Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2017 r., II GSK 2686/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2017 r., II GSK 2686/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz [A.] w H., N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2797/14 w sprawie ze skargi [B.] Spółki z o.o. S.K.A. w Ł. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargi kasacyjne

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2797/14, po rozpoznaniu skargi [B.] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylił zaskarżoną decyzję; stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania.

3 I

4 Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

5 Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 147 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 224 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), w skrócie: p.w.p., udzielił na rzecz [B.] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca, Spółka lub uprawniona) prawa ochronnego na słowny znak towarowy CERIN, zgłoszony do ochrony w dniu 11 czerwca 2008 r. i przeznaczony do oznaczenia towarów wymienionych w załączniku do klasyfikacji nicejskiej w klasach 3, 5 i 10.

6 W dniu [...] października 2012 r. [A.] z siedzibą w H., N. (dalej: wnosząca sprzeciw) złożyła w Urzędzie Patentowym RP sprzeciw wobec powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. o udzieleniu na rzecz skarżącej prawa ochronnego na sporny znak towarowy CERIN o nr R.244682. Sprzeciw dotyczył towarów objętych ochroną w klasach 3 i 5, to jest: preparaty kosmetyczne poprawiające wygląd cery trądzikowej i łojotokowej (klasa 3), preparaty farmaceutyczne o działaniu poprawiającym wygląd cery trądzikowej i łojotokowej, lecznicze ekstrakty roślinne, roślinne suplementy dietetyczne do celów medycznych (klasa 5).

7 Wnosząca sprzeciw powołała się na uprawnienia wynikające z tytułu rejestracji wcześniejszego międzynarodowego znaku towarowego EUCERIN, zarejestrowanego od dnia [...] marca 1999 r. za numerem IR.710661, którego międzynarodowa rejestracja została uznana na terytorium Unii Europejskiej w dniu [...] maja 2006 r., jako wspólnotowy znak towarowy nr CTM-710661 w klasach 3 i 5. Ponadto, Spółka wnosząca sprzeciw wskazała, że jest także uprawniona od dnia [...] grudnia 2005 r. do prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy EUCERIN o nr R.238001, który służy także do oznaczania towarów klasach 3 i 5.

8 W związku z powyższym, wnosząca sprzeciw Spółka zarzuciła, iż sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., albowiem znak towarowy CERIN nr R.244682 jest podobny do chronionych

9 z wcześniejszym pierwszeństwem wskazanych powyżej znaków towarowych przysługujących wnoszącej sprzeciw.

10 W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Spółka uprawniona ze spornego prawa ochronnego odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie, stwierdziła, że zarzuty te są chybione. Skarżąca spółka powołała się m.in. na fakt wcześniejszego zarejestrowania na rzecz innych przedsiębiorców znaków towarowych: NICERIN nr R.105689 i ACERIN nr R.64313, przeznaczonych dla oznaczania towarów w klasach 3

11 i 5. Skarżąca stwierdziła, że istnieje praktyka rejestrowania znaków towarowych

12 o różnych początkowych literach przy identycznym elemencie końcowym.

13 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy RP, działając

14 w trybie postępowania spornego unieważnił, w zakresie towarów w klasach 3 i 5, prawo ochronne na słowny znak towarowy R.244682 CERIN udzielone na rzecz skarżącej spółki. Podstawę unieważnienia stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 246 i 247 ust. 2 p.w.p. W ocenie organu sporny znak towarowy CERIN jest podobny, w stopniu niosącym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, do słownych znaków towarowych EUCERIN nr IR.710661, nr CTM-710661 oraz nr R.238001.

15 W ocenie organu, porównywane w sprawie towary są identyczne w zakresie towarów sklasyfikowanych w klasie 3, natomiast towary objęte ochroną w klasie 5 należy uznać w części za wysoce podobne, zaś w części za podobne. Analizując sporny znak jako całość Urząd Patentowy RP uznał, że porównywane oznaczenia, jako całość, wywołują takie samo ogólne wrażenie, albowiem dominujący, postrzegany

16 i zapamiętywany w pierwszej kolejności element znaku (słowo) CERIN jest identyczny, zaś pozostałe elementy obu znaków nie pozwalają na rozróżnienie ich

17 w wystarczającym stopniu.

