Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2015 r., II GSK 2232/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2015 r., II GSK 2232/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Andrzej Kisielewicz Cezary Pryca (spr.) Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 sierpnia 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 1153/12 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r.; nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od D. M. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1153/12 w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odmowa wstrzymania czynności egzekucyjnych - uchylił zaskarżone postanowienie, orzekł, iż postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania.

3 Referując stan sprawy, Sąd I instancji podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wystosował do D. M. (dalej: skarżący, zobowiązany) upomnienie z dnia [...] grudnia 2011 r., a następnie w związku z brakiem płatności skarżącego zobowiązania pieniężnego Dyrektor Regionalnej Agencji działając jako wierzyciel wystawił w stosunku do skarżącego tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony skarżącemu w dniu [...] stycznia 20102 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia skarżącego.

4 W dniu [...] stycznia 2012 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. - działającego jako organ egzekucyjny – wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2012 r. stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

5 Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. postanowieniem z [...] lutego 2012 r. odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych wobec prowadzonej egzekucji administracyjnej. Organ odmówił jednocześnie wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. D. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: Prezes WAM). W zażaleniu podtrzymał zarzuty wniesione pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. tj. nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty określonej w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

6 Prezes WAM postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2012 r. był art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010r., nr 206, poz. 1367 ze zm., zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych). Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący mimo niezamieszkiwania w przydzielonym lokalu nie przekazał mieszkania do dyspozycji Agencji, a w lokalu tym nadal zamieszkuje jego była żona.

7 Prezes WAM nie podzielił stanowiska skarżącego, że utracił on prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego i w tym zakresie odwołał się do treści art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Zgodnie ze wskazanym przepisem skarżący nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego, tj. "ma prawo zajmować kwaterę", a decyzja podjęta przez niego o opuszczeniu wskazanego wyżej lokalu nie wynikała z faktu objęcia nowego stanowiska służbowego, lecz z powodów rodzinnych. Prezes WAM wskazał również, że zgodnie z obowiązującym do [...] czerwca 2010 r. § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U., Nr 116, poz. 975 ze zm.) zwolnienie lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej i kwatery zastępczej następuje protokołem przyjęcia/zdania. Ponadto z ust. 8 § 18 wynika, że za datę zwolnienia lokalu mieszkalnego, kwatery funkcyjnej, kwatery zastępczej, kwatery internatowej i miejsca w internacie przyjmuje się dzień sporządzenia protokołu.

8 Reasumując, organ wskazał, że jednym z podstawowych obowiązków osoby uprawnionej do zajmowania lokalu mieszkalnego, w celu ostatecznego jego rozliczenia i zdania, jest jego zwolnienie i przekazanie do dyspozycji właściciela lub innego podmiotu uprawnionego obligacyjnie, tak aby mógł on nim swobodnie dysponować. Do czasu protokolarnego przekazania lokalu mieszkalnego w stanie wolnym do dyspozycji WAM Agencja nie ma możliwości swobodnego dysponowania lokalem, bowiem osoba (nawet nie posiadająca tytułu prawnego do lokalu w nim niezamieszkująca), która nie przekazała lokalu mieszkalnego do zasobu mieszkaniowego Agencji może nim nadal swobodnie dysponować. Wobec powyższego jest ona obowiązana wnosić opłaty związane z tym lokalem.

9 D. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..

10 W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie.

11 Pismem procesowym z [...] czerwca 2012r. Skarżący podtrzymał skargę oraz załączył odpis nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2012r., sygn. akt V SA/Wa 162/12 wydanego w analogicznej sprawie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. zawiesił postępowanie sądowe, które następnie zostało podjęte z uwagi na wyrok WSA w W., z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 1251/12).

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

14 Na wstępie WSA wskazał, że w analogicznych sprawach, które toczyły się przez tut. Sądem ze skarg D. M., orzeczono m.in. wyroki z dnia [...] maja 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 162/12) oraz z dnia 7 listopada 2012 r. (sygn. akt 850/12), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w tych orzeczeniach.

