Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2020 r., II GSK 205/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2020 r., II GSK 205/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. AB w S. (Sz.) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1890/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. AB w S. (Sz.) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 10 października 2019 r., odrzucił skargę A.Z. AB z siedzibą w S. (Sz.) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] kwietnia 2019 r., w przedmiocie odmowy zwieszenia postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek nr Pat. [...].

3 Sąd I instancji wskazał, że w wywiedzionej na wymienione postanowienie skardze strona, dowodząc dopuszczalności jej złożenia, wskazała, iż w sprawie nie miał zastosowania art. 101 § 3 k.p.a., gdyż ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 776 ze zm., dalej p.w.p.) w art. 257, przewiduje, że na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego, wydawane w sprawach rozstrzyganych w trybie postępowania spornego, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z tej regulacji, zdaniem Skarżącego stanowiącej lex specialis, zastępującej uregulowania kodeksowe, wynika, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania o unieważnienie patentu, tj. postępowania spornego według przepisów tytułu VII p.w.p., skarga do sądu administracyjnego przysługuje. Strona wskazała ponadto, że ustawodawca w art. 257 p.w.p. postanowił expressis verbis, że na decyzje oraz postanowienia w sprawach określonych w art. 255 p.w.p. przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

4 W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.

5 Sąd I instancji odrzucając skargę zgodził się ze skarżącą, że postępowanie w niniejszej sprawie, prowadzone przez organ, co do istoty, jest postępowaniem spornym wskazanym w art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i od decyzji oraz postanowień wydanych w takim postępowaniu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, odmiennie od stanowiska strony, regulacja z art. 257 p.w.p. nie jest samoistną podstawą do skarżenia każdego postanowienia wydanego w postępowaniu spornym do sądu administracyjnego. Podkreślił, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie od tych rozstrzygnięć Urzędu Patentowego RP wydanych w postępowaniu spornym, które mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Stosownie zaś do § 2 art. 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2).

6 Sąd I instancji stwierdził, że art. 101 § 3 k.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem stronie służy zażalenie wyłącznie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Zdaniem Sądu treść tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania").

7 Wobec powyższego Sąd uznał, że skoro na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje i nie jest to również postanowienie, które kończy postępowanie, ani postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, to nie podlega ono kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego PR w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania spornego nie należy zatem do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i z tego względu nie podlega skutecznemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zarówno przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jak również art. 257 p.w.p. nie dają podstawy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Urzędu Patentowego RP w zakresie odmowy zawieszenia postępowania spornego. W konsekwencji rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest niedopuszczalne, a skarga której ono jest przedmiotem podlegała odrzuceniu.

8 A.Z. AB z siedzibą w S., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

9 1. art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 257 w zw. z art. 255 p.w.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis art. 257 p.w.p. nie stanowi samodzielnej podstawy do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienia Urzędu Patentowego RP o odmowie zawieszenia postępowania wydane w postępowaniu spornym o unieważnienie patentu PL [...], podczas gdy na mocy art. 257 p.w.p. na postanowienia Urzędu Patentowego RP wydane w sprawach spornych stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sady administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę; które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowienia o odrzuceniu skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia patentu PL [...], tj. pozbawiło skarżącą możliwości podania postanowienia wydanego przez organ administracji kontroli sądu administracyjnego;

10 2. art. 3 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że od postanowienia organu o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie, podczas gdy z dyspozycją art. 101 § 3 k.p.a., zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, co oznacza, że w świetle innych uregulowań zawartych w k.p.a., zawierających określenie "w sprawie", art. 101 § 3 k.p.a. należy literalnie i systemowo interpretować jako obejmujący zarówno rozstrzygnięcie pozytywne (o zawieszeniu), jak i negatywne (o odmowie zawieszenia); na taki wynik interpretacji wskazuje również wykładnia historyczna art. 101 § 3 k.p.a. oraz konstytucyjny nakaz dokonywania wykładni prawa w sposób zmierzający do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela; które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowienia o odrzuceniu skargi na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie patentu PL [...], tj. pozbawiło skarżącą możliwości poddania postanowienia wydanego przez organ administracji kontroli sądu administracyjnego;

