Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2020 r., II GSK 2537/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2020 r., II GSK 2537/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 134/17 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt IIII SA/Kr 134/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej jako: "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "ppsa"), oddalił skargę A. M. (dalej jako: "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie (dalej jako: "Dyrektor IC") z dnia [...] listopada 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

4 WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

5 W dniu 12 marca 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 201; dalej jako: "ugh") w niebędącym kasynem gry lokalu [...] w B. W lokalu tym ujawniono gotowe do prowadzenia gier urządzenia o nazwie [...] ([...]) oraz [...] ([...]). Na podstawie eksperymentu ustalono, że gry zainstalowane na wspomnianych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

6 Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Nowym Sączu wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na wspomnianych automatach poza kasynem gry.

7 Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.

8 Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Oceniając zebrane dowody, podzielił stanowisko organu I instancji, iż skontrolowane urządzenia spełniają wymogi do zakwalifikowania gier na nich prowadzonych za gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Na podstawie eksperymentu (gry kontrolnej) funkcjonariusze stwierdzili bowiem, że kontrolowane urządzenia są urządzeniami elektronicznymi i są oparte o element losowości. Potwierdziły to także opinie sporządzone przez biegłego. Dyrektor IC dodał, że gry urządzane na spornych automatach miały charakter komercyjny, tzn. były urządzane w celu osiągnięcia zysku, bowiem rozpoczęcie gry było uwarunkowane wpłatą określonej kwoty przez grającego. Zdaniem Dyrektora IC, Skarżąca słusznie została uznana za urządzającą gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Podpisując umowę najmu powierzchni lokalu pod wstawienie automatów do gier podjęła bowiem inicjatywę prowadzenia nielegalnego punktu gier w lokalu, w związku z tym podlegała karze pieniężnej. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego toczącego się równolegle postępowania karno-skarbowego za to samo zachowanie, które w ocenie Skarżącej może oznaczać ukaranie dwa razy za ten sam czyn, Dyrektor IC stwierdził, że postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. Norma zawarta w art. 89 ugh nie stanowi bowiem typowej sankcji karnej, lecz posiada znamiona wyłącznie kary administracyjnej realizującej cel restytucyjny oraz prewencyjny. Organ nie podzielił przy tym także zarzutów Skarżącej postawionych w odwołaniu, związanych z kwestią braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej w trybie przewidzianym w dyrektywie 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dalej zwanej "dyrektywą 98/34/WE"). Dyrektor IC powołał się w tym kontekście na uchwałę 7 sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16r., w której uznano, że ustawa o grach hazardowych ma walor powszechnie obowiązującego prawa. Za chybiony uznał również zarzut, iż podmiotem czynu określonego w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh nie może być osoba fizyczna.

9 Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję Dyrektora IC. Zarzuciła m.in., że skutki decyzji prowadzą do ukarania jej po raz drugi za ten sam czyn, a przy tym brak jest podstaw prawnych do nałożenia kary na osobę fizyczną, gdy przepisy wskazują jedynie na odpowiedzialność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Ponadto, Skarżąca podniosła, że nie urządzała gier na automatach, a jedynie podpisała umowę najmu części lokalu, i to był jej jedyny przedmiot działalności gospodarczej. W zakresie zarzutów proceduralnych podniosła brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej i przedstawicieli firmy wstawiającej do lokalu automaty, tudzież opinii specjalistycznej co do charakteru urządzanych gier, co pozbawiło Skarżącą prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuciła, że wątpliwości w myśl art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej jako: "op") winno się rozstrzygać na korzyść ukaranej.

