Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2022 r., II GSK 1963/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2022 r., II GSK 1963/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. j. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 436/18 w sprawie ze skargi A. Sp. j. w M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. j. w M. na rzecz Ministra Infrastruktury 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 436/18, oddalił skargę A. Sp. j. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2017 r. nr [...], którą to decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] października 2017 r., nr [...], ustalającą opłatę za używanie 145 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 30 450 złotych.

3 W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu A. Sp. j. z siedzibą w M. na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając:

4 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1 w zw. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak stwierdzenia naruszenia prawa przez organ, co skutkowało oddaleniem skargi A. sp. j., pomimo że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i powinna zostać uchylona, co miało bezpośredni wpływ na treść wyroku,

5 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U.2014.1204) poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ mógł wydać decyzję ustalającą, podczas gdy treść przepisu oraz jego cel nie pozwalały na wydanie skarżonej decyzji w zaistniałym stanie faktycznym.

6 W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

7 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

10 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

11 Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej i ich uzasadnienia, istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny dokonanej przez organy i zaaprobowanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych.

12 Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3.

13 Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, użycie w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych słowa "oraz" powoduje, że przepis ten nie może stanowić podstawy do wydania decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, w sytuacji, gdy w dniu wydania tej decyzji odbiornik był już zarejestrowany, gdyż przepis ten daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, który przyjął, że nie można zgodzić się z tym poglądem skarżącej spółki, gdyż dokonując wykładni tego przepisu występującego w nim słowa "oraz" nie należy odczytywać jako koniunkcji, a w konsekwencji nie jest tak, że można dokonać tylko jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty.

14 Spójnik "oraz", jakkolwiek zaliczany do spójników koniunkcyjnych, podobnie jak "i", "a także", "jak również", występuje w tekstach prawnych nie tylko w znaczeniu koniunkcyjnym, ale i enumeracyjnym (por. S. Wronkowska, M. Zieliński: Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych, Warszawa 1993, s. 148-151). Interpretując przepis zawierający taki spójnik należy zatem mieć na uwadze również jego znaczenie enumeracyjne, różniące się od koniunkcyjnego. O tym, w jakim znaczeniu danych spójnik został użyty należy wnioskować z całej wypowiedzi (por. A. Malinowski, Redagowanie tekstu prawnego. Wybrane wskazania logiczno-językowe, Wyd. Lexis-Nexis, Warszawa 2006, str. 65-68; uchwała NSA z dnia 25 lutego 2002 r. FPS 13/01).

15 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, dokonując wykładni art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych należy przyjąć, że spójnik "oraz" użyty został w znaczeniu enumeracyjnym (tak też NSA np. w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1422/16). Za taką wykładnią przemawiają dyrektywy wykładni celowościowej. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, celem przepisów ustawy o opłatach abonamentowych jest realizacja obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz powiązane z rejestracją opłacanie abonamentu. Sposobem na osiągnięcie tego celu jest kontrola wykonywania tego obowiązku, która została powiązana z sankcją administracyjną w postaci nakładanej opłaty w przypadku niedopełnienia obowiązku. Konsekwencją zatem stwierdzenia w trakcie kontroli, że używany odbiornik nie jest zarejestrowany jest nałożenie opłaty. Nadanie użytemu w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych spójnikowi "oraz" znaczenia koniunkcyjnego, jak tego chciałaby skarżąca kasacyjnie spółka, co wymagałoby w każdej sytuacji jednoczesnego nałożenia obowiązku zarejestrowania odbiornika i ustalenia opłaty, prowadziłoby do praktycznego wyeliminowania sankcji za brak rejestracji odbiornika. Wystarczyłoby nie rejestrując odbiornika i nie opłacając abonamentu wyczekiwać na kontrolę, a bezpośrednio po jej przeprowadzeniu odbiornik zarejestrować, aby uniknąć jakichkolwiek konsekwencji. Umożliwienie uniknięcia sankcji poprzez zarejestrowanie odbiornika już po przeprowadzonej kontroli prowadziłoby zatem do wytworzenia sytuacji zaprzeczającej racjonalności ustawodawcy, niwecząc cel ustawy jakim jest powszechna realizacja obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i opłacanie abonamentu.

16 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowana przez Sąd I instancji wykładnia w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych była więc prawidłowa, co czyni niezasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej.

17 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

18 O kosztach postępowania kasacyjnego, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018.265).