11 3. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak właściwego ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności brak odniesienia się do argumentacji skarżącej przedstawionej na poparcie proponowanej wykładni art. 257 p.w.p. i art. 101 § 3 k.p.a., podczas gdy prawidłowo sporządzone uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi i ocenę ich zasadności w aspekcie wpływu legalności kontrolowanych aktów; które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż utrudnia skarżącej przeprowadzenie właściwej kontroli zapadłego orzeczenia, a przede wszystkim doprowadziło do przyjęcia przez WSA błędnej wykładni uregulowań powołanych przez skarżącego i w konsekwencji odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.

12 Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WAS w Warszawie; rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

13 Strona wniosła również o skierowanie wniosku o podjęcie uchwały odpowiadającej na pytania:

14 1. Czy art. 257 w zw. z art. 255 p.w.p. i art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi samoistną podstawę do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym RP ?

15 Na wypadek negatywnej odpowiedzi na pytanie 1:

16 2. Czy zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego?

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

19 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

20 W przedmiotowej skardze kasacyjnej pomieszczono tylko zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które w ocenie kasatora mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów tych nie podziela.

21 Po pierwsze - niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 257 i art. 255 p.w.p. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołany przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż: "Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach." Podkreślić trzeba, iż w doktrynie i judykaturze wskazuje się, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie od tych rozstrzygnięć Urzędu Patentowego RP wydanych w postępowaniu spornym, które mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2007 r., II GSK 232/06, LEX nr 321291; Demendecki Tomasz i in., Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX 2015 ). Zatem zasadnie przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym tu postanowieniu, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, regulacja art. 257 p.w.p. nie jest samoistna podstawą do skarżenia każdego postanowienia wydanego w postępowaniu spornym do sądu administracyjnego. Jak słusznie zauważył WSA – przepis ten wskazuje jedynie drogę skarżenia postępowań prowadzonych przez UP RP, tj. drogę sądowej kontroli przed sądami administracyjnymi, a nie np. przed sądami powszechnymi. Niewątpliwie normę z art. 257 p.w.p. należy wykładać łącznie z innymi przepisami regulującymi kwestię zaskarżania aktów wydanych przez organ patentowy w toku postępowania spornego do sądów administracyjnych, tj. łącznie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracyjnej publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydawane w postepowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jak i art. 3 § 3 p.p.s.a. jak też art. 257 p.w.p. nie dają podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Urzędu Patentowego RP w zakresie odmowy zawieszenia postępowania spornego. Na marginesie zauważyć trzeba, iż zarzut niniejszy nie został precyzyjnie sformułowany, z uwagi na brak wskazania jednostki redakcyjnej art. 255 p.w.p., jako naruszonej przez Sąd I instancji, w analizowanej sprawie, ponieważ przepis ten składa się z wielu jednostek redakcyjnych.

22 Naczelny Sąd Administracyjny podziela poglądy prezentowane w judykaturze, z których wynika , iż: "Treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania")." (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn.akt II GSK 2865/17). W wyroku z dnia 27 października 2017 r. (sygn.. akt II OSK 340/16) NSA stwierdził, że: "Skarga do sądu przysługuje na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo na postanowienie kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie należą do żadnego z tych rodzajów postanowień." (tak samo w wyroku NSA z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 885/15 i w wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 814/15) Nie ma, w ocenie NSA, podstaw prawnych by traktować postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, wydane przez UP RP w toku postępowania spornego, które nie jest zaskarżalne zażaleniem, nie kończy postępowania oraz nie rozstrzyga sprawy co do istoty, odmiennie niż tego typu postanowienia wydawane w innych postępowania administracyjnych. Podstawy tej nie stanowi wskazany przez kasatora art. 257 p.w.p. Jak zasadnie podkreślił NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2007 r. (sygn.. akt II GSK 232/06): "Wprawdzie w myśl art. 257 p.w.p. stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255 p.w.p., w tym ostatnim przepisie wymienione są rodzaje spraw z zakresu prawa własności przemysłowej, między innymi unieważnienie prawa ochronnego albo prawa z rejestracji (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.)" , jednak "Przepisy prawa własności przemysłowej nie określają w jakich kwestiach proceduralnych wydawane są postanowienia i w tym zakresie mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postanowień. W żadnym wypadku nie można byłoby przyjąć, że na podstawie art. 257 w związku z art. 255 p.w.p. na przedmiotowe postanowienie w kwestii dopuszczenia do udziału w postępowaniu służy skarga do sądu administracyjnego." Taka samą konkluzję, w ocenie NSA, należy przyjąć w stosunku do będącego przedmiotem skargi do WSA w niniejszej sprawie, postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, wydanego przez UP RP w toku postępowania o unieważnienie patentu na wynalazek.