18 Nie zgadzając się z powyższą decyzją [B.] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł. wniosła skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem i zarzucając naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 przez błędną wykładnię oraz art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustaleń stanu faktycznego.

19 Skarżąca spółka zarzuciła, iż organ nie wziął pod uwagę faktu, że sporny znak towarowy dotyczył bardzo ograniczonego zakresu towarów, tzn. preparatów kosmetycznych oraz preparatów farmaceutycznych poprawiających wygląd cery trądzikowej i łojotokowej, leczniczych ekstraktów roślinnych, roślinnych suplementów dietetycznych do celów medycznych. Zdaniem skarżącej, towary te są bardzo specjalistyczne i zostały precyzyjnie wskazane w wykazie towarów objętych spornym prawem ochronnym, tak aby uniknąć podobieństwa z przeciwstawionym oznaczeniem. Skarżąca zauważyła ponadto, że spornym znakiem CERIN chronione są towary, które mogą być składnikiem produktów oznaczanych znakiem EUCERIN, ponadto towary te są skierowane do całkowicie różnych odbiorców i inny jest ich system dystrybucji.

20 W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

21 Obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik uczestnika postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko spółki [A.] z siedzibą w H. w N., wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 16 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2797/14, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy

23 z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) w skrócie: p.p.s.a., uwzględnił skargę Spółki.

24 Sąd pierwszej instancji uznał, że – wbrew stanowisku skarżącej spółki – Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo przyjął, że w analizowanej sprawie zachodzi podobieństwo towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone porównywane znaki towarowe. Sąd podzielił pogląd Urzędu, iż badane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania identycznych (towary sklasyfikowane w klasie 3) oraz wysoce podobnych i podobnych (towary sklasyfikowane w klasie 5). W ocenie Sądu, Urząd Patentowy nie dopuścił się błędnej oceny podobieństwa samych oznaczeń, dokonując tej oceny w świetle właściwie zaprezentowanej wykładni przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

25 Niemniej, pomimo braku zasadności zarzutów skarżącej spółki dotyczących prawidłowości przeprowadzenia powyższych ocen w zakresie podobieństwa zarówno towarów, jak i samych porównywanych oznaczeń, WSA stwierdził, że Urząd Patentowy, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się – mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy – naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. – z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także

26 z powodu wadliwej i niepełnej zarazem analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ dokonał niepełnych ustaleń w zakresie przesłanki ryzyka wprowadzania w błąd, jako zasadniczej podstawy unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w oparciu o przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

27 Sąd dokonał wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i wyjaśnił, że ocena powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, ze względu na kolizję znaku towarowego

28 z późniejszym pierwszeństwem z zarejestrowanym znakiem towarowym

29 z wcześniejszym pierwszeństwem, wymaga ustalenia przede wszystkim identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami, a następnie ustalenia identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków (uprawnionego i osoby trzeciej) oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

30 WSA wyjaśnił, że Urząd Patentowy dokonał oceny podobieństwa towarów

31 i samych znaków w sposób prawidłowy, odpowiadający przyjętym wytycznym doktryny

32 i orzecznictwa. Sąd zgodził się również z poglądem organu co do podobieństwa badanych oznaczeń, w szczególności co do tego, że porównywane znaki wywołują takie samo ogólne wrażenie, gdyż posiadają identyczny element dominujący, a dodatkowy element "eu" występujący w znakach przeciwstawionych, nie pozwala na odróżnienie spornego znaku od znaków wcześniejszych w stopniu wystarczającym.

