Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2016 r., II GSK 2703/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2016 r., II GSK 2703/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3275/13 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 zł (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. oddalił skargę Jacka K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej

3 Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki FORD FOCUS o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2012 r. w W. przy ul. E. P., przy skrzyżowaniu z ul. Z. przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji ustalono, że kontrolowanym pojazdem kierował J. K. - przedsiębiorca posiadający licencję nr [...] uprawniającą go do wykonywania transportu drogowego taksówką na obszarze Miasta i Gminy W. Zgodnie z treścią zeznań złożonych przez stronę w toku kontroli przed zatrzymaniem wykonywała przewóz jednej osoby z ul. Ś. w W1. ul. E. P. przy P. Za wykonywany przewóz strona pobrała od mężczyzny około 30 złotych. Zlecenie na ten przewóz dostała z firmy "G." drogą radiową na terminal zamontowany w samochodzie. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...].

5 Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy oraz Burmistrza W. z prośbą o udzielenie informacji, czy strona posiada, bądź posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

6 W odpowiedzi Urząd Miejski w W., pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. udzielił informacji, iż J. K. posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką nr [...], udzieloną na okres od 8 lutego 2012 r. do 7 lutego 2027 r. na samochód marki FORD o nr rej. [...].

7 Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich udzieliło zaś odpowiedzi, iż J. K. nie wydano licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielonej przez Prezydenta m.st. Warszawy.

8 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

9 Orzekając na skutek odwołania skarżącego GITD decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r.

10 Organ II instancji wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli, tj. 25 listopada 2012 r., skarżący będąc w W1 podjął się realizacji kursu po terenie W.1. Z treści zeznań złożonych przez skarżącego w chwili kontroli, a zatem "na gorąco" wynika wprost, iż skarżący poruszał się z jednego punktu W.1 do drugiego "(...) Przed zatrzymaniem przez policjanta wykonywałem przewóz jednej osoby z ulicy Ś. w W1. na ul. E. P. przy P. Za wykonany przewóz pobrałem od mężczyzny około 30 złotych. Wydrukowałem paragon z kasy fiskalnej i wręczyłem go przewożonej osobie. Zlecenie na ten przewóz dostałem z firmy "G." drogą radiową na terminal zamontowany w samochodzie" (dowód: protokół przesłuchania strony w aktach sprawy).

11 Okazana do kontroli licencja uprawniała kierującego do wykonywania przewozów drogowych tylko i wyłącznie na terenie Miasta i Gminy W. Podkreślić należy, że przedstawiona przez kierowcę licencja nie obejmowała prawa do prowadzenia przewozów na terenie W.1.

12 Organ odwoławczy podniósł, że licencja na transport drogowy taksówką została udzielona stronie na obszar Miasta i Gminy W. Poza ww. obszarem strona mogła w drodze wyjątku wykonać jedynie przewóz w przypadku, gdy punktem początkowym, albo końcowym przewozu będzie obszar Miasta i Gminy W. Strona będąc zatem w W. i przyjmując w tej miejscowości zlecenie wykonania usługi przewozu, mogła wyruszyć z pasażerem z W. do W.1, a następnie bezpośrednio po zabraniu klienta powrócić bezpośrednio na obszar W. Niedopuszczalne jest wykonywanie przewozu osób poza obszarem objętym licencją. Strona wykonała na życzenie klienta usługę przewozu po terenie W.1, przewożąc go z ul. Ś. na ul. E. P. w W1.

13 Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję WSA w Warszawie wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż na dzień kontroli strona dysponowała licencją Nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydaną przez Burmistrza W. ze wskazaniem obszaru prowadzenia przewozów: Miasto i Gmina W. Z załączonego do niniejszej sprawy protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania świadka wynika iż przewóz pasażera odbył się z ul. Ś. w W.1 na ul. E. P. w W.1. Protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń.

14 Sąd I instancji wskazał, że skarżącego materiał dowodowy w sposób wystarczający dla jej rozstrzygnięcia. Organ mógł odstąpić od przesłuchania w charakterze świadka pasażerki kontrolowanego pojazdu, gdyż dowód ten był w sprawie bez znaczenia z uwagi na fakt, iż zebrany materiał dowodowy – przede wszystkim zeznanie samego kierowcy, nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, iż skarżący wykonywał transport drogowy na terenie W.1. bez wymaganej licencji, uprawniającej do działalności w tym obszarze.

15 W ocenie WSA, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż organ naruszył art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym, poprzez niedostrzeżenie, że funkcjonariusz Policji nie mógł przesłuchać strony podczas kontroli drogowej. Powadzenie postępowania co do zasady należy do organu, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jednak wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy naruszenie, za które komentowana ustawa przewiduje karę pieniężną, ujawni funkcjonariusz Policji. Funkcjonariusz Policji, który ujawni naruszenie, za które ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną, przekazuje dokumenty z przeprowadzonej kontroli właściwemu ze względu na miejsce kontroli wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego, który prowadzi postępowanie administracyjne i wydaje decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej. Funkcjonariusze Policji działają podczas przeprowadzania kontroli drogowych zgodnie z przyznanymi im kompetencjami, w tym posiadają uprawnienia do przesłuchiwania stron postępowania, tym samym zarzut skarżącego został uznany za bezzasadny.

