Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., II GSK 2188/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., II GSK 2188/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Paweł Ludwiniak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2463/14 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2463/14, oddalił skargę W. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

4 Decyzją z [...] lutego 2014 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. K. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

5 Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: kpa), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - dalej: p.r.d.) oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 - dalej: u.d.p.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] stycznia 2014 r. po drodze krajowej nr [...] poruszał się pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki Koegel o nr rej. SWD25P7. Pojazdem kierował S. G., który wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci stali na trasie Niemcy - Polska w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy – W. K. Podczas kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej w kontrolowanym zespole pojazdów wynosił 10,4 t podczas gdy dopuszczalny nacisk na powyższej drodze wynosi do 10 t. Podmiot wykonujący przejazd nie miał przy tym zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

6 Organ odwoławczy uznał, że z uwagi na brak stwierdzenia innych naruszeń - zarówno wysokość pojazdu (4,03 m, co mieści się w granicach dopuszczalnego błędu) jak i jego szerokość (nie przekraczała 3,4 m, gdyż ładunek nie wystawał poza obrys boczny zespołu pojazdów) mieściły się w normie - organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy p.r.d., który stanowi, iż karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.

7 W skardze na powyższą decyzję W. K. zarzucił organom oparcie decyzji na protokole kontroli, w którym wskazano wysokość pojazdu, lecz pominięto jego szerokość i długość, wynoszące zdaniem kontrolujących "0", co zdaniem skarżącego jest niezbędne dla stwierdzenia nienormatywności pojazdu. Skarżący zwrócił uwagę również na fakt, że prawidłowe ustalenie wymiarów pojazdu rzutuje na wysokość ewentualnej kary pieniężnej.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K.

9 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie podważył ustaleń poczynionych przez organy inspekcji transportu drogowego, zgodnie z którymi wykonywany przez skarżącego transport drogowy spełniał definicję przejazdu pojazdem nienormatywnym, o której mowa w art. 2 pkt 35a) p.r.d.

10 Twierdzenie skarżącego, że gdyby przedmiotowy zespół pojazdów był szerszy lub dłuższy w stosunku do wymiarów, dla których wymagane jest zezwolenie kategorii VI, a przekroczenie to mieściłoby się w ramach od 0 - 10 % wartości nominalnej, to wymagane byłoby uzyskanie zezwolenia kategorii VII, a w konsekwencji kara pieniężna wyniosłaby 500 zł, nie zaś 5000 zł, jest zdaniem Sądu I instancji, jedynie hipotezą i nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy.

11 W ocenie Sądu wzmiankowany błąd w zapisie protokołu kontroli - "0" - w żaden sposób nie podważa zatem przesłanek przesądzających o zasadności nałożenia kary pieniężnej, tj. przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu.

12 Sąd I instancji wskazał, że stanowiący integralną część ustawy - Prawo o ruchu drogowym załącznik nr 1 "KATEGORIE ZEZWOLEŃ NA PRZEJAZD POJAZDU NIENORMATYWNEGO" w lp. 4 stanowi, że zezwolenie kategorii IV ma miejsce w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z pojazdem nienormatywnym:

13 a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

14 b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

15 c) o długości nieprzekraczającej:

16 - 15 m dla pojedynczego pojazdu,

17 - 23 m dla zespołu pojazdów,

18 - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

19 d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

20 e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

21 W świetle powyższego, zdaniem Sądu, kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, a kierowca nie okazał zezwolenia kategorii IV uprawniającego do przejazdu kontrolowanym pojazdem.

22 Z uwagi na powyższe, wobec stwierdzenia, iż w kontrolowanym pojeździe nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił 10,4 t na drodze, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t - organy administracji drogowej zasadnie, zdaniem tego Sądu, nałożyły na skarżącego karę pieniężną zgodnie z art. 140 ab ust. 1 pkt 2 w wysokości 5 000 zł za brak zezwolenia kategorii IV.

23 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

24 Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 151 ppsa w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, wyrażające się w błędnej ocenie wartości dowodowej protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. i przyjęcie na jego podstawie, że w sprawie doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, pomimo, że z powyższego protokołu nie wynika, aby kontrolujący dokonali niezbędnych - dla stwierdzenia nienormatywności pojazdu - pomiarów zespołu pojazdów w postaci długości i szerokości, a w konsekwencji poprzez bezzasadne uznanie słuszności nałożonej na stronę karę pieniężną.

25 W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

26 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

27 Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, której w sprawie nie stwierdzono.

