Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r., II GSK 2510/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r., II GSK 2510/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. S. "P." w W. S.A. w siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1995/13 w sprawie ze skargi P. P. S. "P." w W. S.A. w siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 29 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1995/13, oddalił skargę P. P. S. "P." w W. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny.
3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
4 P. L. Z. P. S. P. S.A. z siedzibą w L. (dalej: uprawniona) pismem z [...] grudnia 2004 r. zgłosiło oznaczenie słowno-graficzne "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" przeznaczone do oznaczania towarów zawartych w klasie: 33, tj. wyroby alkoholowe.
5 Urząd Patentowy RP decyzją z [...] stycznia 2007 r., udzielił prawa ochronnego na wnioskowany znak słowno-graficzny "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" [...], na rzecz L. Z. P. S. P. S.A. w L. - później W. P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L.. Uprawniony uległ dalszemu przekształceniu w firmę W. P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L., która zbyła prawo ochronne na przedmiotowy znak S. P. Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Uprawnioną do przedmiotowego znaku w dniu wydania niniejszego wyroku była zatem S. P. Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Następnie, W. P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L., uległa kolejnemu przekształceniu w firmę S. W. P. S.A. z siedzibą w L..
6 Pismem z [...] maja 2007 r. P. P. S. P. S.A. z siedzibą w W. (dalej wnioskodawca lub skarżąca) wniosła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...].
7 Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 246 i art. 247 oraz art. 4, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 141 ust 1 i 144 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze. zm. dalej: p.w.p.).
8 W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że jest uprawiony do znaków towarowych tworzących serię "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY". Cechami wspólnymi tych znaków są: identyczny człon słowny "spirytus rektyfikowany", identyczna grafika tego elementu (ten sam krój liter), kolor zielony jako kolor dominujący, identyczne tło. Wszystkie te znaki są przeznaczone do oznaczania towarów z klasy 33, tj. wyrobów alkoholowych. Organ udzielił praw ochronnych na znaki towarowe [...], [...] oraz sporny znak towarowy [...], które przeznaczone są do oznaczania "spirytusu rektyfikowanego", uznając tę nazwę za wskazującą na rodzaj towarów w klasie 33, podczas gdy w obowiązującej terminologii technicznej nie występuje pojęcie "spirytus rektyfikowany".
9 Zdaniem wnioskodawcy, renoma znaku towarowego "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" jest niewątpliwa. Na tę okoliczność przedłożono wizerunki etykiet "SPIRYTUSU REKTYFIKOWNEGO" z różnych lat oraz umowy licencyjne mające wskazywać grafikę, w jakiej używane były znaki należące do licencjobiorców. Po 1999 r. - pomimo przeprowadzonego podziału znaków "p." – kontynuowała ona jako wyłączny uprawniony, stosowanie znaku "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" o nr [...], [...] oraz [...], o czym świadczą liczne materiały reklamowe, faktury sprzedaży spirytusu butelkowanego.
10 Uprawniony do spornego znaku w piśmie z [...] lipca 2007 r. uznał wniesiony sprzeciw za bezzasadny.
11 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z [...] czerwca 2012 r. odmówił unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" [...] udzielonego na rzecz W. P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L., obecnie należącego do S. P. Sp. z o.o. z siedzibą w L..
12 W uzasadnieniu organ podkreślił, że wszystkie znaki towarowe (zarówno sporny, jak i przeciwstawione) zawierają dwa wspólne elementy słowne "SPIRYTUS" oraz "REKTYFIKOWANY". Oba te słowa stanowią jednak wyłącznie informację o rodzaju towaru i sposobie jego wytworzenia, przez co nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej w odniesieniu do towarów, do sygnowania których zostały przeznaczone. Znak sporny zawiera niewystępujący w znakach przeciwstawionych przymiotnik "LUBELSKI", który informuje potencjalnego nabywcę o miejscu wytworzenia danego produktu. Elementami, których nie można nazwać charakterystycznymi, są bez wątpienia słowa "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY". Podobnie w znakach przeciwstawionych elementy takie jak: "POLMOS", "RECTIFITED SPIRIT" czy "POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE", gdyż po przetłumaczeniu z języka angielskiego na język polski nie stanowią one nic innego jak informację dla odbiorcy, że ma do czynienia ze "SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM" (RECTIFITED SPIRIT) lub z "POLSKIM SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM PRODUKTEM POLSKIM POLSKIEJ PRODUKCJI" (POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE) pochodzącym z "POLMOSU".