33 Zdaniem Sądu, prawidłowo organ uznał, że istnieje ryzyko wprowadzenia przeciętnego odbiorcy w błąd co do źródła pochodzenia towarów sygnowanych spornym znakiem towarowym. Organ, dokonując oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, prawidłowo wziął pod uwagę, że ocena ta powinna mieć charakter całościowy, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników stanu faktycznego takich jak: stopień podobieństwa towarów (usług) oraz stopień podobieństwa oznaczeń, a także stopień rozpoznawalności wcześniejszego znaku towarowego. Niemniej, w ocenie Sądu, organ przeprowadzając analizę przesłanki ryzyka konfuzji, o której mowa w przepisie art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., wadliwie przeprowadził analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie dokonał pełnej oceny wszystkich istotnych przesłanek koniecznych do uznania, że w sprawie zachodzi wspomniane ryzyko. Sąd wskazał przy tym, że skarżąca słusznie zarzuciła, iż organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny dlaczego uznał, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia

34 w sprawie bez znaczenia pozostaje podnoszona przez uprawnionego okoliczność istnienia innych zarejestrowanych znaków towarowych, w szczególności znaków NICERIN o nr R.105689 oraz ACERIN o nr R64313. Zdaniem Sądu przedmiotowa okoliczność ma znaczenie, gdyż była ona powoływana przez skarżącą w celu wykazania braku ryzyka konfuzji. W ocenie Sądu, aby uznać, że wskazana okoliczność nie ma znaczenia dla sprawy należałoby jednoznacznie ustalić, że wielość występowania znaków z podobnym elementem dominującym CERIN nie może powodować osłabienia oddziaływania znaków przeciwstawionych, a co za tym idzie nie wpływa na zmniejszenie ryzyka konfuzji. Urząd Patentowy wskazując na brak znaczenia ww. okoliczności dokonał ustaleń z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania, gdyż nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających znaczenie dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd.

35 II

36 Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: Urząd Patentowy RP oraz [A.] z siedzibą w H. w N.

37 Urząd Patentowy w wywiedzionej skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt

38 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił:

39 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80

40 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), w skrócie: k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, że Urząd dopuścił się "mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy" (s. 20 wyroku) naruszenia przepisów postępowania tj. nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w zakresie oceny przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, gdyż Urząd "w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, dlaczego uznał, że "dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostaje podnoszona przez uprawnionego okoliczność istnienia innych zarejestrowanych znaków towarowych

41 w szczególności znaków NICERIN o nr R105689 oraz ACERIN o nr R64313.’’ (s. 31 wyroku), prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż Urząd zbadał wszystkie przesłanki wynikające z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., tj. ocenił podobieństwo towarów, oznaczeń oraz zbadał ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, a ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia;

42 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd może mieć sam fakt rejestracji znaków towarowych zawierających podobny element dominujący, w sytuacji gdy ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd jest przede wszystkim wypadkową podobieństwa towarów, do oznaczania których przeznaczone są badane znaki towarowe, podobieństwa oznaczeń oraz stopnia rozpoznawalności znaku wcześniejszego, a wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia

43 w błąd może mieć nie tyle sama rejestracja podobnych znaków, co ich używanie

44 w obrocie.

45 Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zwrot niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

46 [A.] z siedzibą w H. w N. w wywiedzionej skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła:

47 I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1, art. 3, art. 7 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. poprzez wadliwą ocenę przez WSA ustaleń faktycznych poczynionych przez Urząd Patentowy RP wskazującą, że zostały one dokonane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., co skutkowało przyjęciem, m.in., że:

48 - Urząd Patentowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla oceny występowania ryzyka wprowadzania w błąd, a w szczególności faktu koegzystencji innych znaków towarowych,

49 - Urząd Patentowy nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji wszystkich ważnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy CERIN nr R.244682, bez wskazanie ich zakresu;

50 II. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez przyjęcie, że:

51 - w postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego, w sytuacji przyjęcia za niesporne zrealizowanie przez porównywane znaki przesłanek identyczności lub podobieństwa towarów i podobieństwa lub identyczności znaków towarowych, dodatkowym

52 i koniecznym elementem badania w zakresie oceny ryzyka konfuzji, o którym mowa we wskazanym przepisie, jest konieczność odniesienia się do istnienia innych znaków towarowych podobnych do ocenianych w ramach tego postępowania,

53 - ryzyko kontuzji, o którym mowa w przywołanym przepisie, jest stopniowalne, a poziom ryzyka ma wpływ na ocenę realizacji przesłanek z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

54 Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

55 i rozpoznanie skargi ad meritum i w rezultacie uchylenie wyroku i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w całości; oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

56 [B.] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł. pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. (z zachowaniem terminiu 14 dni) udzieliła odpowiedzi na obie skargi kasacyjne, wnosząc o ich oddalenie ze względu na całkowitą bezzasadność. W uzasadnieniu wskazała, że pokrywające się w dużej mierze zarzuty skarg kasacyjnych organu

57 i uczestnika są całkowicie bezzasadne i nie znajdują oparcia w treści wyroku Sądu, który trafnie uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na niewyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie oceny przesłanki ryzyka wprowadzenia w błąd.

