Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r., II GSK 1926/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2016 r., II GSK 1926/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości "S." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 54/14 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "S." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 54/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości S. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. (dalej skarżący, syndyk) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych – oddalił skargę.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

4 Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. udzielił S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też: spółka) zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 198 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego (dalej również: zezwolenie na prowadzenie gier).

5 Dyrektor IC uzyskał informację, że postanowieniem z dnia 16 maja 2012r. Sądu Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, Sąd Gospodarczy, IX Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych, sygn. akt [...] zostało zmienione postanowienie z dnia 20 września 2011 r. o ogłoszeniu upadłości S. sp. z o.o. z siedzibą w W., z możliwością zawarcia układu na ogłoszenie upadłości S. sp. z o.o. z siedzibą w W. obejmującą likwidację majątku upadłego.

6 Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor IC stwierdził wygaśnięcie powyższego zezwolenia na prowadzenie gier. Organ stwierdził, że art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej również: p.u.n.) wyklucza możliwość prowadzenia przez syndyka działalności wymagającej zezwolenia. Odnosi się to też do zezwolenia w sprawie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych posiadanego przez spółkę. Z przepisów ustawowych ani z treści udzielonego zezwolenia na prowadzenie gier nie wynikała możliwość prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych przez osobę inną niż przedsiębiorca. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że decyzja z dnia [...] października 2009 r. stała się bezprzedmiotowa. Zatem na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, dalej: O.p.) stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie gier.

7 Od powyższej decyzji syndyk złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji oraz zarzucając jej naruszenie art. 258 § 1 pkt 1 O.p.

8 Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy swoją decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie gier. Organ odwoławczy uzasadnił to tym, że zezwolenie z dnia 9 października 2009 r. wydano na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn zm.), dalej: u.g.z.w. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.g.z.w. zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych obejmuje: 1) nazwę spółki; 2) zatwierdzoną strukturę udziałów lub akcji imiennych, a także nazwiska członków zarządu i rady nadzorczej spółki; 3) miejsce urządzania gier lub zakładów; 4) rodzaj i minimalną oraz maksymalną liczbę gier lub zakładów; 5) warunki, które powinna spełniać spółka, w szczególności dotyczące zabezpieczeń, o których mowa w art. 38; 7) nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.g.z.w. spółka, która uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2 (także gier na automatach o niskich wygranych), nie mogła powierzyć innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z prowadzeniem lub urządzaniem tych gier lub zakładów. Ponadto automaty i urządzenia do gier nie mogły stanowić własności osób trzecich (ust. 2 tego artykułu).

9 Organ stwierdził, że zezwolenie w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych były przypisane konkretnemu podmiotowi tworzonemu przez konkretne osoby (udziałowcy) oraz członków zarządu i rady nadzorczej, a każda zmiana składu osobowego wymagała decyzji zmieniającej decyzję w sprawie zezwolenia, wydawanej w trybie nadzwyczajnym przez właściwego dyrektora izby skarbowej, a od dnia 31 października 2009 r. przez dyrektora izby celnej. W ocenie Dyrektora IC nie można było podzielić twierdzenia, że inny podmiot poza wskazaną spółką o zatwierdzonej strukturze kapitału oraz zatwierdzonym i wskazanym zgodnie z art. 35 ust. 1 u.g.z.w. składzie osobowym rady nadzorczej, reprezentowanej przez zatwierdzony zarząd - mógł być upoważniony do prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych na podstawie przedmiotowego zezwolenia. Poza tym art. 28 ust. 1 u.g.z.w. zakazywał powierzania innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z prowadzeniem i urządzaniem gier hazardowych. Oznaczało to, że według przepisów u.g.z.w. w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm., dalej: u.g.h.) możliwość prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych jest niezbywalnym prawem tylko i wyłącznie podmiotu (spółki o zatwierdzonym składzie osobowym organów jej władz oraz strukturze kapitału), któremu udzielono zezwolenia. Według organu takiego prawa nie miał także syndyk. Wynika to z art. 169 ust. 2 p.u.n., zgodnie z którym syndyk lub zarządca prowadzący przedsiębiorstwo upadłego nie może prowadzić działalności wymagającej koncesji albo zezwolenia, chyba że co innego wynika z ustawy lub decyzji o przyznaniu koncesji albo zezwolenia. W rozpatrywanej sprawie nie zachodziły wskazane w tym przepisie wyjątki, gdyż odmienne stanowisko nie wynikało ani z ustawy, ani z decyzji o przyznaniu zezwolenia.

