Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r., II GSK 1853/13
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r., II GSK 1853/13
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 298/12 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 298/12, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę E. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r.
3 Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że wnioskiem z dnia 14 czerwca 2004 r. skarżąca zwróciła się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (BP ARiMR) w M. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.
4 Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Kierownik BP ARiMR w M. przyznał stronie płatność na rok 2004 w łącznej wysokości 10.559,44 zł. Płatności te zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącej w dniu 25 listopada 2004 r.
5 W dniu 20 września 2007 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu, w wyniku której stwierdzono różnice w zakresie gruntów na działkach zadeklarowanych do objęcia płatnościami a stwierdzonymi podczas kontroli administracyjnej. Dwóm działkom położonym na działce ewidencyjnej 761 został nadany kod DR10.
6 Postanowieniem z dnia 9 marca 2010 r. Kierownik BP ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące przyznania skarżącej płatności bezpośrednich.
7 Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik BP ARiMR w M. powołując w podstawie prawnej przepis art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa. Organ powołał się na zaistnienie nowej okoliczności faktycznej stwierdzonej w wyniku kontroli na miejscu. Powołując się na treść art. 146 § 1 k.p.a. stwierdził, że uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Decyzja uprawomocniła się.
8 Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Prezes ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uzyskanych na mocy decyzji Kierownika BP ARiMR w M. z dnia [...] października 2004 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
9 Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że w oparciu o decyzję, która stwierdza o wydaniu dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa lecz jej nie uchyla z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W ocenie organu doręczenie stronie decyzji z dnia [...] września 2011 r. (ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich) skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty we wskazanej w tej decyzji wysokości, wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.
10 Pismem z dnia 4 stycznia 2012 r. strona wniosła skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2011 r.
11 Oddalając skargę strony Sąd wskazał, że przedmiotem jego rozważań w pierwszej kolejności była dopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w sytuacji, w której decyzja o ich przyznaniu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – ocena legalności kontrolowanego postępowania administracyjnego wymaga odpowiedzi na pytanie, czy płatności, których kwotę organ ustalił można uznać za "nienależne płatności". Analizując zastosowane w sprawie przepisy prawa wspólnotowego i krajowego, Sąd przyjął, iż użyte w art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327.11 z 12 grudnia 2001 r., dalej: rozporządzenie nr 2419/2001) (odpowiednio w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18; dalej: rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004) określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (k.p.a.), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych.
12 Sąd wskazał, że zgodnie przepisem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.; dalej: ustawa o ARiMR) – Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego lub – jak to ma miejsce w sprawie niniejszej – w wyniku wznowienia postępowania zapadnie orzeczenie, o którym mowa w art. 151 § 2 k.p.a.
13 Sąd podkreślił, że w sprawie bezspornym jest, że to właśnie na rachunek skarżącej zostały wypłacone nienależnie środki publiczne za 2004 rok z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie 10559,44 zł, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a/ ustawy o ARiMR. W tym stanie Prezes ARiMR zobligowany był wydać decyzje w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności.
14 Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z [...] października 2004 r. przyznano skarżącej płatności z tytułu JPO i UPO za 2004 r. w łącznej wysokości 10559,44 zł. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wznowieniowego, decyzja ta została uznana za wydaną z naruszeniem prawa. Decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji, co oznacza, że skarżąca zgodziła się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje. W oparciu o powyższe Prezes ARiMR prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego środków finansowych, a następnie [...] września 2011 r. wydał decyzję w tym przedmiocie, właściwie wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane.
15 Sąd stwierdził, że Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności na rok 2004. Sąd wskazuje jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo zbadał, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych należności. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004) – w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. W myśl art. 73 ust. 3 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem (...). Zgodnie z art. 73 ust. 5 – obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.
16 W zaskarżonej decyzji Prezes ARiMR należycie stwierdził, że w niniejszej sprawie przepisy te nie mają zastosowania i Sąd podziela w pełni argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
17 W niniejszej sprawie nie doszło także do sytuacji, o jakiej mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W przedmiotowej sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2004 nie wynikały z pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności za rok 2004 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. – jak wynika z akt sprawy – nie posiadał informacji, z których wynikałoby, iż działka ewidencyjna o nr 761 nie byłą użytkowana rolniczo i nie pozostawała w dobrej kulturze rolnej na dzień 20.06.2003.
