Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., II GSK 2039/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., II GSK 2039/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V.Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 250/12 w sprawie ze skargi V. Spółki z o.o. w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia typu przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od V. Spółki z o.o. w P. na rzecz Prezesa Głównego Urzędu Miar kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 250/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę V. Sp. z o. o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym. Wyrok ten został wydany na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. W dniu 6 sierpnia 2010 r. wpłynął do Głównego Urzędu Miar wniosek o zatwierdzenie przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym -przyrządu radarowego o oznaczeniu fabrycznym I., produkowanego przez S. Sp. z o. o. z siedzibą w P. Wniosek został złożony przez upoważnionego przedstawiciela producenta V. Sp. z o. o. w P. Prezes Głównego Urzędu Miar uznał wniosek za kompletny, wobec tego, zgodnie z art. 8f ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r., Nr 243, poz. 2441 ze zm. – powoływanej dalej jako Prawo o miarach), przeprowadzono badanie przyrządu radarowego w celu ustalenia, czy spełnia on wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 225, poz. 1663 - powoływanym dalej również jako rozporządzenie). Stosownym badaniem objęto analizę dokumentów oraz charakterystykę techniczną i metrologiczną dołączonych do wniosku egzemplarzy przyrządu radarowego, który miał być zatwierdzony.

3 W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że konstrukcja i wykonanie przyrządu radarowego nie zapewnia identyfikacji pojazdu, którego prędkość jest kontrolowana oraz nie umożliwia blokowania pomiaru prędkości, jeżeli dwa pojazdy przejeżdżają jednocześnie przez strefę wiązki promieniowania elektromagnetycznego z różnymi prędkościami. Ustalono zatem, że przyrząd radarowy nie spełnia wymagań określonych w § 10 ust. 1 pkt 1 i § 14 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia. W związku z tym, w dniu [...] Prezes Głównego Urzędu Miar - na podstawie art. 8f ust. 3 pkt 3 Prawa o miarach - wydał decyzję nr [...] odmawiającą zatwierdzenia przyrządu radarowego objętego wnioskiem spółki.

4 Prezes Głównego Urzędu Miar na skutek ponownego rozpoznania sprawy - decyzją z dnia [...], nr [...] - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję wskazując, że w toku ponownego rozpoznania sprawy zwrócono się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Łodzi o przedstawienie wyjaśnień w sprawie warunków drogowych, w jakich były przeprowadzone pomiary prędkości pojazdów stanowiące podstawę do wydania świadectwa ekspertyzy.

5 Z przedstawionych przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Łodzi w piśmie z dnia [...] (Nr...) wyjaśnień wynikało, że pomiary prędkości pojazdów, stanowiące podstawę wydania świadectwa ekspertyzy, były wykonane wyłącznie w sytuacji, gdy przez strefę wiązki promieniowania elektromagnetycznego przejeżdżał jeden pojazd. Pomiarów nie dokonywano w sytuacji, kiedy w strefie wiązki promieniowania znajdowały się co najmniej dwa pojazdy jadące z różnymi prędkościami. Zakres ekspertyzy wydanej przez Okręgowy Urząd Miar w Łodzi nie obejmował zatem stwierdzenia spełniania przez przyrząd wymagań określonych w § 10 ust. 1 pkt 1 i § 14 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia, których brak spełnienia był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Ze wspomnianych powodów ekspertyza nie mogła mieć znaczenia dla ustalenia, czy przyrząd spełnia wymagania określone w § 10 ust. 1 pkt 1 i § 14 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę V. Spółka z o. o. z siedzibą w P. stwierdził, że konstrukcja zgłoszonego przyrządu nie zapewnia w sposób jednoznaczny wskazania pojazdu jadącego z większą prędkością, ani też nie następuje blokowanie pomiaru prędkości w sytuacji, gdy dwa pojazdy przejeżdżają jednocześnie przez strefę wiązki promieniowania elektromagnetycznego z różnymi prędkościami. Przyrząd ten nie wskazuje w takiej sytuacji żadnego pojazdu, a jedynie wyświetla wynik pomiaru jednego z pojazdów znajdujących się w strefie wiązki. Nie następuje też blokowanie pomiaru prędkości. Wyłącznie od operatora uzależnione jest wskazanie, któremu pojazdowi zostanie przypisana zmierzona prędkość. Taki zaś sposób działania urządzenia pomiarowego jest sprzeczny z wymogiem przewidzianym w § 14 pkt 2 lit. "a" w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z 9 listopada 2007 r.

