.

6 Organ odwoławczy wskazał m.in., że skarżący nie okazał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pozostającym w jego dyspozycji pojeździe o numerze rejestracyjnym: [...] łącznie za 76 dni; [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); [...] łącznie za 76 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych); [...] łącznie za 60 dni (okazany w toku kontroli plik był uszkodzony); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 60 dni (okazane w toku kontroli pliki były uszkodzone); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 60 dni (odwołujący nie okazał żadnych danych cyfrowych z tego pojazdu); [...] łącznie za 57 dni (okazane w toku kontroli pliki były uszkodzone). Główny Inspektor wskazał jednocześnie, że pojazdy o numerze rejestracyjnym [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] w okresie od [...] maja 2016 r. pozostawały w dyspozycji innego podmiotu, to jest spółki A., co zostało uwzględnione w toku postępowania.

7 Łączna kara z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) wyniosła 504.000 zł.

8 GITD zaznaczył, że skarżący był zobowiązany do prowadzenia ewidencji czasu pracy zatrudnionych kierowców w całym okresie ich zatrudnienia, jak również w tym okresie, gdy wykonywali oni w jego imieniu przewozy na podstawie umów cywilnoprawnych. Stąd za niezasadne uznał twierdzenie skarżącego, że z uwagi na istnienie stosunku pracy łączącego kierowców z A. Sp. z o.o. odwołujący nie miał obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy, mimo że z kierowcami tymi zawarł umowy cywilnoprawne.

9 Główny Inspektor nie stwierdził także przesłanek wyłączających odpowiedzialność z art. 92b czy art. 92c u.t.d.

10 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł B. W.

11 Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), przede wszystkim zauważył, że nie wszystkie stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenia są przez skarżącego kwestionowane. Skarżący w żaden sposób nie podważa ani ustaleń faktycznych organu, ani ich oceny prawnej, co do naruszenia z lp. 6.3.7 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które stwierdzone zostały z tytułu nieokazania podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego z pojazdów o numerze rejestracyjnym [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], a za które to naruszenia łączna kara pieniężna wyniosła 256.000 zł. Stwierdzenie wobec skarżącego ostatnio przywołanych naruszeń nie budziło także zastrzeżeń Sądu I instancji, zwłaszcza - jak zauważył WSA - że skarżący wobec większości tych pojazdów nie okazał w toku kontroli żadnych danych cyfrowych.

12 W tych okolicznościach, zdaniem Sądu I instancji, nie sposób zakwestionować zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, która została orzeczona w zaskarżonej decyzji. Nawet gdyby bowiem uznać (co w niniejszej sprawie i tak nie nastąpiło) zasadność całości podniesionych w skardze zarzutów, a nawet gdyby (hipotetycznie) zakwestionować wszystkie pozostałe stwierdzone wobec skarżącego naruszenia, to i tak prawidłowość stwierdzenia ostatnio wskazanych naruszeń z lp. 6.3.7 nie pozwalałaby uwzględnić skargi z uwagi na brak wpływu tych ewentualnych uchybień na wynik sprawy. W każdym z tych przypadków na skarżącego i tak powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15.000 zł.

13 Jednakże Sąd I instancji stwierdził, że powyżej poczynione uwagi nie zwalniają go z obowiązku odniesienia się do podniesionych przez skarżącego zarzutów.

14 W tym względzie WSA podzielił stanowisko skarżącego o uchybieniu przez GITD wymogom wynikającym z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zakresie, w jakim organ ten nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do przypisania skarżącemu naruszenia z lp. 6.3.7 oraz lp. 6.3.9 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym z tytułu nieokazania podczas kontroli danych lub udostępnienia niepełnych danych odnośnie kierowców, których w okresie od [...] maja do [...]bądź [...] maja 2016 r. wiązał ze skarżącym stosunek cywilnoprawny wynikający z zawartych umów zlecenia.