18 E. L. skargą kasacyjną zaskarżyła powyższe orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie:
19 1) prawa procesowego, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny został ustalony zgodnie z obowiązującą procedurą zawartą w kodeksie postępowania administracyjnego przez podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; w zw. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
20 2) prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w zw. z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez uznanie, że w sprawie art. 73 ust. 5 zdanie drugie nie ma zastosowania. Naruszenie prawa materialnego nastąpiło poprzez niewłaściwe jego zastosowanie.
21 W ocenie skarżącej, Sąd I instancji przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracyjne za zgodny z obowiązującą je procedurą mimo naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie podjęte zostały kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy pomimo podnoszonych przez Skarżącą twierdzeń, że działała w dobrej wierze i składanych przez nią dowodów. Organ oparł swoją decyzję wyłącznie na jednym dowodzie, tj. oświadczeniu Skarżącej odnośnie znajomości zasad przyznawania pomocy i nie odniósł się merytorycznie do podnoszonych przez Stronę twierdzeń odnośnie dobrej wiary, jak również przedstawianych przez nią dowodów. Co nie zostało uznane za uchybienie w ocenie Sądu I instancji i nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu poza lakonicznym stwierdzeniem, że "Sąd podziela w pełni argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji", co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
22 Sąd I instancji dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się żadnych uchybień w zakresie prowadzonego postępowania, czym naruszono art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
23 Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za rok 2004, ustalone w decyzji z dnia [...].10.2004 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego w M., przelane zostały na rachunek beneficjenta 25.11.2004 r. W dniu 9.09.2011 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję, w której określił kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w wysokości 10.559,44 zł. Decyzja ta została doręczona [...] września 2011 r.
24 Okres pomiędzy datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności wyniósł ponad 6 lat. Z analizy brzmienia art. 73 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 wynika, że na tym etapie postępowania organ powinien rozważyć czy nie zachodzą przesłanki wymienione w ustępach 4 do 7, które ograniczają w czasie obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Również dopiero na tym etapie postępowania administracyjnego, po raz pierwszy, beneficjent może podnieść, że składając wniosek o dopłaty bezpośrednie działał w dobrej wierze, więc obowiązek zwrotu wynikający z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 ograniczony jest do lat czterech.
25 W ocenie strony Sąd błędnie przyjął, że przepisy art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 nie mają w sprawie zastosowania.
26 Przedstawiona przez Organ a przyjęta w całości przez skład orzekający WSA wykładnia przepisów, zgodnie z którą Skarżącej nie można przypisać dobrej wiary, ponieważ składając wniosek o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych za 2004 r. potwierdziła, że zna przepisy dotyczące warunków przyznawania dopłat bez jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego dotyczącego podnoszonych przez stronę okoliczności użytkowania gruntów, jest niezgodna z zasadami wykładni prawa jak również przepisami postępowania administracyjnego. Taka interpretacja przepisów powoduje, że część art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 staje się zbędna, ponieważ każdy beneficjent pomocy podpisuje oświadczenie, że zna warunki jej przyznawania. W przypadku, gdy przyznana płatność lub jej część zostaje uznana za nienależną, to przyjmując argumentację organu, a co za tym idzie sądu I instancji należałoby przyjąć, że beneficjent w każdym przypadku był w złej wierze a przynajmniej wykazał się niedbalstwem, które wyłącza możliwość powoływania się na dobrą wiarę.
27 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
28 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
29 Przedmiotem kontroli instancyjnej, wywołanej skargą kasacyjną, objęty jest wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy stan faktyczny sprawy uprawniał do odstąpienia od obowiązku żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, a w szczególności, czy zaistniała w niniejszej sprawie okoliczność wymieniona w art. 73 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, czyli dobra wiara beneficjenta znosząca obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, jeżeli pomiędzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności upłynął okres czterech lat.