15 Podstawą wydania rozpoznawanego postanowienia stanowiło twierdzenie organów obydwu instancji, że D. M. nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (w szczególności chodzi o okres od dnia XXX 2011 r. do dnia XXX 2011 r., jaki został wskazany w tytule wykonawczym). Lokal ten został mu przydzielony na czas trwania służby na stanowisku motorzysta – drużyna transportowa w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B.. Skarżący pełnił wówczas służbę terminową na podstawie kontraktu zawartego do dnia [...] sierpnia 2007 r. Od dnia [...] sierpnia 2007 r. zainteresowany został ponownie powołany do pełnienia zawodowej służby wojskowej w związku z zawarciem umowy na pełnienie służby terminowej do dnia [...] sierpnia 2010 r. na stanowisku motorzysta – drużyna transportowa. Organ wydając zaskarżone postanowienie powołał się w tym względzie na treść art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i stwierdził, że skarżący nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego.

16 Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Prezesa WAM z [...] grudnia 2011 r., w której organ ten wyraził stanowczy pogląd, iż D. M. od dnia [...] sierpnia 2007 r. nie ma tytułu prawnego do zajmowania ww. lokalu. Prezes WAM taki pogląd argumentował treścią art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zajmowanego stanowiska służbowego gdy upłynął termin kadencji określony w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe. Tym samym organ wskazał, iż decyzja Nr [...] z [...] sierpnia 2006r., o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wygasła z mocy prawa.

17 Posiadanie tytułu prawnego przez skarżącego statuuje prawo Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do egzekwowania opłat za lokal w trybie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

18 Zgodnie z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych przez "zajmowanie lokalu" należy rozumieć posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia. Skoro zatem sam organ w decyzji z 1 grudnia 2011r. przesądza, że skarżący nie ma tytułu prawnego do lokalu, to art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie może być podstawą do dochodzenia opłat za używanie lokalu w drodze egzekucji administracyjnej.

19 Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę wobec treści decyzji z [...] grudnia 2011 r. wydanej w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zamieszkiwania w lokalu nr 7 przy ul. T. [...] w O., przedmiotowe postanowienie nie może się ostać i nie ma znaczenia, czy Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w tej decyzji, czy też uznaje za słuszny pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 438/09, na który powołuje się organ w sprawie niniejszej. Nie do pogodzenia z zasadą zaufania wyrażoną w art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) jest bowiem taka sytuacja, w której ten sam organ w sprawie jednego stanu faktycznego i tożsamości stron wydaje dwa całkowicie odmienne rozstrzygnięcia.

20 Tym samym zarzut określony w art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. należy uznać za uzasadniony, bowiem brak jest podstaw prawnych do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji administracyjnej dotyczącej opłat za lokal, do którego nie ma tytułu prawnego, ani też w którym nie zamieszkuje.

21 Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wywiódł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie w przypadku uznania przez NSA, iż zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania sądowego.

22 Skargą kasacyjną zarzucono naruszenie:

23 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], jako że skarga winna podlegać oddaleniu, a Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie naruszył przepisów prawa materialnego, wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.;

24 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 kpa, poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, z dnia z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], jako że skarga winna podlegać oddaleniu, a Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie naruszył przepisów postępowania, wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., a z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1251/12 wynika, że Skarżący nigdy nie utracił prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. T. [...] w O., co również zostało potwierdzone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 702/12 i II GSK 715/12;

25 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., że załączona przez skarżącego kopia decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] uchylająca decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] przesądza o braku prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] w O.;

26 4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w W. w jaki sposób pojęcie, że żołnierz "ma prawo nadal zajmować kwaterę" użyte w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) wyłącza uznanie odpowiedzialności Skarżącego za zajmowanie lokalu;