10 WSA oddalił skargę.

11 Odnosząc się do zarzutów dotyczących ustaleń organu w zakresie podmiotu urządzającego gry na automatach i skierowania do takiego podmiotu decyzji, WSA stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie obejmującym uznanie Skarżącej za "urządzającego gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 ugh. Wbrew zarzutom skargi z uzasadnień decyzji organów wynika, iż podstawą ustalenia, że Skarżąca została uznana za "urządzającego gry" był nie tylko sam fakt zawarcia umowy najmu powierzchni oraz pobieranie z tego tytułu czynszu, ale i szereg dodatkowych, szczegółowo opisanych okoliczności wskazujących na jej niewątpliwy świadomy współudział w działalności sankcjonowanej przepisami ustawy o grach hazardowych Skarżąca umożliwiając bowiem wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych w swoim lokalu, czynnie współdziałała z właścicielem tych urządzeń, podejmując ryzyko związane z konsekwencjami karnymi. Bez udziału Skarżącej nie byłoby zatem możliwe prowadzenie gier w tym miejscu przez właścicieli urządzeń.

12 Zarzut, że na podmiot inny niż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna nie może być nałożona kara pieniężna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 ugh, WSA uznał także za niezasadny. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stanowi on bowiem podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, bez względu na formę prowadzonej działalności, kto urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ugh. Nadto WSA odwołując się do wyroku Trybunał Konstytucyjny z 21 października 2015 r., P 32/12 wskazał za nim, że: "Art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa" (publ.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1742). Z wyroku tego wynika również i to, że podnoszony przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzut wymierzenia kary administracyjnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh zmierzający do wykazania, że regulacja ta narusza zakaz podwójnego karania za to samo zachowanie, okazał się niezasadny. W kontekście przywołanego wyroku, WSA podkreślił też, iż uznaje za trafne stanowisko organu, zgodnie z którym brak możliwości uzyskania przez osobę fizyczną koncesji na prowadzenie kasyna gry nie może prowadzić do twierdzenia, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ugh może zostać nałożona tylko na podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 4 ugh (tj. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna) Przedsiębiorca chcąc bowiem legalnie prowadzić działalność gospodarczą w zakresie urządzania gier hazardowych powinien, zgodnie z zapisami ugh, posiadać koncesję, co z kolei wiąże się z koniecznością uzyskania odpowiedniego statusu prawnego (spółka akcyjna lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością mająca siedzibę na terytorium RP), warunkującego możliwość starania się o nią.

13 WSA podkreślił także, że z akt kontrolowanej sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny, będąc przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organy wyczerpały wszelkie możliwości dowodowe, a spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Skarżącej umożliwiono także czynne uczestnictwo w postępowaniu (polegające na składaniu wyjaśnień, zastrzeżeń) w tym zapoznawanie się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 op. Organy w rozpoznawanych sprawach miały zaś prawo odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a więc fakt ten nie może być interpretowany, jako naruszenie przepisów op.

14 II

15 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania (ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 188 ppsa), a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

16 Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:

17 1. art. 134 § 1 ppsa, poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy - brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez Skarżącą;

18 2. art. 141 § 4 ppsa, poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez Skarżącą;

19 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa;

20 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa;

21 5. art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 ugh, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do Skarżącej nie spełnia przesłanek jego zastosowania;

22 6. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 6 ust. 4 ugh polegające na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić, czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, podczas gdy wobec osoby fizycznej art. 89 nie ma zastosowania, a co najwyżej można stosować przepis art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.; dalej jako: "kks")

III

23 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

24 IV

25 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

26 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

27 Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

28 Wskazać należy także, że podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 ppsa. Przepis art. 174 pkt 1 ppsa przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 ppsa - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

29 Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.

30 Podważając zgodność z prawem zaskarżonego wyroku Skarżąca w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej, zmierzała do wykazania, że Sąd I instancji naruszył: art. 134 § 1 ppsa poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, tj. brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez Skarżącą, art. 141 § 4 ppsa poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez Skarżącą oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy Skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa.

31 W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, tj. nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze. Analiza akt sprawy i zaskarżonego orzeczenia prowadzą do wniosku, że WSA odniósł się do postawionych w skardze zarzutów. Sąd I instancji bowiem prawidłowo odczytał, że zarzuty skargi dotyczyły kwestii zakazu podwójnego karania, skutków braku notyfikacji przepisów ugh i niedopuszczalności nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ugh na osobę fizyczną i te zagadnienia uczynił przedmiotem rozważań. Wobec tego zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa nie znajduje uzasadnienia.