15 Zdaniem WSA, skarżący trafnie zauważył, że powyższe delikty skorelowane są z przewidzianym w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.; dalej: u.c.p.k.) obowiązkiem prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców. Regulacje ustawy o czasie pracy kierowców odnoszą się zaś bezpośrednio wyłącznie do sytuacji, w której kierowca zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę. W przypadku kierowców, których z przedsiębiorcą nie wiąże stosunek pracy, a którzy pozostają z nim w stosunku cywilnoprawnym, istotne znaczenie dla wyznaczenia obowiązków przedsiębiorcy w zakresie ewidencjonowania ich czasu pracy ma fakt wykonywania przez tych kierowców na jego rzecz przewozów drogowych. Kierowcy, w przypadku których organ Inspekcji Transportu Drogowego wykazał naruszenie z lp. 6.3.7 oraz 6.3.9 zał. nr 3 ustawy o transporcie drogowym, w okresie od [...] maja do [...] bądź [...] maja 2016 r. – co pomiędzy stronami pozostaje bezsporne – pozostawali jednocześnie w relacjach cywilnoprawnych ze skarżącym, co wynika z zawartych i przedłożonych w toku postępowania umów zlecenia, oraz w stosunku pracy ze spółką A. W takich okolicznościach, zdaniem WSA, bez czynienia dalszych ustaleń faktycznych nie można jednoznacznie stwierdzić, czy przewozy drogowe, które w tym okresie także bezsprzecznie były realizowane, wykonywane były na rzecz skarżącego, czy na rzecz wskazanej spółki. W konsekwencji, na gruncie przedstawionej wykładni, stwierdzenie w analizowanym zakresie (względem kierowców, co do naruszeń z okresu od [...] maja do [...] maja 2016 r.) naruszeń z lp. 6.3.7 i 6.3.9 było, w ocenie WSA, co najmniej przedwczesne i wymagało podjęcia przez organ dalszych czynności wyjaśniających w kwestii wykazania podmiotu, na którego rzecz były realizowane przewozy drogowe.

16 Uznanie w tej części zasadności skargi nie mogło jednak, jak wywiódł Sąd I instancji - z uwagi na treść art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - prowadzić do jej uwzględnienia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

17 Oceniając skargę w pozostałej, dotychczas nierozważonej części, WSA uznał, że jest ona niezasadna.

18 Przede wszystkim, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w zakresie, w jakim doszukiwał się on uchybienia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. także w przypadku stwierdzenia popełnienia przez niego naruszenia z lp. 6.3.7 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wobec nieokazania danych cyfrowych z tachografu cyfrowego pojazdów o numerze rejestracyjnym [...],[...],[...],[...] oraz [...]. W każdym z tych przypadków stwierdzono, że przekazany do kontroli plik był uszkodzony i nie zawierał żadnych z wymaganych danych. Nieprzekazanie danych z tachografu cyfrowego skutkowało natomiast obowiązkiem po stronie organu nałożenia kary pieniężnej z przywołanego lp. 6.3.7. Sąd I instancji za niewystarczające uznał okazanie w toku kontroli pliku, który dane takie miał zawierać. Twierdzenie z kolei na obecnym etapie postępowania, że brak tych danych nie wynika z ich nieokazania, lecz z błędu czy innych okoliczności leżących po stronie organu przy ich odczytaniu, nie zasługiwało zdaniem WSA na uwzględnienie tym bardziej, że sam skarżący jednocześnie nadal tych danych nie okazuje.

19 Zdaniem Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut uchybienia przepisom procesowym w kontekście nieprzeprowadzenia przez organ dostatecznego postępowania wyjaśniającego, co do realizacji przewozów na potrzeby gospodarstwa rolnego skarżącego.

20 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. W. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych według norm przypisanych.

21 Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

22 W podstawach kasacyjnych wskazano naruszenie przez WSA przepisów postępowania, tj.:

23 I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że uchybienie powyższym przepisom nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy,

24 II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że okazanie danych cyfrowych w plikach, które następnie zostały uszkodzone nie stanowi okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika.

25 W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że utrzymywanie w obiegu decyzji z naruszeniami, co do których istnieją wątpliwości, a postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w pełni, co potwierdził WSA w swoim orzeczeniu, ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż w przyszłości, w oparciu o ten wynik sprawy, może zostać wszczęte postępowanie administracyjne celem zbadania dobrej reputacji przewoźnika, a w konsekwencji może dojść do cofnięcia licencji.

26 Dalej autor skargi kasacyjnej wywiódł, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym: lp. 6.3.7 - karze podlega nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień kara pieniężna 500 zł. Okolicznościami faktycznymi naruszenia było nieokazanie danych cyfrowych pięciu pojazdów (nr rej. [...],[...],[...],[...],[...]). Tymczasem strona przekazała pliki z danymi cyfrowymi wszystkich wymienionych powyżej pojazdów, w związku z czym - zdaniem skarżącego - nie mogło dojść do zarzucanego czynu nieokazania danych do kontroli. Co więcej, pliki w momencie ich odczytu przez stronę były prawidłowe. Tymczasem zgodnie z ustaleniami faktycznymi, każdy z przekazanych plików z danymi cyfrowymi był uszkodzony. W opinii skarżącego Sąd I instancji nie w pełni odniósł się do okoliczności faktycznych rzutujących na rozstrzygnięcie w tym zakresie.