27 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. la ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie zajmuje lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [....] w O.;

28 6) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie zajmuje lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] w O.;

29 7) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący utracił tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] w O., względnie że jest to kwestia sporna, jako że z wykładni tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym wynika, że skarżący posiada tytuł prawny i zajmuje lokal mieszkalny położony przy ul. T. [...] w O.;

30 8) naruszenie prawa materialnego, a to art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że "prawo zajmowania kwatery" oznacza, że skarżący nie zajmuje lokalu mieszkalnego położonego przy ul. T. [...] w O.;

31 9) naruszenie prawa materialnego, a to art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.) w związku z § 20 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 23.06.2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. z 2010 r., Nr 116, poz. 777 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że pomimo nieprzekazania protokołem zdawczo — odbiorczym zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji właściciela, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczania opłat za ten;

32 10) naruszenie prawa materialnego, a to art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie istnieje obowiązek określony w tytule wykonawczym;

33 11) naruszenie prawa materialnego, a to 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna;

34 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.

35 D. M. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

36 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

37 Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..

38 W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

39 Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

40 Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

41 Przystępując do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy na wstępie przypomnieć, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie rozstrzygające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym wobec D. M. W związku z powyższym wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA przedstawione w sprawie o podobnym stanie faktycznym i prawnym zakończonej wydaniem orzeczenia z dnia 17 grudnia 2013 roku sygn. akt II GSK 1457/12.

42 Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. - działając jako wierzyciel - wystawił w dniu 19 stycznia 2012 roku w stosunku do D. M. tytuł wykonawczy numer [...] obejmujący nieuiszczone przez zobowiązanego opłaty z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ulicy T. [...].

43 Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia czy istniała podstawa prawna do wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, a więc do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy D. M. był zobowiązany do uiszczenia opłat za wskazany wyżej lokal mieszkalny.

44 W ocenie organu zobowiązany posiadał tytuł prawny uprawniający go do zajmowania wskazanego wyżej lokalu mieszkalnego - ustanowiony w drodze decyzji administracyjnej, a tym samym był zobowiązany do ponoszenia opłat z tego tytułu. Ponadto organ podniósł, że D. M, mimo iż nie zamieszkuje w tym lokalu od 2007 roku z przyczyn rodzinnych (w lokalu tym zamieszkuje jego była żona), to nadal nie przekazał formalnie tegoż lokalu WAM.

45 Natomiast w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. D. M. od dnia [...] sierpnia 2007 roku nie posiadał tytułu prawnego do tego lokalu, co znajduje potwierdzenie w decyzji Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2011 roku.

46 Odwołując się do zasady wynikającej z treści art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. przypomnieć należy, że podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest co do zasady materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania toczącego się przed tym organem. Niewątpliwie sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a jedynie bada czy dokonane przez organ ustalenia faktyczne odpowiadają prawu. Innymi słowy, z wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady wynika, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, a co za tym idzie zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Dotyczy to także sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przed Sądem I instancji.

47 W związku z powyższym zauważyć należy, że decyzja, od której Sąd I instancji uzależnił podjęte rozstrzygnięcie, to jest decyzja Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2011 r. jest decyzją kasacyjną, bowiem mocą tej decyzji organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z [....] października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując że sprawa w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym powinna być zakończona merytoryczną decyzją. Oznacza to, że organ nie rozstrzygnął o uprawnieniach zobowiązanego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a tym bardziej w sposób odmienny niż przyjął to organ. W tym stanie rzeczy uznać należało, że D. M. w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, posiadał tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Tym samym decyzja Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2011 roku nie mogła stanowić podstawy do podważenia zasadności wystawionego tytułu wykonawczego. Powyższe uwagi wskazują, że kontrola zaskarżonego postanowienia została przeprowadzona w sposób wadliwy.

48 Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę albo inny lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, nie dłużej jednak niż do dnia:

49 1) w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;

50 2) ostatniego w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym następuje wypłata świadczenia mieszkaniowego;

51 3) zwolnienia z czynnej służby wojskowej.