7 Zdaniem Sądu, działania organu były zgodne z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - powoływanej dalej jako k.p.a.). Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu nie zostało uwzględnione dlatego, że przedmiotem dowodu miała być okoliczność, która została potwierdzona innymi dowodami. Ponadto wiedza pracowników Głównego Urzędu Miar prowadzących postępowanie w sprawie zatwierdzenia typu przyrządu była wystarczająca do przeprowadzenia niezbędnych badań, a następnie do oceny uzyskanych wyników. Osoby te posiadały niezbędną specjalistyczną wiedzę, zatem organ prawidłowo uznał, że nie zachodziła konieczność zwrócenia się do biegłych o wydanie opinii w trybie art. 84 § 1 k.p.a.

8 W skardze kasacyjnej z dnia 10 października 2012 r. V. Spółka z o. o. z siedzibą w P. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) poprzez naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Miar przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w szczególności polegało na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej w zakresie przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie dla sprawy, niedokonanie wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego.

9 Z uwagi na powyższe wniesiono o:

10 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

11 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

12 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, że Prezes Głównego Urzędu Miar wydając decyzję nie przedstawił dostatecznych argumentów odnoszących się do wyjaśnień skarżącej. Nie przeprowadził również dodatkowego - wnioskowanego przez skarżącą - dowodu z opinii biegłego. Tymczasem na podstawie z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji jest zobligowany do podjęcia wszelkich możliwych działań zmierzających do zebrania i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, który jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

13 W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 12 listopada 2012 r. pełnomocnik Prezesa Głównego Urzędu Miar wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wyjaśniono jednocześnie, że organ nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, gdyż pracownicy Głównego Urzędu Miar posiadają odpowiednią wiedzę i kwalifikacje do wykonania stosownych badań urządzeń pomiarowych. Dodano, że skarżąca spółka złożyła wniosek o powołanie niezależnych ekspertów "w przypadku jakichkolwiek wątpliwości" we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie miał jednak żadnych wątpliwości co do poczynionych ustaleń, tj. że przyrząd pomiarowy nie spełnia wymagań określonych w 10 ust. 1 pkt 1 oraz 14 pkt 2 lit "a" rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 listopada 2007 r.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

15 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

16 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres kontroli kasacyjnej. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

17 Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia parametrów technicznych urządzenia radarowego o oznaczeniu fabrycznym I., produkowanego przez S. Sp. z o. o., z siedzibą w P. w odniesieniu do wymagań przewidzianych w 10 ust. 1 pkt 1 oraz 14 pkt 2 lit. "a" powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 listopada 2007 r.

18 Zgodnie z przepisami rozporządzenia konstrukcja i wykonanie przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym powinny zapewniać identyfikację pojazdu, którego prędkość jest kontrolowana (§ 10 ust. 1 pkt 1). Konstrukcja i wykonanie przyrządu radarowego powinny umożliwiać blokowanie pomiaru prędkości, jeżeli dwa pojazdy przejeżdżają jednocześnie przez strefę wiązki promieniowania elektromagnetycznego z różnymi prędkościami, chyba że konstrukcja przyrządu zapewni w sposób jednoznaczny wskazanie pojazdu jadącego z większą prędkością (§ 14 pkt 2 lit. a).

