Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019 r., II GSK 1482/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019 r., II GSK 1482/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." OOO z siedzibą w D., Białoruś od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1218/16 w sprawie ze skargi "A." OOO z siedzibą w D., Białoruś na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A." OOO z siedzibą w D., Białoruś na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 24 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1218/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. OOO z siedzibą w D. (Białoruś) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

4 Decyzją z [...] stycznia 2016 r. Małopolski Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "A." OOO z siedzibą w miejscowości D. na Białorusi (dalej "skarżący", "przewoźnik") karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie określone w lp. 3.5. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58; dalej "u.t.d."), tj. za przewóz kabotażowy.

5 Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższą decyzję.

6 Zdaniem GITD, zgromadzony w toku kontroli drogowej materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonywanie przez stronę przewozu kabotażowego. Zgodnie z zapisami listu przewozowego CMR nr [...] odbiorcą ładunku tarcicy świerkowej przywożonej z N. na Białorusi był A.P. i dokonał on odbioru tego ładunku [...] października 2015 r. Odbiór ładunku A.P. potwierdził pieczęcią i podpisem rubryce nr 24 listu przewozowego oraz uiścił należności celne i za przewóz ładunku, co potwierdza zgłoszenie celne i dokument KW nr [...]. W ocenie organu była to typowa umowa przewozu tarcicy świerkowej i dotyczyła tylko przewozu towaru z miejsca załadunku w N. na Białorusi do miejsca rozładunku Polska – S.. Następnie A.P. nadał przewoźnikowi ww. ładunek do dalszego przewozu do przedsiębiorstwa B. w J. prowadzonego przez S.R..

7 Zdaniem organu materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził wykonywanie przez stronę przewozu kabotażowego. Przewiezienie tego towaru przez przewoźnika z S. do J. w Polsce nie jest międzynarodowym przewozem drogowym. Organ wskazał, że umowa przewozu jest zawierana pomiędzy konkretnymi stronami i dotyczy wykonania konkretnej usługi, tj. usługi przewozu konkretnego towaru.

8 WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.

9 Sąd przytoczył definicję przewozu kabotażowego i wyjaśnił, że przewóz taki wymaga zezwolenia.

10 Zdaniem, Sądu z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrolowanym pojazdem wykonywano w imieniu strony, na podstawie zezwolenia nr [...], przewóz ładunku tarcicy świerkowej z Białorusi do Polski. Ustalono, że towar ten został odebrany przez przedsiębiorcę A.P. mającego siedzibę w S. przy ul. [...] w dniu [...] października 2015 r., co potwierdza wpis w rubryce 24 listu przewozowego CMR, okazanego podczas kontroli. Przewożony ładunek został przez tego przedsiębiorcę nadany przewoźnikowi do dalszego przewozu i dostarczenia go do przedsiębiorstwa B. z siedzibą w J. przy ul. [...], co wynika z dokumentu przewozowego WZ [...], okazanego przez kierowcę podczas kontroli drogowej. Właściciel przedsiębiorstwa B. S.R. w piśmie z [...] listopada 2015 r. potwierdził, że ładunek tarcicy świerkowej nadany przez A.P. został do niego dostarczony. Wyjaśnił, że tarcica pochodziła z Białorusi i została od A.P. zakupiona i także on jest organizatorem przewozu. Sąd podzielił stanowisko organu, że międzynarodowy transport drogowy tego ładunku odbywał się z N. na Białorusi do miejscowości S. w Polsce. Zgodnie z zapisami listu przewozowego CMR nr [...] okazanego podczas kontroli odbiorcą ładunku tarcicy świerkowej był A.P. i odbioru tego towaru dokonał [...] października 2015 r. Odbiór ładunku A.P. potwierdził pieczątką i podpisem w rubryce nr [...] listu przewozowego. On także uiścił należności celne i za przewóz ładunku, co potwierdza zgłoszenie celne i dokument KW nr [...]. A.P. zlecił stronie dokonanie przewozu tarcicy do przedsiębiorstwa [...] w J., wystawiając dokument WZ nr [...]. Kontrolujący miał prawo zażądać okazania dokumentu, a kierujący był zobowiązany do jego okazania, gdyż taki obowiązek nakłada art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d. Powyższe potwierdzają, że umowa przewozu tarcicy świerkowej dotyczyła tylko przewozu tego towaru z miejsca załadunku w N. na Białorusi do miejsca rozładunku w miejscowości S. w Polsce. Dalsze przewiezienie towaru stanowiło już inną umowę przewozu. W tym, stanie rzeczy zarzuty skarżącego co braku odniesienia się do dokumentu SAD, ewentualnego braku rozładunku towaru w S., braku analizy zapisów GSM były bezpodstawne i nie miały znaczenia dla tego przewozu.

11 WSA wskazał, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej "k.p.a."). Organy dokonały również wszechstronnej analizy materiału dowodowego, a także prawidłowo uzasadniły decyzję.