13 Organ dokonując analizy porównawczej znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi w warstwie wizualnej, zauważył, że znak sporny to etykieta w kształcie prostokąta, z obwódką którą stanowią trzy pasy: ciemnozielony, biały i czarny. Na całej powierzchni białego tła znajdują się regularnie i symetrycznie umieszczone napisy "LSR" w kolorze srebrnym o bardzo charakterystycznej i fantazyjnej czcionce - stylizowanej na ręczne pismo kaligraficzne. W środkowej części etykiety znajduje się wielki napis "LUBELSKI SPIRYTUS" oraz mniejszy napis "REKTYFIKOWANY". Napis jest koloru ciemnozielonego z czarnym cieniem. Nad nim znajduje się napis "1906", umieszczone w kole z czerwonym elementem "wstążki". Powyższy znak w warstwie graficznej różni się od znaków towarowych należących do tych tworzących tzw. "zieloną serię", gdyż znaki te różnią się od znaku spornego całkowicie odmiennym tłem, które w spornym znaku stanowią napisy "LSR" wykonane charakterystyczną czcionką stylizowaną na kaligraficzne pismo ręczne, podczas gdy tła znaków "zielonej serii" składają się z liter "SM" (stylizowanych na specyficzny monogram) o odmiennej grafice i wpisanych w niewystępujące w znaku spornym jasne kwadraty. Kwadraty te są ułożone w odwróconą o 45 stopni szachownicę, zaś ciemne pola szachownicy są w części znaków poprzecinane jasnymi pasami. Występowanie tych pasów w dodatkowy sposób różnicuje tło tych znaków od tła znaku spornego.
14 UP uznał, że różnice w znakach "zielonej serii" w zestawieniu ze znakiem spornym, z pewnością są łatwo dostrzegalne przez potencjalnego odbiorcę. Bardzo podobny - jeśli nie identyczny – jej kształt nie może świadczyć o podobieństwie tych znaków, gdyż każdy "wyrób alkoholowy", "napój alkoholowy" czy "spirytus rektyfikowany" musi posiadać etykietę (naklejaną bądź nadrukowywaną), która zazwyczaj przyjmuje kształt prostokąta. Odnosząc się do kolorystyki spornego znaku, organ podkreślił, iż jest różna od kolorystyki znaków przeciwstawionych, gdyż obwódka znaku spornego składa się z trzech pasów: ciemnozielonego, białego i czarnego, także napis "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" został wykonany w kolorze ciemnej zieleni z czarnym cieniem, podczas gdy zarówno napisy, jak i obwódki znaków przeciwstawionych z tzw. zielonej serii są utrzymane w kolorze jasnej zieleni.
15 W kontekście kolorystyki znaków, organ zwrócił uwagę na fakt, iż kolor ciemno-zielony, jak i jasno-zielony są odcieniami tego samego koloru, jednak cechą charakterystyczną odróżniającą porównywane znaki jest przede wszystkim różne tło (szachownica w znakach "zielonej serii" oraz powtarzalny element "LSR" w znaku spornym), które sprawia, iż znaki te jako całość różnią się w takim stopniu, że wywierają odmienne wrażenie i nie rodzą skojarzenia ze znakami towarowymi wnoszącego sprzeciw. Dodatkowo, sporny znak towarowy zawiera – nie występujący w znakach przeciwstawionych - napis "1906" w charakterystycznym okręgu koloru zielonego z przecinającą go pionową czerwoną "wstążką", toteż organ uznał, iż nie zachodzi podobieństwo między porównywanymi oznaczeniami w warstwie wizualnej. W ocenie organu napis "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" w znaku spornym, jak i "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz inne elementy słowne w znakach przeciwstawionych są zapisem opisowych elementów, dokonanym zwykłą, nieodróżniającą i niewyszukaną czcionką, przez co nie nadają porównywanym znakom cech charakterystycznych czy odróżniających. Uznanie braku podobieństwa w warstwie graficznej, pomiędzy znakiem spornym a znakami tzw. "zielonej serii", rzutuje także na brak podobieństwa z pozostałymi znakami przeciwstawionymi, gdyż ich grafika jest całkowicie odmienna i/lub utrzymana w odmiennych kolorach od znaków z tzw. "zielonej serii". Tym samym znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich, z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i w ocenie organu, nie rodzi skojarzenia ze spornym znakiem towarowym. Organ uznał, że mimo identyczności towarów nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców. W ocenie Urzędu Patentowego także w aspekcie zarzutu z art. 132 ust. 2 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. nie zachodzi podobieństwo pomiędzy znakiem spornym a znakami przeciwstawionymi.