23 W świetle wyżej zaprezentowanych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzut pomieszczony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. "poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że od postanowienia organu o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie, podczas gdy z dyspozycją art. 101 § 3 k.p.a., zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, co oznacza, że w świetle innych uregulowań zawartych w k.p.a., zawierających określenie "w sprawie", art. 101 § 3 k.p.a. należy literalnie i systemowo interpretować jako obejmujący zarówno rozstrzygnięcie pozytywne (o zawieszeniu), jak i negatywne (o odmowie zawieszenia)." Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także przytoczonych przez autorki skargi kasacyjnej dla uzasadnienia wyżej wskazanych zarzutów poglądów wyrażanych w niektórych pozycjach z literatury przedmiotu oraz w niektórych orzeczeniach sądowych.

24 W ocenie NSA chybiony jest również wskazany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "poprzez brak właściwego ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do zarzutów zawartych w skardze, a w szczególności brak odniesienia się do argumentacji skarżącej przedstawionej na poparcie proponowanej wykładni art. 257 p.w.p. i art. 101 § 3 k.p.a., podczas gdy prawidłowo sporządzone uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi i ocenę ich zasadności w aspekcie wpływu legalności kontrolowanych aktów; które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż utrudnia skarżącej przeprowadzenie właściwej kontroli zapadłego orzeczenia, a przede wszystkim doprowadziło do przyjęcia przez WSA błędnej wykładni uregulowań powołanych przez skarżącego i w konsekwencji odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej."

25 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, wskazując z jakich przyczyn prawnych skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna (podlega odrzuceniu), co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).

26 W ocenie NSA stanowisko Sądu I instancji co do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze nie musi być bardzo obszerne, wystarczy że jest jasne i jednoznaczne, a w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia – jest zrozumiałe dla stron i daje Sądowi II instancji możliwość przeprowadzenia kontroli tego rozstrzygnięcia pod względem legalności. Zdaniem NSA te warunki uzasadnienie, zaskarżonego tu postanowienia WSA, spełnia.

27 Odnosząc się do wniosku skarżącej kasacyjnie o skierowanie na podstawie art. 187 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniosku o podjęcie uchwały przez rozszerzony skład NSA, "odpowiadającej na pytania:

28 1. Czy art. 257 w zw. z art. 255 p.w.p. i art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi samoistną podstawę do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym RP ?

29 Na wypadek negatywnej odpowiedzi na pytanie 1:

30 2. Czy zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego?",

31 Naczelny Sąd Administracyjny go nie uwzględnił, ponieważ nie podzielił wątpliwości skarżącej kasacyjnie w zakresie wskazanym w zacytowanych projektach pytań prawnych. W ocenie NSA, przy rozpoznawaniu niniejszej skargi kasacyjnej nie wyłoniło się zagadnienie prawne, wskazane w wyżej zacytowanym wniosku skarżącej kasacyjnie, które w tej sprawie budziłoby poważne wątpliwości.

32 Zasadnie zatem Sąd I instancji w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę w tej sprawie odrzucił, jako niedopuszczalną.

33 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjna w tej sprawie oddalił.