10 Zdaniem organu decyzja z dnia [...] października 2009 r. stała się więc bezprzedmiotowa i według art. 258 § 1 pkt 1 O.p. organ był obowiązany stwierdzić jej wygaśnięcie. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się bezprzedmiotowa - gdy przestał istnieć jeden z elementów stosunku prawnego będącego przedmiotem decyzji, czyli podmiot lub przedmiot tego stosunku, albo gdy nastąpiła zasadnicza zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej. Wobec ogłoszenia upadłości spółki obejmującej likwidację jej majątku przestał istnieć jeden z elementów stosunku prawnego będącego przedmiotem decyzji - podmiot tego stosunku, czyli spółka z o.o. reprezentowana przez zarząd zatwierdzony w zezwoleniu. W taki sposób decyzja (zezwolenie) funkcjonuje wprawdzie w obrocie prawnym, ale z uwagi na wskazane przeszkody nie mogła być wykonywana. Zachodziła więc bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 258 § 1 pkt 1 O.p.

11 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wroclawiu syndyk wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora IC w całości zarzucając jej naruszenie art. 258 § 1 pkt 1 O.p., art. 28 ust. 1 u.g.z.w. w zw. z art. 160 ust. 1 p.u.n., art. 35 ust. 1 u.g.z.w. w zw. z art. 160 ust. 1 p.u.n., art. 169 ust. 2 w zw. z art. 206 ust. 1 pkt 1 p.u.n., art. 62, art. 311 ust.1, art. 312 ust. 1 oraz 317 ust. 1 p.u.n.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę jako niezasadną, gdyż nie dopatrzył się naruszenia prawa.

13 Sąd I instancji przytaczając treść art. 129 ust. 1 u.g.h. stwierdził, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie u.g.h. mogła być prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowiła inaczej. Bezsporne było, że zezwolenie z dnia 9 października 2009 r. zostało wydane na podstawie przepisów u.g.z.w. i udzielono je na czas określony, tj. na 6 lat, co było zgodne z art. 36 ust. 1 u.g.z.w. Jednakże ogłoszono upadłość S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obejmującą likwidację majątku upadłego. Zgodnie z art. 61 p.u.n. z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości (art. 75 ust. 1 p.u.n.).

14 W ocenie WSA prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w poprzednio obowiązującej ustawie o grach i zakładach wzajemnych i w obecnie obowiązującej ustawie o grach hazardowych, podlegało ścisłej reglamentacji. Zezwolenie na jej prowadzenie może uzyskać jedynie podmiot spełniający określone warunki, w tym dotyczące wysokości kapitału zakładowego, jego struktury oraz wymogów dotyczących osób będących członkami władz spółki. Spółka postawiona w stan upadłości likwidacyjnej nie spełniała tych warunków. Cały jej majątek stanowi bowiem masę upadłości, służącą tylko jednemu celowi – zaspokojeniu wierzycieli. Władze spółki utraciły wszelkie uprawnienia na rzecz syndyka masy upadłościowej.

15 Według Sądu podnoszona przez pełnomocnika syndyka okoliczność, iż w przypadku posiadania przez spółkę przedmiotowego zezwolenia zostanie ono sprzedane wraz z całym przedsiębiorstwem w celu jak najlepszego zaspokojenia wierzycieli, w ogóle nie miała podstaw prawnych. Ani poprzednio obowiązująca ustawa o grach i zakładach wzajemnych, ani obecnie obowiązujące przepisy o grach hazardowych nie dopuszczają bowiem możliwości przeniesienia praw wynikających z tego zezwolenia na osobę trzecią. Jedynie w przypadku istnienia pozytywnej regulacji dopuszczającej przeniesienie zezwolenia na inny podmiot, byłoby to dopuszczalne. Nie mogło także wywołać zamierzonych skutków prawnych powoływanie się strony skarżącej na niezakwestionowanie przez sędziego komisarza zawarcia umowy dzierżawy przedsiębiorstwa spółki, umożliwiającej dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa w oparciu o art. 206 ust. 1 pkt 1 p.u.n.

