Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2023 r., II GSK 179/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2023 r., II GSK 179/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o., Sp. k. w J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1082/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o., Sp. k. w J. na wystąpienie pokontrolne Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 27 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie prawidłowości oznakowania cen wyrobów spożywczych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 września 2022 r., odrzucił skargę L. Sp. z o.o., Sp. k. w J. na wystąpienie pokontrolne Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 27 czerwca 2022 r., w przedmiocie prawidłowości oznakowania cen wyrobów spożywczych.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

4 w dniach 20 i 22 czerwca 2022 r. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie przeprowadzili kontrolę w sklepie zlokalizowanym w P., przy ul. A. M. [...] będącym własnością skarżącej. W jej toku ustalono, że spośród 114 losowo wybranych produktów 60 z nich było opatrzone wywieszką cenową z nazwą i ceną jednostkową na kg, ale nie zawierały ceny produktu.

5 Ustalenia te stały się podstawą objętego skargą wystąpienia pokontrolnego Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, w którym organ poinformował spółkę o wynikach kontroli, wnosząc jednocześnie o zgodne z obowiązującymi przepisami uwidacznianie cen. Organ zakreślił 14 dniowy termin do powiadomienia przez skontrolowanego o sposobie realizacji powyższego wniosku. Podstawę prawną wystąpienia organu stanowił art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1706, dalej: ustawa o Inspekcji Handlowej).

6 Sąd I instancji odrzucając skargę na powołane wystąpienie pokontrolne organu stwierdził, że zaskarżony akt wydany na podstawie art. 33 ust. 2 u.o.i.h., nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

7 L. Sp. z o.o., Sp. k. w J., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu:

8 I. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli sądowej w sprawie wskutek błędnego przyjęcia, że wydane przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wystąpienie pokontrolne nie jest aktem administracyjnym lub czynnością, które jest objęte kontrola sądów administracyjnych i w efekcie niezasadne odrzucenie skargi złożonej w niniejszej sprawie;

9 II. naruszenie art. 33 w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wydane przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wystąpienie pokontrolne nie nakłada na skarżącą obowiązków, podczas gdy poprzez wydanie tego aktu administracyjnego ww. organ konkretyzuje obowiązki wynikające z przepisów prawa poprzez stwierdzenie jakie postępowanie L. ww. organ uznał za sprzeczne z przepisami i wezwanie kontrolowanego do zmiany dotychczasowego postępowania, ponadto, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej wydanie wystąpienia pokontrolnego kształtuje po stronie skarżącej obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne w wyznaczonym przez ww. organ terminie.

10 Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

11 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji.

14 Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku.

15 Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego wystąpienia pokontrolnego stwierdzić należy, że nie posiada on wszystkich elementów niezbędnych do uznania go za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

16 Wystąpienie pokontrolne stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej powinno wskazywać stwierdzone inne uchybienia i wnioski o ich usunięcie. Wymienionym wymaganiom odpowiada obowiązek kontrolowanego (lub jednostki nadrzędnej) udzielenia odpowiedzi na wystąpienie w określonym terminie (art. 33 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej). W związku z tym, należy przyjąć, że wystąpienie pokontrolne, które, nie wykraczając poza ramy określone w art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, wskazuje wyłącznie na stwierdzone uchybienia i zawiera wnioski o ich usunięcie, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że takie wystąpienie zawiera jedynie ustalenia i związane z nimi wnioski, które z istoty swej nie tworzą nowej sytuacji prawnej kontrolowanego. Spoczywający na kontrolowanym lub jednostce nadrzędnej obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne nie mieści się w związku z tym w pojęciu obowiązków w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie występuje tu wymagany związek z kwestionowanym aktem. Należy zaznaczyć, że wystąpienie pokontrolne nie nakłada na kontrolowanego żadnych obowiązków, które mogłyby zmienić jego sytuację prawną, a jedynie formułuje wnioski, mające doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych uchybień. Wystąpienie pokontrolne wskazuje, że nie jest ono nakierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec Spółki (por. postanowienie NSA z dnia z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 29/07).

17 W związku z tym, należało uznać, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że wystąpienie pokontrolne nie dotyczyło obowiązku skarżącej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a co za tym idzie nie przysługiwała jej skarga do sądu administracyjnego.

18 Wskazania wymaga, w odniesieniu do podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia, że inaczej kształtowałaby się sytuacja podmiotu kontrolowanego w przypadku wydania przez organ inspekcji handlowej zarządzenia pokontrolnego, o którym mowa w art. 32 ustawy o Inspekcji Handlowej. Powołany przepis stanowi bowiem, że jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wyda, w drodze decyzji, zarządzenie pokontrolne. Kontrolowany jest obowiązany poinformować wojewódzkiego inspektora, w wyznaczonym terminie, o sposobie wykonania zarządzenia. Tego rodzaj akt organu, odmiennie do wystąpienia pokontrolnego, o którym mowa w art. 33 ustawy, nakładałby na kontrolowanego obowiązek usunięcia stwierdzonych w toku kontroli uchybień oraz obowiązek poinformowania organu o sposobie wykonania zarządzenia pokontrolnego.

19 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

20 Odnosząc się do sformułowanego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zwrot kosztów postępowania wskazać należy, że artykuł 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwała NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). Odpowiedź Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, wobec czego brak jest podstaw do uwzględnienia żądania organu.