28 Skarga kasacyjna oparta została na jednej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., tzn. naruszeniu przepisów postępowania i została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, którym uznał za zgodną z prawem decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w której stwierdzono, że słusznie nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

29 W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kontrolowany zespół pojazdów, poruszając się drogą krajową nr [...], o dopuszczalnym nacisku do 10 t, przekroczył dopuszczalny na tej drodze nacisk pojedynczej osi napędowej o 0,4t. Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W toku kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

30 Skarżący kasacyjnie, w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., kwestionuje prawidłowość kontroli dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. Według niego naruszono art. 7, 77§ 1 i 80 k.p.a., które to naruszenia wyrażały się w błędnej ocenie wartości dowodowej protokołu kontroli. Nie zbadano wszystkich parametrów pojazdu świadczących o jego nienormatywności, co miało wpływ na ustalenie rodzaju wymaganego zezwolenia, a w rezultacie na wymiar kary.

31 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest chybiony, a ocena prawidłowości postępowania administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa.

32 Należy zauważyć, że z reguły podstawowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności podmiotów wykonujących transport drogowy mają ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów transportu drogowego, o której mowa w art. 68 i nast. u.t.d. Fakt przeprowadzenia kontroli dokumentuje się przez sporządzenie protokołu z kontroli ( art. 74 u.t.d.). Szczególne znaczenie protokołu z kontroli i jego walor dowodowy w postępowaniu o wymierzenie kary za stwierdzone naruszenia podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wskazuje się, że "Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone." ( por. wyrok NSA z dnia 16.04.2015r., w sprawie sygn. akt II GSK 440/14, Lex 1682660 oraz podane tam orzecznictwo). Skarżący kwestionuje prawidłowość sporządzenia protokołu kontroli, wskazując na zapis, gdzie w miejscu danych dotyczących parametrów pojazdu – długość i szerokość - wpisano "0". Słusznie jednak zauważył WSA, że w rubryce znajdującej się obok zaznaczono, że zarówno długość, jak i szerokość pojazdu jest w normie, a w części opisowej protokołu jednoznacznie stwierdzono, że w toku czynności kontrolnych dokonano pomiaru długości, szerokości, wysokości i ważenia pojazdu wraz z ładunkiem. Skutkiem powyższych czynności było jedynie stwierdzenie przekroczenia nacisku na oś, które to naruszenie, nie jest kwestionowane przez skarżącego. Należy również podkreślić, że w toku kontroli zostały sporządzone zdjęcia pojazdu, które dołączono do protokołu, a z których jednoznacznie wynika, że ładunek nie wystawał poza obrys boczny ani z tyłu pojazdu. Dlatego też nie budzi żadnych wątpliwości, że nie został przekroczony parametr szerokości – powyżej 3,4 m ( szerokość zespołu takich pojazdów wynosi 2,55m) oraz parametr długości powyżej 23 m w związku z maksymalnymi długościami odpowiednio dla samochodu ciężarowego wynoszącej 7,35 m i przyczepy 12m. Zatem całkowicie wiarygodny jest wpis do protokołu, że oceniane parametry były w normie, do czego kontrolowany kierowca nie wniósł żadnych uwag.

33 W rezultacie prawidłowe było stanowisko Sądu I instancji, że kwestia normatywności takich parametrów zespołu pojazdów, jak długość i szerokość została dostatecznie wyjaśniona w toku postępowania i nie budzi wątpliwości, zaś eksponowany przez skarżącego błąd w protokole kontroli w żadnym wypadku nie stanowi uchybienia, które miało wpływ na wynik sprawy. Dodać też trzeba, że skarżący kasacyjnie, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym ograniczał się do kwestionowania protokołu kontroli podkreślając omawiany błąd, nie zaoferował jednak żadnych skutecznych przeciwdowodów, mogących świadczyć, że przekroczono inne jeszcze parametry kontrolowanego pojazdu świadczące o jego nienormatywności.

34 W rezultacie brak było podstaw do przyjęcia, że stwierdzona nienormatywność pojazdu uzasadniała zakwalifikowanie go do innej kategorii zezwoleń niż zezwolenie kategorii IV.

35 Z tych wszystkich względów, uznając zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zignorowania przez WSA wadliwości postępowania administracyjnego i zaakceptowała błędnej wartości dowodowej protokołu kontroli, w konsekwencji bezzasadne uznanie słuszności nałożonej na stronę kary pieniężnej, nie mógł się ostać.

36 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanawianego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490).