32 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten ma charakter proceduralny i reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 pppsa może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, albo gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt. II FPS 8/09; także wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt. II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13).

33 W świetle powyższego, podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie mógł zostać uwzględniony. WSA wskazał podstawę prawną wyroku, a także w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela także stanowisko judykatury, że WSA w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z art. 141 § 4 ppsa, nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2016 r. o sygn. akt II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018 r. o sygn. akt II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II GSK 2671/16; z 4 października 2018 r. o sygn. akt II GSK 2983/16).

34 Nie mogły również zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa. Podkreślić należy, że przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 ppsa. Przepis art. 145 ppsa jak również art. 146-151 ppsa, określają sposób rozstrzygnięcia sprawy i są to tzw. przepisy wynikowe. Dlatego, podnosząc naruszenie któregoś z nich, Skarżąca powinna powiązać je z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Takie zarzuty nie zostały sformułowane, wobec tego zarzuty z punktów 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione. W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania nie został skutecznie zakwestionowany.

35 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 ugh. Zdaniem Skarżącej na podstawie art. 89 ugh nie można nakładać kary pieniężnej na osobę fizyczną, która została już ukarana karą grzywny w postępowaniu karnoskarbowym, a zatem niedopuszczalne jest dwukrotne stosowanie sankcji finansowych za ten sam czyn.

36 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się twierdzeniem, że niedopuszczalne jest ukaranie karą pieniężną Skarżącej w postępowaniu administracyjnym z uwagi na uprzednie nałożenie kary grzywny w postępowaniu karnoskarbowym. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie o przestępstwo karnoskarbowe z art. 107 § 1 kks i postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, są odrębnymi sprawami (por. np. wyrok NSA z 3 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 29/17). Nie ma przeszkód do ustanowienia przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej (kara pieniężna) i sankcji karnej (kara grzywny) opartej na tym samym stanie faktycznym za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry. Zatem nie można się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że wobec skazania Skarżącej na karę grzywny nie można ponownie ukarać jej karą pieniężną wymierzoną na podstawie ustawy o grach hazardowych.

37 Należy zauważyć, że rozwiązanie ustanowienia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej przy jednoczesnym ustanowieniu kary grzywny za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe nie zostało podważone jako naruszające standard konstytucyjny. Wyrokiem z 21 października 2015 r. w sprawie P 32/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 kks, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Ze stanowiska sądu konstytucyjnego przedstawionego w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia jednoznacznie wynika, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ugh, nie jest karą, którą w świetle formalnych oraz materialnych kryteriów oceny wypracowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także Trybunału Konstytucyjnego na potrzeby stosowania prawnomiędzynarodowych i konstytucyjnych standardów ochronnych, można byłoby uznać za karę będącą w istocie rzeczy sankcją karną (por. uchwała NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16).

38 Wskazać także należy, że za pomocą w/w zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie zwalczać ustalonego przez organu stanu faktycznego, ani zarzucać organowi braku przeprowadzenia dowodów, czy niewłaściwej ich oceny w zakresie uznania przez Skarżącej za urządzającego gry hazardowe, co zaakceptował Sąd I instancji. Można to jedynie czynić za pomocą zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa (w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania), którego jednak skutecznie nie postawiła Skarżąca.

39 Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 6 ust. 4 ugh, zawarty w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej mający polegać na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić, czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej – jak podnosi Skarżąca.

40 W odniesieniu do w/w zarzutu wskazać należy ponownie na treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16. W powołanej uchwale przyjęto w szczególności, że karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry. Przepis ten - jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której - jak wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Stanowisko wyrażone w uchwale w pełni podziela Sąd w obecnym składzie.

41 Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.