58 [A.] z siedzibą w H. w N. pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. udzieliła odpowiedzi na skargę kasacyjną Urzędu Patentowego, podnosząc, że co do zasady przychyla się do skargi kasacyjnej organu, w szczególności w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i wskazując, że wbrew stanowisku WSA, organ prawidłowo ocenił podobieństwo towarów i oznaczeń oraz zbadał ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Jednocześnie uczestnik postępowania podkreślił odmienne stanowisko w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd może mieć sam fakt rejestracji znaków towarowych zawierający podobny element dominujący w sytuacji, gdy ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd jest przede wszystkim wypadkową podobieństwa towarów do oznaczania których przeznaczone są badane znaki towarowe, podobieństwa oznaczeń oraz stopnia rozpoznawalności znaku wcześniejszego, a wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia w błąd może mieć nie tyle sama rejestracja podobnych znaków co ich używanie w obrocie.

III

59 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

60 Skargi kasacyjne Urzędu Patentowego i uczestnika postępowania [A.] z siedzibą w H. w N. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw i podlegają oddaleniu.

61 Zarzuty przytoczone w podstawach kasacyjnych dotyczą tych samych kwestii prawnych i są podobnie uzasadnione, co pozwala na łączne odniesienie się do tych zarzutów.

62 Z uwagi na powody uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji

63 i zarzuty podniesione w skargach kasacyjnych istota sprawy sprowadza się do oceny, czy sąd wojewódzki prawidłowo stwierdził, że organ nie wyjaśnił i nie rozważył istotnych okoliczności sprawy, przez co naruszył przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

64 W ocenie Sądu pierwszej instancji okoliczność, która nie została wyjaśniona

65 i rozważona dotyczy przede wszystkim tego, że uprawniony do znaku towarowego CERIN powoływał się na to, że ocena ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców

66 z powodu podobieństwa znaków powinna uwzględniać także istnienie innych zarejestrowanych znaków towarowych, w szczególności znaków NICERIN i ACERIN również przeznaczonych do ochrony towarów w klasie 3 i 5, których rejestracja była wcześniejsza niż znaku EUCERIN. Tymczasem Urząd Patentowy odniósł się do tej kwestii jedynie w ten sposób, że stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd. Organ podkreślił, że wnosząca sprzeciw Spółka podniosła zarzut podobieństwa spornego znaku do znaków wcześniej zarejestrowanych na jej rzecz, nie kwestionując ochrony ww. znaków w tym postępowaniu.

67 Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu i przyjął, że występowanie (obecność) na tym samym terytorium podobnych znaków towarowych (zawierających podobny lub identyczny element dominujący) zarejestrowanych na rzecz różnych podmiotów może mieć wpływ na zmniejszenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

68 Sąd wskazał, że skarżąca spółka podnosiła tę kwestię w postępowaniu przed Urzędem Patentowym. Kwestia ta nie została wyjaśniona, choć może mieć znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy.

69 Istota sporu w tej sprawie sprowadza się więc do tego, czy ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, zależy od występowania (obecności na tym samym rynku) także innych jeszcze zarejestrowanych znaków towarowych zawierających podobny lub identyczny element dominujący, zarejestrowanych na rzecz różnych podmiotów.

70 W skargach kasacyjnych prezentowany jest pogląd, że taka zależność nie wynika z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a wobec tego nie ma znaczenia i nie wymaga wyjaśnienia, czy takie znaki występują i czy powodują osłabienie siły oddziaływania znaków towarowych EUCERIN z wcześniejszym pierwszeństwem (to stanowisko szczególnie eksponuje wnosząca skargę kasacyjną spółka niemiecka [A.]).