16 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 160, art. 169 ust. 2 p.u.n. Sąd I instancji powołując się na ich treść, podał że syndyk prowadzący przedsiębiorstwo upadłego nie może prowadzić działalności wymagającej koncesji albo zezwolenia, chyba że co innego wynika z ustawy lub decyzji o przyznaniu koncesji lub zezwolenia. Taka sytuacja nie zachodziła w rozpatrywanej sprawie. Skarżący błędnie przyjął, że w rozpatrywanej sprawie dozwolone jest to, co nie jest zakazane czy nieuregulowane prawnie.

17 Organ trafnie stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 O.p. z uwagi na jego bezprzedmiotowość polegającą na wyeliminowaniu z obrotu prawnego spółki będącej podmiotem zezwolenia z dnia 9 października 2009 r. W świetle dokonanych ustaleń i na podstawie art. 28 ust. 1 u.g.z.w. w zw. z art. 160 ust. 1 p.u.n. trafnie wywiedziono, że w sprawach masy upadłości syndyk dokonuje wprawdzie czynności na rachunek upadłego, lecz działa w imieniu własnym. Biorąc pod uwagę art. 35 ust. 1 u.g.z.w. w zw. z art. 160 ust. 1 p.u.n. Sąd I instancji stwierdził, że upadłość likwidacyjna spółki prowadzącej działalność w zakresie gier hazardowych uniemożliwia dalsze prowadzenie takiej działalności gospodarczej. Powołane w skardze przepisy art. 169 ust. 2 w zw. z art. 206 ust. 1 pkt 1 p.u.n. nie dawały syndykowi masy upadłościowej możliwości prowadzenia działalności objętej zezwoleniem. Jak już dowiedziono, takie zezwolenie nie może być przedmiotem obrotu prawnego.

18 Od powyższego wyroku syndyk wniósł skargę kasacyjną, kwestionując orzeczenie w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenia kosztów postępowania.

19 Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

20 1) art. 258 § 1 pkt 1 O.p. poprzez błędne przyjęcia, iż ogłoszenie upadłości, obejmującej likwidację majątku upadłego powoduje bezprzedmiotowość udzielonego zezwolenia;

21 2) art. 28 ust. 1 u.g.z.w. w zw. z 160 ust. 1 p.u.n. poprzez błędne przyjęcie, iż syndyk jest podmiotem, któremu upadły powierzył wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem i urządzaniem gier na automatach o niskich wygranych;

22 3) art. 169 ust. 2 w zw. z art. 206 ust. 1 pkt 1 p.u.n. przez błędne przyjęcie, iż prowadzenie przez syndyka przedsiębiorstwa upadłego jest równoznaczne z prowadzeniem działalności objętej zezwoleniem;

23 4) art. 311 ust. 1, art. 312 ust. 1 oraz 317 ust. 1 p.u.n. poprzez błędne przyjęcie, że wchodzące w skład masy upadłości zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych nie mogą być zbyte w toku postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku.

24 Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że zarówno ustawa o grach hazardowych jak i ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie wskazują wpływu ogłoszenia upadłości na prowadzenie działalności objętej zezwoleniem. Gdyby ustawodawca zakładał konieczność cofnięcia zezwolenia z uwagi na ogłoszenie upadłości spółki, wprowadziłby stosowną regulację, tymczasem analiza obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że zezwolenie nie podlega cofnięciu z powodu ogłoszenia upadłości oraz może być przenoszone na inne podmioty. Według skarżącego w niniejszej sprawie ani ustawa, ani zezwolenie nie stanowią inaczej, zatem zbycie zezwolenia w ramach likwidowanego przez syndyka przedsiębiorstwa jest dopuszczalne i zgodne z prawem. Podkreślił również, że syndyk nie prowadził działalności objętej zezwoleniem, bowiem wydzierżawił zorganizowaną część przedsiębiorstwa obejmującą przedmiotowe zezwolenie.