16 WSA w W. oddalił skargę na powyższą decyzję.
17 Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że UP w ogóle nie odniósł się do renomy jej znaków. UP dokonał w pierwszej kolejności porównania znaków pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p, a następnie pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. dochodząc do wniosku, że znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich, z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i nie rodzi skojarzenia ze znakiem towarowym spornym.
18 WSA, nie przesądzając kwestii renomy znaków towarowych skarżącej, przyjmując, że przeciwstawione znaku skarżącej są znakami renomowanymi, stwierdził, że należało ocenić, czy wstępuje szczególne podobieństwo między znakami skarżącej a spornym znakiem. W ocenie WSA, elementami wspólnymi dla wszystkich słowno-graficznych znaków, spornego i przeciwstawionych, są słowa: "Spirytus" i "Rektyfikowany". Słowo "spirytus", stanowi rodzajową nazwę określonego rodzaju wyrobu alkoholowego, wysokoprocentowego. Słowo "rektyfikowany" odnosi się do procesu technologicznego pozyskiwania spirytusu, polegającego na wielopoziomowej destylacji produktu. Ani zatem pojęcie "Spirytus", ani pojęcie "Rektyfikowany" nie są określeniami fantazyjnymi, zawierają natomiast informację o rodzaju towaru i technologicznym procesie jego uzyskania. Zestawienie powyższych wyrazów "Spirytus Rektyfikowany" nie ma zdolności odróżniającej i nie można na podstawie występowania tych pojęć w spornych znakach oraz znakach przeciwstawionych uznać ich podobieństwa.
19 Sąd I instancji uznał, że podobieństwa analizowanych znaków nie można również stwierdzić na podstawie ich oceny jako całości. Stylistyka spornego znaku, a nawet sposób wyeksponowania wspólnych, opisowych wyrażeń "spirytus rektyfikowany" nie wykazuje podobieństwa porównywanych znaków. W spornym znaku dużymi, drukowanymi literami, wyeksponowano w centralnym miejscu etykiety, słowny element "lubelski spirytus", w ustawieniu dwóch równej długości słów jedno nad drugim "lubelski" i pod spodem "spirytus". Słowo rektyfikowany, napisane jest mniejszymi literami i stanowi jakby dopisek, uzupełnienie informacji o wyrobie, którego dotyczy sporny znak. Jest to całkowicie odmienne rozwiązanie od stosowanego w przeciwstawionych znakach skarżącej, gdzie wyeksponowany jest słowny element "spirytus rektyfikowany", napisany dużymi drukowanymi literami, krótszy wyraz "spirytus" nad dłuższym "rektyfikowany".
20 Sąd wskazał, że nie można dopatrzeć się podobieństwa pomiędzy spornym znakiem a znakami przeciwstawionymi. Obwódkę spornego znaku stanowią pasy ciemnozielony, biały i czarny. Na białym tle etykiety rozmieszczone są symetrycznie litery "LSR" w kolorze srebrnym, o stylizowanej na ręczne pismo czcionce. Elementy słowne są w kolorze ciemnozielonym z czarnym cieniem. W górnej części etykiety, w kole z elementem czerwonej wstążki umieszczono rok "1906". Tymczasem tła znaków "zielonej serii" składają się ze stylizowanych na monogram liter "SM", które są wpisane w jasne, ułożone w odwróconą o 45 stopni szachownicę, kwadraty. Napisy oraz obwódki znaków "zielonej serii", są utrzymane w kolorze jasnej zieleni, z wyjątkiem znaku [...] utrzymanego w kolorystyce czarno-szarej oraz znaku [...], utrzymanego w żółtej kolorystyce. Opisana powyżej szachownica bez monogramu "SM" występuje w znaku [...]. Niektóre znaki skarżącej zawierają w górnej części etykiety stylizowany na ręczne pismo napis "Polmos", niektóre natomiast, w dolnej części znaków, dodatkowe elementy słowne w języku angielskim jak np. "RECTIFIED SPIRIT", "POLISH RECTIFIED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE ». Niektóre, znaki Skarżącej składają się jedynie ze słownych elementów "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", niekiedy z dopiskiem "RECTIFIED SPIRIT", w kolorach niebieskim, granatowym, czerwonym albo czarnym. W żadnym ze znaków towarowych skarżącej nie zawarto, poza wskazaniem kraju pochodzenia wyrobu, dokładniejszego miejsca ich pochodzenia. Sformułowanie "lubelski spirytus", stanowi całkowicie odmienne od skarżącej rozwiązanie.
