Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r., II GSK 1543/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r., II GSK 1543/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi A. G. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 276/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. IV SA/Wa 1643/10 w sprawie ze skargi A. G. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 276/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. IV SA/Wa 1643/10 i postępowanie sądowe umarza; 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz A. G. 18.400 (osiemnaście tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z dnia 9 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 276/11 oddalił skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1643/10 oddalającego skargi A. G. na dziesięć decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z dnia [...] lipca 2010 r., którymi organ, działając na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671 ze zm.), wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości po 20 000 zł dla każdej z decyzji.

3 Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. A. G., korzystając z przepisu art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem NSA z dnia 9 marca 2012 r. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. o sygn. akt K 31/13 (publik. OTK-A z 2015 r. nr 3, poz. 31), którym Trybunał uznał, że § 2 - § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie wyroku NSA z dnia 9 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 276/11 w całości oraz wyroku WSA w W. z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1643/10 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje oraz kosztów postępowania wznowieniowego.

4 Odwołując się do uzasadnienia wyroku TK z dnia 17 marca 2015 r. skarżący podkreślił, że w ustawie o rybołówstwie ustawodawca nie ustanowił dolnej granicy kar, a Minister – ustalając w rozporządzeniu dolne stawki kar – spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji, uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 cyt. ustawy Minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawie, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. pogarsza sytuację podmiotu, bo ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.

5 Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (który obecnie przejął część kompetencji należących dawniej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi) odpowiedział na skargę o wznowienie postępowania sądowego i wniósł o uchylenie wyroku NSA z dnia 9 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 276/11 oraz wyroku WSA w W. z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1643/10 i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów. Organ wyjaśnił, że uwzględnił wnioski A. G. o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych dziesięcioma decyzjami z dnia [...] lipca 2010 r. i w efekcie dziesięcioma decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r., stosując art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145a oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uchylił dziesięć własnych decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzających je dziesięć decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o wymierzeniu stronie kary pieniężnej i umorzył dziesięć postępowań w sprawie. Organ stwierdził, że skoro decyzje wymierzające karę zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a postępowania administracyjne w tych sprawach umorzone, to zaistniała podstawa do umorzenia postępowania sądowego.

6 Pismem z dnia [...] marca 2016 r. A. G. zmodyfikował wniosek z pkt 2 skargi o wznowienie postępowania sądowego i wniósł o uchylenie wyroku WSA w W. o sygn. akt IV SA/Wa 1643/10 w całości i umorzenie postępowania oraz podtrzymał pozostałe żądania skargi.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

8 Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna, wobec czego podlega uwzględnieniu.

9 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. o sygn. akt II GPS 1/10 (publik. ONSAiWSA z 2010 r. nr 5, poz. 81) przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".

10 Mając na uwadze przywołany pogląd prawny oraz cel zmierzający do realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 17 marca 2015 r. o sygnaturze akt K 31/13, dotyczącego zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), w sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania dotyczyła sprawy w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga wniesiona przez A. G. opiera się na ustawowej przesłance do wznowienia postępowania w związku z czym postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia – art. 282 § 1 p.p.s.a.

11 Uwzględniając fakt, że Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., w punkcie 4 a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz bezsprzeczny fakt, iż rozstrzygnięcia organów, których sprawa dotyczy, mocą których wymierzono stronie kary pieniężne, oparte były w podstawie materialnoprawnej o § 2 pkt 22 wskazanego rozporządzenia, uchyleniu w całości podlegał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2012 r. o sygn. akt II GSK 276/11 oraz poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1643/10, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a.

12 Wobec zaś okoliczności, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dziesięcioma decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił dziesięć swoich decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. i dziesięć poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz umorzył dziesięć postępowań w sprawie, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

13 W takim stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

14 O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a.