25 W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2015 r. reprezentowany przez radcę prawnego Dyrektor IC wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

26 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

27 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

28 Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymieniono w § 2 tego przepisu, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

29 Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

30 Skarga kasacyjna oparta została na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., a z postawionych w niej zarzutów wynika, że istota spornego w sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji Dyrektora IC w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych przyjął, że należało stwierdzić wygaśnięcie tego zezwolenia, gdyż stało się bezprzedmiotowe wskutek ogłoszenia upadłości spółki obejmującej likwidację majątku upadłego.

31 W takiej sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego, to rozpatrzenie takich zarzutów nie może pomijać stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego zaś może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie chciałaby, aby był uznany za prawidłowy.

32 W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że spółce udzielono wspomnianego zezwolenia w dniu 9 października 2009 r. na okres 6 lat. Następnie postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 20 września 2011 r. i w miejsce upadłości z możliwością zawarcia układu, ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego.

33 Autor skargi kasacyjnej próbował przedstawić własną ocenę skutków ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego na los zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Na tę okoliczność przywołał szereg przepisów, które miały potwierdzać, że spółka nadal pozostaje podmiotem zezwolenia, niezależnym od syndyka masy upadłości, może dalej prowadzić działalność objętą zezwoleniem, podobnie jak syndyk, a zezwolenie może być przedmiotem obrotu wraz z przedsiębiorstwem upadłego.

34 Z uwagi na charakter podnoszonych zarzutów, zasadnym było komplementarne odniesienie się do nich.

35 Przede wszystkim syndyk nie kwestionował, że na mocy art. 61 p.u.n. z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłej spółki stał się masą upadłości, która służyła zaspokojeniu wierzycieli upadłego, a spółka utraciła prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości (art. 75 ust. 1 p.u.n.). Na tę kwestię słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego ze swej istoty bowiem ma doprowadzić do zaspokojenia wierzycieli upadłego z sum uzyskanych ze zlikwidowanego majątku upadłego wchodzącego do masy upadłości poprzez jego sprzedaż. Likwidację tę prowadzi syndyk (art. 156 ust. 1 p.u.n.). Dla osiągnięcia tego celu niezbędne jest pozbawienie upadłego prawa zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości (por. F. Zedler, Komentarz do art. 75 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, LEX 2011). Już z tego uregulowania wynika, że spółka została pozbawiona możliwości zarządzania, korzystania i rozporządzania majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości na rzecz syndyka.

36 Z kolei z mocy art. 169 ust. 2 p.u.n. syndyk lub zarządca prowadzący przedsiębiorstwo upadłego nie może prowadzić działalności wymagającej koncesji albo zezwolenia, chyba że co innego wynika z ustawy lub decyzji o przyznaniu koncesji albo zezwolenia.

37 Nie budziło wątpliwości, że działalność w zakresie urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wymagała zezwolenia na mocy art. 24 ust. 1b u.g.z.w. i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Istotne było to, czy syndyk mógł tę działalność prowadzić oraz czy ze sprzedażą przedsiębiorstwa upadłego podlegało zbyciu omawiane zezwolenie.

38 Sąd doszedł do prawidłowej konkluzji, akceptując stanowisko organu, że syndyk nie mógł prowadzić działalności w zakresie urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, gdyż zezwolenie na tę działalność wygasło z chwilą ogłoszenia upadłości. Skutkowało to też tym, że nie przechodziło ono na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego Wyłączona została w odniesieniu do omawianego zezwolenia reguła z art. 317 ust. 1 p.u.n., iż na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu, chyba że ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej, z uwagi na niżej przedstawione uregulowania.