21 Zdaniem WSA, sporny znak nie wykazuje podobieństw z żadnym ze znaków przeciwstawionych. W opisie porównywanych znaków trudno dopatrzeć się elementów podobnych, choćby takich, które skutkowałyby łączeniem spornego znaku ze znakami przeciwstawionymi, kojarzeniem tych znaków czy też przywodzeniem na myśl znaków skarżącej poprzez znak sporny. Jedynym wspólnym elementem porównywanych znaków jest słowny element tych znaków "spirytus rektyfikowany", który nie może stanowić elementu odróżniającego.
22 Sąd I instancji podkreślił, że wykluczenie podobieństwa porównywanych znaków pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. sprawiło, że nie można mówić o podobieństwie spornego znaku do przeciwstawionych znaków jako znaków powszechnie znanych. Tym samym, wykluczona jest możliwość przyniesienia uprawnionemu do spornego znaku nienależnej korzyści, a także wykluczone jest niebezpieczeństwo szkody dla odróżniającego charakteru oraz renomy znaków skarżącej. W konsekwencji nie ma ryzyka wprowadzenia w błąd konsumenta o pochodzeniu towaru oznaczonego spornym znakiem.
23 Sąd I instancji nie stwierdził zgłoszenia spornego znaku w złej wierze w celu uzyskania ochrony. "Spirytus Rektyfikowany" nie stanowi nazwy fantazyjnej dla produktu pozyskanego w danym procesie, a jedynie określa rodzaj tego produktu wynikającego z rektyfikacji. Sformułowanie "Spirytus Rektyfikowany" z racji swego opisowego charakteru należy do domeny publicznej, przez co może być wykorzystywane przez inne podmioty na rynku. Jest to jedyny wspólny element porównywanych znaków słowno-graficznych.
24 WSA w W. podał, że UPRP nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.).
25 P. P. S. "P." w W. S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. alternatywnie – na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
26 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
27 I. Naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.), tj.
28 - art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na całkowicie błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka podobieństwa znaków, o której mową we wskazanym przepisie;
29 - art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na całkowicie błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie podobieństwo między spornymi znakami oraz towarami nie skutkuje powstaniem wprowadzenia w błąd konsumenta co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy;
30 - art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy miało miejsce naruszenie renomy znaków towarowych wnoszącego skargę kasacyjną przez znak towarowy uczestnika postępowania, w szczególności z uwagi na całokształt okoliczności związanych z odwzorowaniem etykiety oraz jej podstawowych elementów składających się na warstwę wizualną oraz fonetyczną znaku;
31 - art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z całokształtu okoliczności sprawy, w tym przyjętych przez uczestnika postępowania zobowiązań, wynika, iż jego działanie związane ze zgłoszeniem spornego znaku towarowego nosiło znamiona złej wiary w rozumieniu ww. przepisu;
32 II. Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
33 - art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie rażącego naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego załatwienia sprawy, w szczególności w zakresie koniecznym do wyczerpującego zbadania, czy miało miejsce podobieństwo towarów i znaków w stopniu mogącym wprowadzić konsumenta w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.;
34 - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP naruszyła przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przez Urząd Patentowy RP art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na całkowicie błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki zastosowania art. 132 ust. 2 pkt. 2 i 3 p.w.p., tj. przesłanka podobieństwa pomiędzy spornymi znakami, przesłanka podobieństwa pomiędzy spornymi towarami oraz przesłanka istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd konsumentów co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy oraz naruszenia renomy znaków towarowych skarżącego,
35 - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP naruszyła przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przez UP art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z całokształtu okoliczności wynikało działanie uczestnika postępowania w złej wierze z celu uzyskania ochrony spornego znaku towarowego.
