Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2022 r., II GSK 2074/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2022 r., II GSK 2074/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 204/18 w sprawie ze skargi (...) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (..)r. nr (..) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 204/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę (...) z siedzibą w (...) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

4 Pismem z dnia (...)r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował Dyrektora Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD o dwukrotnym braku możliwości zawiadomienia o podjęciu czynności kontrolnych w spółce, w tym braku możliwości osobistego doręczenia zawiadomienia zarówno na adres biura, jak i osobiście wspólnikowi spółki w miejscowości K., a także wskazał, że spółka nie spełnia wymogu wskazanego w art. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, tj. nie posiada wymaganej siedziby zapewniającej m.in. dostęp organów inspekcji celem kontroli dokumentów wymaganych dla wykonywania czynności transportu drogowego. Wobec powyższego działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. GITD skierował do spółki wezwanie do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich, wymaganych kompetencji zawodowych, spełnienie wymogu dobrej reputacji oraz dokumentów potwierdzających posiadanie sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Pismo to zostało przesłane na adres: Przedsiębiorstwo (...), ul. (...) i odebrane przez (...) – Prezesa Spółki, co wynika z załączonego do akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru.

5 Następnie pismem z dnia 31 sierpnia 2016 r. powiadomiono spółkę, że z uwagi na niedostarczenie ww. dokumentów, istnieje ryzyko, iż wymogi określone w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 nie są spełnione. Zawiadomienie, skierowane na ww. adres, wobec nie podjęcia go w ustawowym terminie 14 dni, zostało uznane doręczone stronie w dniu 6 września 2016 r. i pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia 25 listopada 2016 r. powiadomiono spółkę o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia udzielonego zezwolenia nr(...), zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 Rozporządzenia nr 1071/2009, w którym poinformowano spółkę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo to również zostało uznane za doręczone stronie w dniu 16 grudnia 2016 r. i pozostało bez odpowiedzi.

6 Wobec powyższego, w dniu (...) r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję (...) cofającą zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr(...). Powyższa decyzja, jak wynika z załączonego do akt administracyjnych duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji, została skutecznie doręczona w dniu 3 lutego 2017 r. upoważnionemu pracownikowi strony -(...).

7 Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym w Bielsku – Białej tego samego dnia, co potwierdza pieczątka pocztowa na kopercie, w której nadano korespondencję, pełnomocnik spółki złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.

8 W tych okolicznościach zostało wydane postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) r. W jego uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja z dnia 13 stycznia 2017 r. została prawidłowo doręczona w dniu 3 lutego 2017 r., natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez pełnomocnika strony został nadany w Urzędzie Pocztowym w Bielsku - Białej w dniu 22 lutego 2017 r. podczas gdy czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 17 lutego 2017 r. Wobec czego organ stwierdził, że nadanie środka odwoławczego po tej dacie, skutkuje wydaniem przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia.

9 Skargę na powyższe postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo(...) z siedzibą w (...). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, omawiając niezasadność podniesionych w niej zarzutów.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Odnosząc się do istoty sprawy, w kwestii zgodności z prawem postanowienia GITD z dnia (...) r. w sprawie uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania (braku przywrócenia tego terminu przez organ) WSA wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, kiedy ww. decyzja została spółce doręczona, zaś skarżąca nie wskazała na niezależne od niej przyczyn, z powodu których nie mogła wnieść odwołania w terminie. Skarżąca została przy tym prawidłowo pouczona w sentencji decyzji z dnia (...)r. o prawie złożenia odwołania oraz o terminie do jego złożenia. Z akt sprawy jednoznacznie ponadto wynika (i nie jest sporne w sprawie), że skarżąca złożyła odwołanie w dniu 22 lutego 2017 r. tj., po upływie 14 dni od otrzymania decyzji, co miało miejsce w dniu 3 lutego 2017 r.

11 W ocenie Sądu I instancji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, brak było podstaw faktycznych oraz prawnych do uwzględnienia skargi, gdyż organ prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawny i uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami postępowania.

12 Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie dokonanie nietrafnej wykładni przepisu art. 115 § 1 p.p.s.a. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

15 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

16 W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania to jest art. 115 § 1 p.p.s.a. przez jego nietrafną wykładnię co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie składu orzekającego zarzut ten nie jest zasadny. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z tym przepisem na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone postępowanie mediacyjne, którego celem jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, nawet w przypadku jego zgłoszenia przez zainteresowaną stronę postępowania. O jego uwzględnieniu decyduje przewodniczący lub sędzia sprawozdawca, jeśli uzna potrzebę przeprowadzenia takiego postępowania. Potrzeba taka zachodzi wtedy, gdy postępowanie mediacyjne może doprowadzić do wyjaśnienia lub rozważenia okoliczności faktycznych sprawy oraz przyjęcia przez strony ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy w granicach obowiązującego prawa. Chodzi więc o takie przypadki, w których postępowanie mediacyjne doprowadzi do przyjęcia ustaleń satysfakcjonujących obie strony i skutkujących w konsekwencji bezprzedmiotowością sprawy zawisłej przed sądem.

17 W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznawał skargę w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy prawidłowości stwierdzenia przez organ uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji GITD z dnia (...)r. w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W związku z powyższym Sąd I instancji ustalił, kiedy wskazana decyzja została spółce doręczona, że spółka została przy tym prawidłowo pouczona w sentencji decyzji z dnia 13 stycznia 2017 r. o prawie złożenia odwołania oraz o terminie do jego złożenia. Ponadto WSA wskazał, że skarżąca złożyła odwołanie w dniu 22 lutego 2017 r. tj., po upływie 14 dni od otrzymania decyzji, co miało miejsce w dniu 3 lutego 2017 r. Fakty te, których spółka nie kwestionowała, sąd ustala w oparciu o akta sprawy, natomiast wskazane okoliczności nie podlegają ustaleniu w drodze postępowania mediacyjnego. Dlatego nawet gdy odmowa przeprowadzenia postępowania mediacyjnego nie nastąpiła w formie postanowienia to nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy. Postanowienie w takim przedmiocie jest bowiem niezaskarżalne.

18 Przypomnieć też należy, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, a więc może polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się więc do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., II GSK 2103/12, wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., II GSK 1933/12, z 10 maja 2022 r. II GSK 181/19).

19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesionej w skardze kasacyjnej zarzutowi nie towarzyszyło wykazanie istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, co jak już stwierdzono, stanowiło niezbędny element prawidłowo skonstruowanego zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

20 Z powyższych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie i dlatego mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.