39 Stanowisko powyższe prawidłowo oparł Sąd I instancji na przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych, mających zastosowanie do omawianego zezwolenia na mocy art. 129 ust. 1 u.g.h. Ten ostatni przepis stanowił, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów u.g.z.w. regulujących udzielanie zezwoleń (Rozdział 3 u.g.z.w.), a w szczególności przywoływanego przez Sąd I instancji i organ art. 35 ust. 1 tego aktu, regulującego niezbędne elementy zezwolenia ( zatwierdzona struktura udziałów lub akcji imiennych, a także nazwiska członków zarządu i rady nadzorczej spółki – pkt 2; warunki, które powinna spełniać spółka, w szczególności dotyczące zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 38 – pkt 5), a nie zakwestionowanego przez autora skargi kasacyjnej, wynikało jednoznacznie, że omawiane zezwolenie jest związane z konkretnym podmiotem, który powinien spełniać określone wymagania. Stanowisko to potwierdzały także i inne przepisy u.g.z.w., jak art. 25 – 27b (por. też wyrok NSA z dnia 27 października 2007 r., sygn. akt II GSK 146/07, opubl. Lex nr 399273). W wyroku tym NSA stwierdził, że przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych wprowadzają szereg ograniczeń, między innymi kontrolę struktury kapitałowej spółek prowadzących działalność w zakresie nadzoru z uwagi na ważny interes publiczny, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny.

40 Zasady wyrażonej w art. 169 ust. 2 p.u.n. nie wyłączał ani art. 206 ust. 1 pkt 1 p.u.n., który stanowi, że w postępowaniu obejmującym likwidację majątku upadłego zezwolenia rady wierzycieli wymagają następujące czynności, w tym dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka, jeżeli ma trwać dłużej niż trzy miesiące od dnia ogłoszenia upadłości (mowa w nim jest o zgodzie na prowadzenie działalności, której prowadzenie przecież jest niedopuszczalne, zwłaszcza jeżeli obejmuje i inne sfery poza omawianym zezwoleniem), ani art. 311 ust. 1 p.u.n., stanowiący, że likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, sprzedaż nieruchomości i ruchomości, przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo ich zbycie, czy też art. 312 ust. 1 p.u.n. o treści: "W razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego można prowadzić dalej przedsiębiorstwo upadłego, jeżeli możliwe jest zawarcie układu z wierzycielami lub możliwa jest sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części.". Przy powoływaniu tych przepisów przez autora skargi kasacyjnej legło błędne jego przekonanie, że zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nadal obowiązuje i wraz ze sprzedażą przedsiębiorstwa upadłego na nabywcę przechodzi także to zezwolenie, co zostało prawidłowo wykluczone przez Sąd I instancji i organ.

41 Podobnie przepis art. 160 ust. 1 p.u.n. (W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy dokonują czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym.) nie potwierdził stanowiska skarżącego, gdyż określa to unormowanie legitymację syndyka jako tzw. legitymację formalną lub jako podstawienie (substytucja) procesowe. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1178/08, Lex nr 497528).

42 Ponadto syndyka nie łączy stosunek umowny z upadłym, wierzycielami upadłego (por. wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II CSK 707/12, Lex nr 1385914). Sąd nie dokonał wykładni art. 28 ust. 1 u.g.z.w. (Spółka, która uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2, nie może powierzyć innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z prowadzeniem lub urządzaniem tych gier lub zakładów.) jakoby upadłego ze syndykiem łączył stosunek umowny, co sugerował skarżący. Sąd przywołał ten ostatni przepis na potwierdzenie treści art. 160 ust. 1 p.u.n., a nie wbrew jego brzmieniu. Sąd jednoznacznie stwierdził, że z chwilą ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego ani syndyk, a tym bardziej upadły nie mogą posługiwać się omawianym zezwoleniem. Zezwolenie to, z uwagi na uregulowania u.g.z.w. w powiązaniu z przytoczonymi unormowaniami p.u.n. stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też prawidłowo przyjął organ, a za nim Sąd I instancji, że na mocy art. 258 § 1pkt 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. zezwolenie to wygasło.

43 Z powyższych względów należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, a skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a. – oddalić.

44 Z uwagi na to, że pełnomocnik organu złożył pismo stanowiące odpowiedź na skargę kasacyjną po upływie terminu czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej organowi, pismo to nie miało waloru odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. i brak było podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt

45 II FPS 4/12, LEX nr 1226661).