36 Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
37 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
38 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
39 Skarga ta została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
40 Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) stwierdzić należy, iż Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
41 Autor skargi kasacyjnej zarzucił brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie koniecznym do wyczerpującego zbadania, czy mogło dojść do wprowadzenia konsumenta w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
42 Odnosząc się zatem do powyższego należy zauważyć, iż WSA w W. w sposób prawidłowy ocenił i zaakceptował stan faktyczny sprawy przedstawiony w zaskarżonej decyzji przez organ administracyjny. Jak wskazuje uzasadnienie wydanego orzeczenia, Sąd I instancji ocenił działanie Urzędu Patentowego RP pod kątem naruszenia gwarancji procesowych strony wynikających m.in. z art. 77 § 1 k.p.a. (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz z art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny zgromadzonych dowodów). W wyniku tego nie stwierdził uchybień proceduralnych, które dyskwalifikowałyby decyzję wydaną przez ten organ. Urząd Patentowy RP w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy sprawy oraz dokonał jego wnikliwej, szczegółowej analizy i oceny, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, a zatem dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie.
43 Ponadto, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, Urząd Patentowy RP - wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie - prawidłowo dokonał oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd stwierdzając, że takie ryzyko nie zachodzi. Podkreślenia przy tym wymaga, iż kwestionowanie procesowych czynności tak organu, jak i sądu administracyjnego, podjętych w zakresie oceny materiału dowodowego sprawy, nie może być sprowadzone wyłącznie do zaprezentowania własnej, odmiennej od przyjętej, oceny konkretnych dowodów i faktów z nich wynikających. To, że dowód został oceniony niezgodnie z intencją strony skarżącej nie oznacza, że organ naruszył zasadę ich swobodnej oceny, zaś WSA niewłaściwie tę kwestię skontrolował. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wymaga bowiem wykazania uchybienia zasadom logicznego i legalnego rozumowania przy ocenie dowodów. Nie jest natomiast wystarczające - jak już wspomniano - samo przekonanie strony o innym niż przyjęte rozumieniu i ocenie danych środków dowodowych.
44 Niezasadne są również zarzuty wskazane w pkt II ppkt 2) – 3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.
45 Odnosząc się do tak skonstruowanych zarzutów zauważyć należy, że dotyczą one naruszenia przepisów prawa materialnego, a nie przepisów postępowania, a zatem powinny być zawarte w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a nie jak to uczynił autor skargi kasacyjnej wskazując te zarzuty w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
46 Niemniej jednak ustosunkowując się do tych zarzutów, co zostanie szerzej przedstawione w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, że Urząd Patentowy RP prowadził postępowanie prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a zatem nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., a w konsekwencji - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - Sąd I instancji zasadnie skorzystał z art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę.
47 Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, sformułowanych w pkt I ppkt 1)-4) petitum skargi kasacyjnej, należało je uznać za niezasadne.
48 Chybiony jest zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że nie została spełniona przesłanka podobieństwa znaków, o której mowa w tym przepisie oraz że podobieństwo między spornymi znakami oraz towarami nie skutkuje ryzykiem wprowadzenia konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy.
49 Sąd I instancji trafnie uznał, że organ wziął pod uwagę, iż ocena powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd ze względu na kolizję znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem z zarejestrowanym znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem – w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. – wymaga ustalenia: 1) identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami; 2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, którą należy badać w trzech płaszczyznach: znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, przy czym dokonując porównania należy wziąć pod uwagę rodzaj porównywanych znaków towarowych; 3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
50 Analizując towary objęte przeciwstawionymi znakami organ uznał, że towary te są identyczne i należą do tej samej klasy towarowej, tj. kl. 33 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług, tj. napoje i wyroby alkoholowe.
51 Następnie badając podobieństwo znaków towarowych organ podkreślił, że zarówno sporny znak towarowy, jak i znaki przeciwstawione zawierają dwa wspólne elementy słowne "SPIRYTUS" oraz "REKTYFIKOWANY". Słusznie podkreślił, że oba te pojęcia stanowią jednak wyłącznie informację o rodzaju towaru i sposobie jego wytworzenia, przez co nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej w odniesieniu do towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone.
52 Natomiast uwzględniając pozostałe elementy przeciwstawionych znaków organ zasadnie stwierdził, że nie można dopatrzeć się podobieństwa pomiędzy spornym znakiem a znakami przeciwstawionymi, przede wszystkim sporny znak towarowy różni się w warstwie graficznej od znaków towarowych należących do skarżącego kasacyjnie tworzących tzw. "zieloną serię".