12 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

13 I. prawa materialnego, a mianowicie:

14 1. art. 4 pkt 12 u.t.d. poprzez wadliwe zastosowanie, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wykonywała dwie odrębne umowy przewozu: z N. (Białoruś) do S. (Polska) oraz z S. do J.,

15 2. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez wadliwe zastosowanie, w sytuacji gdy stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy nie dają wystarczających podstaw do uznania, iż strona wykonywała przewóz kabotażowy, a nie wyłącznie międzynarodowy,

16 II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

17 1. art. 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, niedostrzeżenie istotnych naruszeń prawa dokonanych przez organy obu instancji przy podejmowaniu decyzji, wadliwe skonstruowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nieodniesienie się do zarzutów skargi przez co Sąd I instancji nie wywiązał się z obowiązku wszechstronnego rozpoznania skargi,

18 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi administracyjnej skarżącej pomimo niewątpliwego naruszenia przez Organy administracji obu instancji art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, dokonaniu niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego.

19 W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.

20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

22 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, która w niniejszej sprawie nie występuje.

23 Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Rozpoznanie skargi kasacyjnej ogranicza się więc do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

24 W odniesieniu do podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa, powinien podać, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.

25 Stawiając zaś zarzut naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej powinien wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, a także uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ" ten należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Prawidłowe skonstruowanie skargi kasacyjnej wymaga, aby jej autor nie tylko wskazał naruszone przepisy, lecz również uzasadnił, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Wobec tego uzasadnienie skargi kasacyjnej musi ściśle odnosić się do postawionych zarzutów.

26 W rozpoznawanej sprawie zostały sformułowane zarzuty w oparciu o obie podstawy kasacyjne. Wobec tego należało w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero ustalenie, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo może być podstawą do oceny zastosowanych przepisów prawa materialnego.

27 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut sformułowany w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo niewątpliwego naruszenia przez organy administracji obu instancji art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego, dokonaniu niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego. Za pomocą tego zarzutu skarżąca dąży do podważenia stanowiska Sądu I instancji o prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego i ustalonego na tej podstawie stanu faktycznego.

28 Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, przypomnieć należy, że Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i w ślad za organami przyjął, że skarżąca spółka wykonywała przewóz tarcicy świerkowej z N. (Białoruś) do S., gdzie towar został odebrany [...] października 2015 r. przez [...] A.P.. Okoliczność ta została potwierdzona pieczęcią tego przedsiębiorstwa umieszczoną w rubryce [...] listu przewozowego (przesyłkę otrzymano). Następnie [...] listopada 2015 r., w dniu kontroli, A.P. nadał skarżącej przewóz ww. towaru z S. do J. – do przedsiębiorstwa B. z siedzibą w J. przy ul. [...]. Powyższa okoliczność wynika z dokumentu WZ [...]. S.R. w piśmie z [...] listopada 2015 r. potwierdził, że ładunek tarcicy świerkowej nadany przez A.P. został do niego dostarczony. Wyjaśnił, że tarcica pochodziła z Białorusi i została zakupiona od A.P. i także on jest organizatorem przewozu.

29 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że powyżej wskazane okoliczności świadczą o tym, że zostały zorganizowane dwa przewozy ww. towaru. Pierwszy – z N. (Białoruś) do S. [...] października 2015 r., a drugi – z S. do J. [...] listopada 2015 r. Oba przewozy były wykonywane przez skarżącą spółkę.

30 Ustaleń tych nie mogły podważyć dowody z dokumentu SAD, analiza zapisów z GPS i to, czy tarcica była rozładowana w S.. Tym samym organy zebrały materiał dowodowy, który znalazł odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, a następnie został prawidłowo zaakceptowany przez Sąd I instancji. Tym samym nie doszło do naruszenia wskazanego w pkt II.2. petitum skargi kasacyjnej.

31 Skoro spółka nie podważyła przyjętego przez Sąd, a ustalonego przez organy, stanu faktycznego, to należało przyjąć, że podmiot niemający siedziby w Polsce dokonywał przewozu między S. a J., tj. między miejscowościami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wypełnia definicję wykonywania przewozu kabotażowego z art. 4 pkt 12 u.t.d. Tym samy Sąd I instancji nie naruszył tego przepis, stosując go w niniejszej sprawie.

32 W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo zastosowano art. 29 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d. Słusznie bowiem organy stwierdziły, że spółka powinna legitymować się zezwoleniem na przewóz kabotażowy, które powinna okazać w toku kontroli [...] listopada 2015 r. W sytuacji zaś, gdy takiego zezwolenia nie miała, zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej na mocy art. 92a u.t.d. w związku z lp. 3.5. załącznika nr 3 do u.t.d.

33 Odnosząc się do zarzutu II.1 petitum skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten może stanowić podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy. Należy więc wskazać, że granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia, a treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).

34 Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Sąd I instancji rozstrzygał "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w wskazanym wyżej przepisie, bowiem przedmiotem rozpoznania nie uczynił innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, ani też nie wyszedł poza jej granice.

35 Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje zaś podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 20110 r. sygn. akt II FPS 8/09; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

36 Zdaniem autora skargi kasacyjnej do naruszenia tego przepisu doszło przez nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów postawionych w skardze.

37 Wobec tego stwierdzić należy, że WSA przywołał stan faktyczny sprawy i odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i poznanie motywów, którymi kierował się Sąd, uznając, że przewóz tarcicy świerkowej [...] listopada 2015 r. z S. do J. był przewozem kabotażowym.

38 Tym samym należy uznać, że sam brak odniesienia się Sądu do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Dopiero wykazanie, że były one na tyle istotne, że Sąd mógłby inaczej orzec w sprawie, gdyby się do nich odniósł, daje podstawę do uchylenia wyroku Sądu I instancji. W sprawie niniejszej sytuacja taka jednak nie zachodzi.

39 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

40 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).