52 Przepis ten obowiązywał w czasie prowadzenia postępowania przez organy obydwu instancji, a tym samym co do zasady stanowił wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Należy zatem wskazać, że prawidłowo organ przyjął, z braku innych dowodów, iż nie zaistniały określone w nim przesłanki, gdyż opuszczenie przez zobowiązanego lokalu mieszkalnego było spowodowane względami rodzinnymi. Rację zatem ma wnoszący skargę kasacyjną twierdząc, że zobowiązany, w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy uprawniony był nadal do zajmowania lokalu mieszkalnego położnego w O. przy ulicy T. [...].

53 Do czasu rozliczenia lokalu mieszkalnego, czyli do dnia protokolarnego przekazania go przez uprawnionego do dyspozycji WAM (art. 32 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu), żołnierz zawodowy, z jednej strony, jest uprawniony do przebywania i dysponowania tym lokalem (art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu), a z drugiej strony - jest zobowiązany do ponoszenia z tego tytułu opłat (art. 37 ustawy o zakwaterowaniu).

54 Zgodnie z art. 37 ustawy o zakwaterowaniu opłaty i opłaty pośrednie za używanie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez żołnierza zawodowego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z przepisami u.p.e.a. (ust. 1). Osoby pełnoletnie stale zamieszkujące w lokalu odpowiadają solidarnie (ust. 2).

55 Zajmowanie lokalu, w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu jest utożsamiane z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej albo umowy najmu albo umowy użyczenia (art. 1a pkt 6 powołanej ustawy), natomiast zamieszkiwanie, to przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego (art. 1a pkt 5 ustawy).

56 Uwzględniając więc powołane przepisy oraz to, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zobowiązany nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego w O. przy ulicy T. [...], należy stwierdzić, iż sam fakt nieprzebywania i niekorzystania z lokalu mieszkalnego nie zwalnia żołnierza zawodowego od uiszczania opłat za używanie lokalu mieszkalnego. Wskazane przepisy nie zawężają bowiem kręgu osób odpowiedzialnych za uiszczenie opłat za używanie lokalu jedynie do osób stale zamieszkujących w lokalu, lecz można rzec rozszerzają podmiotowo tę odpowiedzialność, stanowiąc, że nie tylko zajmujący lokal, ale także osoby w nim na stale zamieszkałe odpowiadają solidarnie za uiszczenie opłat za jego używanie. Tym samym, co wynika z istoty odpowiedzialności solidarnej, wierzyciel może żądać zapłaty zobowiązania, w całości lub części, od wszystkich dłużników solidarnych, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zatem wierzyciel ma prawo wyboru dłużnika, od którego będzie dochodził roszczeń. Należy też zauważyć, iż uprawnienie do zamieszkiwania w przyznanym żołnierzowi zawodowemu lokalu mieszkalnym przez inne osoby niż żołnierz ma charakter pochodny i jest ono uzależnione od posiadanego przez żołnierza prawa do zajmowania tego lokalu.

57 W rozpoznawanej sprawie nie zostały wykazane okoliczności, które wskazywałyby na utratę przez zobowiązanego prawa do przyznanego żołnierzowi lokalu mieszkalnego. Stąd, w sytuacji, gdy zamiarem zobowiązanego była rezygnacja z przyznanego mu na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu lokalu mieszkalnego, to powinien był podjąć działania w celu przekazania zajmowanego lokalu do zasobów WAM. Skoro tego nie uczynił, to stosownie do wskazanych przepisów był on zobowiązany do uiszczania w terminie opłat za zajmowany lokal.

58 Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę będzie zobowiązany wziąć pod uwagę wykładnię przepisów zaprezentowaną powyżej i przy takiej wykładni dokonać oceny czy brak było podstaw prawnych do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2012 roku.

59 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.