71 Oznacza to, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane

72 w skargach kasacyjnych mają źródło w zarzucie naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

73 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty organu i uczestnika postępowania nie są trafne.

74 Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., może zależeć od wielu okoliczności, ponieważ przepis ten nie wprowadza ograniczeń w tym zakresie, a jedynie przykładowo wskazuje, że ryzyko to obejmuje ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

75 Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że już w Pierwszej Dyrektywie Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L z dnia 11 lutego 1989 r., 40.1; Dz. Urz. UE wyd. spec. 17-1-92 ze zm.), a następnie w obecnie obowiązującej Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana) (Dz. Urz. UE L z dnia 8 listopada 2008 r., 299.25), odnosząc się do kwestii podobieństwa wyraźnie wskazano, że pojęcie podobieństwa należy interpretować w odniesieniu do prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, a prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd – którego ocena zależy od wielu czynników – w szczególności od rozpoznawalności znaku towarowego na rynku mogącej powodować skojarzenie ze znakiem używanym lub zarejestrowanym (pkt 11 preambuły ww. dyrektywy nr 2008/95/WE).

76 Należy podzielić prezentowany w doktrynie pogląd, iż ocena powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd ze względu na kolizję znaku towarowego

77 z późniejszym pierwszeństwem z zarejestrowanym znakiem towarowym

78 z wcześniejszym pierwszeństwem wymaga ustalenia:

79 1) identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami,

80 2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków,

81 3) rozpoznawalności znaku z wcześniejszym pierwszeństwem,

82 4) ewentualne uwzględnienie pozostałych czynników istotnych dla oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd.

83 Należy więc dokonać badań w wyżej wskazanym zakresie i przy uwzględnieniu rezultatów tych ustaleń należy przeprowadzić całościową ocenę niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd (zob. Prawo własności przemysłowej pod redakcją R. Skubisza str. 680 i nast.).

84 Oznacza to, że ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców może zależeć także od tego, czy poza porównywanymi znakami towarowymi na tym samym terytorium występują znaki zarejestrowane na rzecz innych podmiotów, zawierające takie same elementy dominujące, albowiem może to mieć wpływ na ocenę występowania ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców.

85 Zauważyć należy, iż poprzez udzielenie prawa ochronnego różnym podmiotom na towary w tej samej klasie 3 i 5 – dla znaków towarowych NICERIN, ACERIN, CERIN, EUCERIN, okoliczność ta winna być rozważona przez organ przy ocenie możliwości występowania ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

86 Nie można więc podzielić stanowiska prezentowanego w skargach kasacyjnych, że jest to okoliczność bez znaczenia i nie wynika ona z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a stanowi przeniesienie przesłanek określonych w art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dotyczących naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy na skutek używania w obrocie gospodarczym znaku identycznego lub podobnego powodującego ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców.

87 Należy zauważyć przy tym, że w sytuacji gdy strona zarzuca, iż organ nie rozważył okoliczności podnoszonych przez nią co do istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, to kwestia ta wymaga wyjaśnienia i konieczne jest dokonanie oceny tych okoliczności w toku postępowania administracyjnego.

88 Tylko to, że zostały zarejestrowane na rzecz różnych podmiotów znaki towarowe zawierające podobny lub identyczny element dominujący, nie przesądza przecież samo przez się, że zachodzi lub nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd – ale kwestia ta wymaga wyjaśnienia.

89 Nie można podzielić stanowiska Urzędu Patentowego, że skarżąca spółka [B.] nie wskazywała dowodów na okoliczność współwystępowania znaków towarowych NICERIN i ACERIN, ponieważ z pisma tej Spółki z dnia [...] kwietnia 2013 r. wynika, iż podniesiona została okoliczność udzielenia prawa ochronnego na te znaki, a organ odniósł się do tej kwestii jedynie w ten sposób, że nie ma to znaczenia dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd w rozpoznawanej sprawie.

90 Reasumując powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty podniesione w obu skargach kasacyjnych nie są usprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.