53 W tym też kontekście ocena podobieństwa przeciwstawionych znaków zawierających wspomniany wspólny zwrot "Spirytus Rektyfikowany" - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - nie może polegać na stwierdzeniu, że znaki te są do siebie podobne z powodu użycia w nich pojęć ogólnych, informujących o rodzaju produktu i procesie jego pozyskiwania, które to pojęcia należą do domeny publicznej i mogą być używane przez innych przedsiębiorców, mimo że stanowią element zarejestrowanego znaku towarowego, które to stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z 21 maja 2009 r., sygn. akt VI A Ca 949/08 oraz wyroki NSA: z 18 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 553/10; z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 185/08).
54 Jak trafnie stwierdził Urząd Patentowy RP, co zaakceptował Sąd I instancji, całościowa ocena spornego znaku i znaków przeciwstawionych, nie daje podstaw do stwierdzenia, aby były one do siebie podobne w sposób, który wprowadzałby w błąd odbiorców towarów nimi oznaczonych. Znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i nie rodzi skojarzenia ze spornym znakiem towarowym "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" nr R-180482. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela powyższe stanowisko. Uzasadniony jest raczej pogląd, iż w życiu codziennym produkty opatrzone spornym znakiem towarowym i znakami przeciwstawionymi, wzbudzą w dobrze poinformowanym konsumencie (bo taki konsument stanowi wzór porównawczy przy ocenie wprowadzającego w błąd podobieństwa znaków) zainteresowanie, co do źródła pochodzenia towaru. Mając do dyspozycji oba produkty: P. W. i L., o zupełnie odmiennej szacie graficznej, które zawierają w nazwie zwrot: "Spirytus Rektyfikowany", konsument zwróci uwagę na inne cechy wyróżniające znaków.
55 Nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy miało miejsce naruszenie renomy znaków towarowych, w szczególności z uwagi na całokształt okoliczności związanych z odwzorowaniem etykiety oraz jej podstawowych elementów składających się na warstwę wizualną oraz fonetyczną znaku.
56 Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - jak trafnie stwierdził Sąd I instancji - wykluczenie podobieństwa porównywanych znaków pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p., sprawia że nie można mówić o podobieństwie spornego znaku do przeciwstawionych znaków jako znaków renomowanych. Tym samym wykluczona jest możliwość przyniesienia uprawnionemu do spornego znaku nienależnej korzyści, a także wykluczone jest niebezpieczeństwo szkody dla odróżniającego charakteru oraz renomy znaków należących do skarżącego kasacyjnie.
57 Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 131 ust. 2 pkt. 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że działanie uprawnionego związane ze zgłoszeniem spornego znaku towarowego nosiło znamiona złej wiary w rozumieniu ww. przepisu, przy czym autor skargi kasacyjnej wiąże to naruszenie z użyciem w spornym znaku towarowym wspólnego określenia "spirytus rektyfikowany".
58 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji oraz organu, że działanie uprawnionego związane ze zgłoszeniem spornego znaku towarowego nie nosiło znamiona złej wiary. Bowiem użyte w spornym znaku i w znakach przeciwstawionych określenie "Spirytus Rektyfikowany" nie stanowi nazwy fantazyjnej dla produktu pozyskanego w danym procesie, a jedynie określa rodzaj tego produkt wynikającego z rektyfikacji. W związku z tym użycie tej nazwy w innym znaku nie może być oceniane jako użycie części znaku w złej wierze.
59 Nie można bowiem skutecznie przypisywać uprawnionemu zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w postępowaniu o unieważnienie prawa, wywodząc ją jedynie z samego faktu rejestracji jako części spornego znaku słowno-graficznego nazwy "spirytus rektyfikowany", która stanowi element wspólny spornego znaku i znaków przeciwstawionych przez wnoszącego sprzeciw. Ani pojęcie "spirytus", ani pojęcie "rektyfikowany" nie są określeniami fantazyjnymi, zawierają natomiast informację o rodzaju towaru i technologicznym procesie jego uzyskania, a zatem są to oznaczenia opisowe, znajdujące się w domenie publicznej, których mogą używać w obrocie inni przedsiębiorcy.
60 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo własności przemysłowej, art. 131
- Prawo własności przemysłowej, art. 132