27 Reasumując w uzasadnieniu wskazano, że do kontroli został przedstawiony sprawny plik, którym następnie uległ uszkodzeniu, czego skarżący przewidzieć nie mógł. Z tego względu zasadne było zastosowanie wyłączenia odpowiedzialności z art. 92c u.t.d. Nieuwzględnienie wskazanych okoliczności skarżący uznał za istotne naruszenie przepisów postępowania.

28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

29 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. W rozpoznawanym przypadku - z uwagi na brak okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania, przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji. Podkreślenia wymaga też, że konsekwencją przedstawionej wyżej zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane ramach w podstawach kasacyjnych, zachodzi zatem konieczność powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

30 Mając powyższe na uwadze skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oparto, nie są bowiem usprawiedliwione i nie podważają skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.

31 W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd - uwzględniając skargę na decyzję - uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub/i stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż określone w pkt 1 lit. b) - jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

32 Przypomnieć wypada, że w orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje się, że "wpływ" na wynik sprawy oznacza istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem prawu materialnemu lub procesowemu a wydanym w sprawie rozstrzygnięciem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 409/15).

33 Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika tymczasem w sposób jednoznaczny, że Sąd I instancji - orzekając w sprawie - za prawidłowe uznał poczynione przez organy ustalenia stanu faktycznego, niekwestionowane przez skarżącego, a świadczące o określonym l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym naruszeniu - odnośnie pojazdów: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] - obowiązku okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - co na mocy powołanej regulacji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej 500 zł za każdy dzień. Za wskazane naruszenia łączna kara pieniężna wyniosła przy tym 256000 zł

34 Przywołany stan faktyczny nie jest również kwestionowany żadnym z zarzutów sformułowanych w podstawach skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu.

35 Nie jest też podważane, że skoro w myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15000 złotych, dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli - to już sam fakt stwierdzenia, że skarżący dopuścił się opisanych wyżej naruszeń uzasadniał wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w powyższej kwocie, nawet jeżeli stwierdzenie niektórych innych naruszeń było wadliwe - jak to miało w ocenie Sądu I instancji miejsce w niniejszej sprawie w zakresie naruszeń przewidzianych lp. 6.3.7 oraz lp. 6.3.9 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym z tytułu nieokazania podczas kontroli danych lub udostępnienia niepełnych danych odnośnie kierowców, których wiązał ze skarżącym stosunek cywilnoprawny wynikający z zawartych umów zlecenia. Zasadności nałożenia kary 15000 zł z wyżej opisanych względów nie mógł również w żaden sposób podważyć - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - wynik sądowoadministracyjnej kontroli prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń faktycznych dotyczących naruszeń l.p.6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym odnośnie pięciu pojazdów: [...],[...],[...],[...] i [...] - w zakresie obowiązku okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - również w kontekście forsowanego przez autora skargi kasacyjnej wyłączenia odpowiedzialności za nieokazanie tych dokumentów na podstawie art. 92c u.t.d.

36 W tym stanie rzeczy wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie uzasadnia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że uchybienie powyższym przepisom nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy. Jak już bowiem podniesiono, Sąd I instancji stwierdził, że powodem oddalenia skargi – mimo stwierdzenia naruszeń prawa – jest fakt, że naruszenia w zakresie wykładni prawa materialnego nie miały wpływu a odnośnie naruszeń prawa procesowego nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie ma przy tym znaczenia dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (decyzji w przedmiocie kary pieniężnej) ewentualne, potencjalne wszczęcie w przyszłości postępowania w przedmiocie zbadania dobrej reputacji przewoźnika.

37 Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 33 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

38 Ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność karnoadministracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w tym m.in. obowiązku przechowywania i udostępniania wykresówek i innych wymaganych dokumentów. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy podmiotu naruszającego obowiązki lub warunki przewozu.

39 Wyjątek od zasady odpowiedzialności obiektywnej podmiotu wykonującego przewóz został uregulowany w art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

40 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki obligujące organ do zastosowania tego przepisu i umorzenia postępowania.

41 Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę. Tymczasem skarżący podniósł jedynie, że pliki, które następnie organ uznał za uszkodzone, przed kontrolą można było odczytać. Takie twierdzenie, będące w istocie jedynie gołosłowną próbą przerzucenia winy za nieodczytanie danych z przekazanych plików na organ, w żadnym wypadku nie wyczerpuje przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c ust. 1 u.t.d. Trafnie też zauważył Sąd I instancji, że sam skarżący nadal tych danych nie okazał.

42 W tej sytuacji również drugi zarzut petitum skargi kasacyjnej nie mógł być uznany za skuteczny.

43 Biorąc pod uwagę, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

44 Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2) wydano na podstawie art. art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).