19 Celem przepisów wspomnianego rozporządzenia jest dopuszczenie do używania przez uprawnione do tego podmioty (policja, straż miejska, inspekcja transportu drogowego) urządzeń spełniających stosowne standardy techniczne. Takim standardem jest identyfikacja pojazdu, którego prędkość jest kontrolowana, nawet w sytuacji, gdy w zasięgu działania wiązki promieniowania elektromagnetycznego znajdują się dwa pojazdy, jadące z różnymi prędkościami. Wymóg taki jest uzasadniony koniecznością jednoznacznego wskazania pojazdu, którego kierowca narusza zasady ruchu drogowego poprzez przekroczenie dopuszczalnej prędkości. To z kolei podyktowane jest możliwością skutecznego egzekwowania indywidualnej odpowiedzialności prawnej za naruszenie istniejących ograniczeń prędkości.

20 W toku postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej spółki z dnia 3 sierpnia 2010 r., dotyczącego zatwierdzenia przyrządu do pomiaru prędkości w ruchu drogowym o nazwie I. organ dokonał stosownych ustaleń w zakresie jego parametrów technicznych. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes Głównego Urzędu Miar ustalił, że w sytuacji, gdy różnica prędkości pomiędzy pojazdami znajdującymi się w sferze wiązki urządzenia jest mniejsza lub większa niż 4 km/h, przyrząd nie zapewnia wskazania pojazdu jadącego z większą prędkością. Wskazanie prędkości pojazdu dokonywane jest bez zapewnienia przypisania zmierzonej prędkości właściwemu pojazdowi, czyli bez identyfikacji pojazdu, którego prędkość jest kontrolowana. W sprawozdaniu z badań technicznych urządzenia radarowego I. z dnia 8 grudnia 2010 r. (karty nr 152 – 156 akt administracyjnych), przeprowadzonych przez Zakład Długości Kąta Głównego Urzędu Miar wynika, że dane generowane przez urządzenie na skutek pomiaru nie zawierają elementów pozwalających na identyfikację pojazdu. Badanie wskazało, że w sytuacji, gdy w obszarze wiązki promieniowania znajdują się dwa pojazdy radar wskazuje jedynie prędkość pojazdu jadącego szybciej. Zgodnie zaś z wyjaśnieniami samej spółki, w takiej sytuacji decyzję o tym, któremu z pojazdów przejeżdżających jednocześnie przez strefę wiązki promieniowania elektromagnetycznego w chwili pomiaru przypisać zmierzoną prędkość, podejmuje użytkownik przyrządu pomiarowego. W toku postępowania wyjaśniającego spółka wskazywała w pismach z dnia 21 czerwca i 4 sierpnia 2011 r. (karty nr 224 i 199 akt administracyjnych), że zgodnie z instrukcją obsługi przyrządu radarowego, to operator urządzenia jest odpowiedzialny za zidentyfikowanie wizualne i wskazanie pojazdu poruszającego się z podaną przez przyrząd prędkością, a w razie wątpliwości co do identyfikacji pojazdu powinien odrzucić pomiar.

21 W tym świetle należy stwierdzić, że zarówno badania techniczne urządzenia radarowego z dnia 8 grudnia 2010 r. przeprowadzone przez wyspecjalizowaną jednostkę techniczną Głównego Urzędu Miar, jak i wyjaśnienia skarżącej spółki V. świadczą o tym, że objęty wnioskiem o zatwierdzenie przyrząd do pomiaru prędkości w ruchu drogowym I. nie spełnia wymogów przewidzianych w 10 ust. 1 pkt 1 oraz 14 pkt 2 lit "a" rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

22 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, a materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy obligował go - w świetle obowiązujących regulacji prawnych - do odmowy rejestracji urządzenia radarowego I. Należy podkreślić, że korzystanie przez organ z dodatkowych środków dowodowych, takich jak opinia biegłego, byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy dostępny organowi w tej sprawie materiał dowodowy nie byłby wystarczający dla ustalenia rzeczywistych parametrów technicznych urządzenia. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju okoliczność jednak nie występowała. Nie doszło zatem do naruszania wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

23 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezes Głównego Urzędu Miar nie naruszył w rozpatrywanej sprawie standardów proceduralnych obowiązujących w zakresie postępowania dowodowego, a Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny legalności zaskarżonych decyzji, co doprowadziło do oddalenia skargi. Stąd za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 151 p.p.s.a. W tym stanie orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.

24 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. tekst jedn. z 2013 r., poz. 490).