Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., II GSK 235/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., II GSK 235/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 905/13 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny

4 w Ł. oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

5 Materialnoprawną podstawą skarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2012 r., Nr 1137 ze zm.) stanowiący, iż badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony

6 w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta; jednocześnie przepis ten daje staroście umocowanie do cofnięcia przyznanych diagnoście uprawnień, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Celem powyższej regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Sąd I instancji wskazując, że przepis prawa, który stanowi podstawę cofnięcia uprawnienia diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a stwierdzenie uchybień określonych w tym przepisie zawsze skutkuje zastosowaniem opisanej w nim sankcji, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organów administracyjnych jako odpowiadające prawu.

7 II

8 Reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata M. T., M. S. wniósł pismo zatytułowane: "Kasacja od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wydanego w dniu 22 października 2013 roku w sprawie II SA/Łd 905/13". W petitum pisma zarzucił Sądowi I instancji w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) naruszenie:

9 1. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy - przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego; Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego, a nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie współpodejrzanych: zmiennika i interesanta Sadowskiego;

10 2. prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie - przez to, iż dokonano subsumpcji do przepisu, który nie jest skorelowany z przepisami Konstytucji RP.

11 Omawiane pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia, ani oznaczenia zakresu uchylenia lub zmiany, czego wymaga art. 176 p.p.s.a. Autor pisma nie użył także sformułowania: "zaskarżam wyrok", ani innego mogącego stanowić o zakresie żądania czy wnioskach skarżącego wobec Sądu. W uzasadnieniu pisma profesjonalny pełnomocnik skupił się na skomentowaniu przebiegu postępowania karnego, którego wynik "bezkrytycznie" wykorzystały organy administracyjne jako podstawę do odebrania skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Tym samym wskazał na braki postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego zgodnie z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej podniósł, że sąd I instancji nie odniósł się do kwestii konstytucyjności zastosowanego przepisu prawa materialnego i z uwagi na tę okoliczność wyrok uznać trzeba za niezasadny. Podniósł również, że

12 w szczególności należy zwrócić uwagę na niedopuszczalną i sprzeczną z Konstytucją RP praktykę, której istota sprowadza się do tego, iż organ stosując w ramach postępowania administracyjnego sankcje, w skutkach prawnych równoznaczne

13 z sankcjami stosowanymi przez sądy powszechne w postępowaniu karnym, będzie jednocześnie odmawiał skarżącemu prawa do gwarancji, wynikających z zasady in dubio pro reo.

III

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 W związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie.

16 Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 p.p.s.a. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy: oznaczyć sąd, do którego jest skierowana; podać imię i nazwisko lub nazwę stron; ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; zamieścić podpis autora skargi, wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć: pełnomocnictwo, odpis lub odpisy skargi kasacyjnej oraz odpisy załączników.

17 Skarga kasacyjna powinna spełniać także wymagania szczególne, stanowiące

18 o jej istocie. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

19 Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny - poza kwestią nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze kasacyjnej oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach wniosku w niej zawartego: o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Innymi słowy, brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy (por. postanowienie SN z 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96, OSNAP i US 1997 r., nr 13, poz. 242). Wspomniany brak nie może zostać uzupełniony w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż tryb ten dotyczy wymogów wymienionych

20 w art. 46 i 47 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę, że są to wymogi "przepisane dla pisma

21 w postępowaniu sądowym", tryb ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej może być poprzez art. 193 p.p.s.a. stosowany wyłącznie w razie niespełnienia wymogów wymienionych w pierwszej części art. 176 p.p.s.a., tzn. w części znajdującej się przed spójnikiem "oraz".

22 Dodatkowo należy zauważyć, że wobec przymusu adwokackiego, ustanowionego w art. 175 p.p.s.a., skargę kasacyjną sporządzają profesjonaliści, od których można wymagać właśnie profesjonalizmu. Wzywanie ich o uzupełnienie braków w zakresie konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej nie jest zatem konieczne ani celowe.

23 Stosownie natomiast do art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę

24 z urzędu jedynie nieważność postępowania.

25 Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wielokrotnie w orzecznictwie NSA podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Określenie podstaw kasacji

26 i ich uzasadnienie powinno zatem obejmować wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając zatem treść przepisu art. 176 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że zarzut "niewłaściwej kontroli legalności" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego, albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany, zaś w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania wykazanie

27 i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dąży do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien więc zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie.

28 Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawnych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania

29 i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań

30 w procesach stosowania prawa przez sąd pierwszej instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone.

31 Skarga kasacyjna niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna na gruncie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w ostatnim z przywołanych przepisów "inną przyczyną" (por. J. P. Tarno, Prawo

32 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428).

33 Sytuacja odpowiadająca wskazanym wyżej cechom zachodzi w niniejszej sprawie.

34 Po pierwsze, autor skargi kasacyjnej nie sformułował w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, co jest, jak już wyżej wskazano, jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej. Autor pisma nie użył także sformułowania: "zaskarżam wyrok", ani innego mogącego stanowić o zakresie żądania czy wnioskach skarżącego wobec Sądu. W uzasadnieniu pisma profesjonalny pełnomocnik skupił się na skomentowaniu przebiegu postępowania karnego, którego wynik "bezkrytycznie" wykorzystały organy administracyjne jako podstawę do odebrania skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Jedynym posiadającym jakąkolwiek argumentację jest zarzut dotyczący zaniechań dowodowych, jednakże sprowadza się on do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zapoznał się z aktami sprawy karnej, podczas gdy, jak twierdzi skarżący, ich lektura doprowadziłaby niechybnie do podjęcia decyzji, które usuwałyby niedostatki dowodowe. Autor skargi kasacyjnej ogranicza się do ogólnych twierdzeń o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi

35 w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne, jednak nie formułuje ani jednego zarzutu, jakie dowody i na jakie okoliczności nie zostały przeprowadzone, wskutek czego doszło do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

36 Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Skoro więc autor pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. nie złożył jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku, czego wymaga art. 176 p.p.s.a., to tego rodzaju skarga kasacyjna, pozbawiona jednego ze swych podstawowych elementów konstrukcyjnych, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a.

37 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.