16 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. K., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

17 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

18 1) mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania strony, w sytuacji gdy artykuł 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przewiduje wyjątki w jakich można wziąć kurs poza obszarem określonym w licencji, w sytuacji gdy kontrolujący wcale nie podejmowali możliwości zaistnienia tych okoliczności, zaś; rozpoznający sprawę Organ ma obowiązek badać je nie mniej dokładnie, niż tylko wybrane okoliczności pozwalające w prostej drodze wymierzyć karę;

19 2) mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie wybiórczych ustaleń w prostej linii prowadzących do wymierzenia kary przy zaniechaniu sprawdzenia, czy doszło do sytuacji, w której strona wykonała przewóz "poza obszarem określonym w licencji" zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym,

20 3) mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 93 ust. 4 i ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zabrania on wykonywać przewozów taksówkowych "poza obszarem określonym w licencji".

21 Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a, zatem zostały spełnione warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

24 Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

25 W sytuacji, gdy skarga kasacyjna stawia zarzuty z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem kontrola sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa tylko wówczas, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie ustaleń faktycznych sprawy, bądź też stan faktyczny sprawy jest niewątpliwy i akceptowany przez organ i stronę.

26 Skarga kasacyjna J. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych, zatem nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

27 Strona skarżąca kasacyjnie stawia oba rodzaje zarzutów z art. 174 p.p.s.a., jednak czyni to w ten sposób, że Sąd II instancji może odnieść się do nich łącznie. Możliwość taka wynika z tego, że zarzut kasacyjny podnosząc naruszenie przepisów procesowych wskazuje na niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., w związku z tym nieuwzględnienie skargi J. K., w sytuacji gdy były podstawy do takiego orzekania. W ocenie skarżącego kasacyjnie WSA w Warszawie powinien uwzględnić skargę kasacyjną, gdyż Inspektor wadliwie zastosował prawo materialne ze względu na wady postępowania wyjaśniającego, a to skutkowało dokonaniem błędnej wykładni art. 6 ust. 5 u.t.d. Organ bezprawnie przyjął, że skarżący kasacyjnie nie wypełniał dyspozycji tego przepisu na podstawie ustaleń faktycznych, które powinny prowadzić do odmiennej oceny prawnej ustalonej okoliczności mającej istotne znaczenie dla sprawy, a więc faktu wykonywania przez niego przewozu pasażera na obszarze miasta W.1. Równocześnie skarżący kasacyjnie postawił zarzut naruszenia prawa materialnego, którego istota sprowadza się do wadliwej wykładni i zastosowania art. 6 ust. 5 u.t.d., czego konsekwencją było naruszenie innych przepisów wskazanych w zarzucie, a więc tych, które dają podstawę do wymierzenia kary za naruszenie przepisów ustawy, gdy takiego naruszenia nie było, bo z treści art. 6 ust. 5 u.t.d. wynika wprost, że przyjęcie przez skarżącego zlecenia z obszaru W.1. i wykonywanie przewozu na terenie tego miasta w drodze powrotnej, po wykonaniu kursu z L. do W.1., mieści się w dyspozycji tego przepisu. Skutkiem takiego rozumienia treści art. 6 ust. 5 u.t.d. powinno być zwolnienie skarżącego kasacyjnie z odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d. Skoro Sąd I instancji oddalił skargę, tym samym naruszył przepisy prawa, co w konsekwencji powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

28 Przy tak zbudowanych zarzutach kwestią istotną dla oceny skarżonego wyroku jest ustalenie treści art. 6 ust. 5 u.t.d. W ocenie NSA stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji, a takiej licencji na podstawie art. 6 ust. 4 tej ustawy udziela się w zakresie przewozu taksówką na określony pojazd i obszar (m.in. gminy), to licencja skarżącego jednoznacznie określa obszar wykonywania transportu. Jedyną modyfikacją tak określonych zasad jest art. 6 ust. 5 u.t.d., przy czym z jego treści nie mogą i nie wynikają wnioski prezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Ostatnie zdanie cytowanego przepisu dotyczy sytuacji, w której pasażer złożył zamówienie spoza obszaru objętego licencją dla danego przewoźnika w celu przywiezienia tego pasażera spoza obszaru wskazanego w licencji na ten obszar. Nie jest zatem tak, że uprawniony z konkretnej licencji taksówkowej może pojechać z pasażerem z L. do W.1. i kończąc w W.1. kurs z tym pasażerem przyjmować następne zlecenia na przewozy po W.1., gdyż wykracza to poza uprawnienia wskazane w art. 6 ust. 4 u.t.d. i poza wyjątki z ust. 5 tego przepisu.

29 Mając na uwadze powyższe ograniczenia przewoźnik otrzymując zlecenie z poza obszaru objętego posiadaną licencją powinien przede wszystkim dowiedzieć się od pasażera dokąd chce on zostać przewieziony, czy z miejsca zamówienia kursu na obszar objęty licencją przewoźnika, w takim przypadku przewóz może być wykonany, czy ma to być kurs po obszarze nieobjętym licencją przewoźnika i wówczas zlecenie nie może być przyjęte. Jak podkreślał NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie II GSK 214/12 przedsiębiorca nie może osiągnąć zamierzonego celu, gdy ma świadomość, że może swym działaniem wywołać ujemne skutki, lecz uważa, że zdoła ich uniknąć lub też tych skutków nie przewiduje, choć z łatwością mógłby i powinien to zrobić. Zatem nawet tzw. wina nieumyślna niweczy możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

30 W przypadku, gdy transport drogowy taksówką jest wykonywany na obszarze niewymienionym w licencji, a zatem sprzecznie z treścią licencji, dochodzi do wykonywania wspomnianego transportu bez wymaganej licencji. Stosownie do treści przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Oznacza to, że kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć w gminie, na której udzielono licencji (zob. wyrok NSA z dnia 17.03.2015 r., II GSK 1156/14, CBOIS).

31 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.), oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny (art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prze3pisów kodeksu postępowania administracyjnego okazały się bezzasadne.

32 Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 ust. 1 p.p.s.a.