30 W skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności sformułowano zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z procedurą zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oddalił skargę pomimo naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
31 W orzecznictwie podnosi się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1012/12, lex nr 1225696).
32 W uzasadnieniu tego zarzutu strona skarżąca podała, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy pomimo podnoszonych przez skarżącą twierdzeń, że działała w dobrej wierze i składała dowody. Decyzja organu zdaniem skarżącej oparta została wyłącznie na jednym dowodzie, tj. oświadczeniu strony odnośnie znajomości zasad przyznawania pomocy.
33 Jak twierdzi strona skarżąca, Sąd I instancji nie tylko nie uznał takiego postępowania organu za uchybienie ale lakonicznie stwierdził, że "podziela w pełni argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji", co w ocenie strony skarżącej stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu przedstawionym odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej nie podaje jakie dowody przedstawiła strona wskazujące na jej działanie w dobrej wierze. Braki w tym zakresie powodują, że nie sposób ocenić trafność podniesionego zarzutu, zwłaszcza w sytuacji kiedy z uzasadnienia decyzji organu wynika, że strona powoływała się wyłącznie na okoliczność wypełnienia wniosku o przyznanie płatności zgodnie z zaleceniami specjalistów, których informowała w jaki sposób użytkowane były grunty. Do tej kwestii, jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ się odniósł, wyjaśniając, że pracownik Agencji nie ma możliwości wskazania powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych w dobrej kulturze, taką wiedzę posiada tylko producent rolny składający wniosek. Skarżąca zadeklarowała do płatności bezpośrednich na rok 2004 grunty rolne położone na działce ewidencyjnej nr 761, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W związku z tym organ uznał, że skarżąca nie działała w dobrej wierze ani w momencie składania wniosku, ani przyjęcia płatności. Wobec tak przedstawionego stanowiska organu, stwierdzenie Sądu I instancji, że "podziela argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji" nie może być uznane za wadliwość uzasadnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a., przytoczył bowiem wszystkie fakty mające relatywne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił jej okoliczności.
34 Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 należy uznać, że jest on bezzasadny. Strona skarżąca upatruje naruszenie tego przepisu w przyjęciu przez Sąd I instancji stanowiska, że skarżącej nie można przypisać dobrej wiary, ponieważ składając wniosek o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych za 2004 r. potwierdziła, że zna przepisy dotyczące warunków przyznawania dopłat.
35 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w tej sprawie prawidłowo uznał, że przepis art. 73 ust. 5 zd. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie ma zastosowania do ustalonego stanu faktycznego. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie w sytuacji ustalenia, że strona działała w dobrej wierze. Tymczasem skarżąca usprawiedliwiając złożenie nieprawdziwej informacji podała, że wniosek o przyznanie płatności wypełniła zgodnie z zaleceniami specjalistów, których informowała w jaki sposób użytkowane były grunty.
36 Ten argument, jak trafnie uznał organ a następnie Sąd I instancji, nie przekonuje o działaniu skrzącej w dobrej wierze. Słusznie bowiem podniesiono, że pracownik Agencji nie ma możliwości wskazania powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych w dobrej kulturze, taką wiedzę posiada producent rolny. Wobec powyższego, Sąd I instancji dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod wskazany przepis prawa materialnego zasadnie uznał, że nie może on mieć zastosowania w sprawie, ponieważ nie można uznać, że skarżąca działała w dobrej wierze.
37 Podkreślić należy, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że powodem niezastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie był fakt złożenia oświadczenia przez skarżącą, że zna przepisy dotyczące warunków przyznawania dopłat lecz ustalenie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych należności. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 5 powyższego rozporządzenia obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Organy zbadały sprawę pod kątem wszystkich przypadków wymienionych w art. 73 rozporządzenia, które uniemożliwiałyby obowiązek zwrotu nienależnych płatności, w tym również kwestię działania beneficjenta w dobrej wierze.
38 Wbrew stanowisku strony skarżącej zarówno organ administracyjny, jak i Sąd I instancji dokonały prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyciągając z niego prawidłowe wnioski. Wyczerpująco odniosły się również do przedstawionych w odwołaniu i skardze zarzutów strony skarżącej.
39 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 146 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 151 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 29
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.