Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., II GSK 1336/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., II GSK 1336/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Zofia Przegalińska Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1934/13 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w Ch. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Spółki z o.o. w Ch. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1934/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P. Sp. z o.o. w C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
3 Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 7 października 2011 r. skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w G. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW 2007-2013.
4 Wobec oceny dokonanej przez OR ARIMR, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania pomocy w ramach powyższego działania, sformułowanych w § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883), gdyż nie posiada siedziby na terenie gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczącej powyżej 5 tys. mieszkańców, pismem z dnia 4 stycznia 2012r., działając w oparciu o ww. przepis § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., odmówiono skarżącej przyznania pomocy, o czym została ona poinformowana pismem z dnia [...] stycznia 2012 r.
5 W dniu 31 stycznia 2012 r. wpłynęło do [...] Oddziału Regionalnego Agencji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącą. W wyniku rozpatrzenia wezwania organ stwierdził naruszenie prawa i przywrócił wniosek skarżącej do rozpatrzenia, o czym poinformowano stronę.
6 W dniu 22 marca 2012 r. do ARiMR wpłynęła skarga do WSA w W. złożona przez skarżącą, dotycząca odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW 2007-2013. WSA w W. postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r., umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Od przedmiotowego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną, po rozpoznaniu której NSA wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. WSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu z 4 stycznia 2012r. Na skutek przywrócenia wniosku skarżącej do dalszej obsługi, wniosek został ponownie poddany ocenie pod kątem spełniania warunków przyznania pomocy.
7 Po pozytywnym wyniku wstępnej weryfikacji, stwierdzono braki wniosku skutkujące koniecznością dokonania uzupełnień w trybie przewidzianym w § 18 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Spółka została wezwana o poprawę formularza wniosku i/lub załączników w zakresie 12 wyszczególnionych w piśmie punktów.
8 Podczas trwania postępowania sądowoadministracyjnego do [...] OR ARiMR wpłynęły uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy. Po ich weryfikacji, w dniu [...] września 2012 r. ARiMR zakończyła rozpatrywanie wniosku, podejmując rozstrzygniecie o odmowie przyznania Spółce pomocy, ze względu na przepis § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r.
9 Na skutek wydania wyroku z dnia 7 grudnia 2012 r. zdaniem organu niezbędne stało się wydanie kolejnego rozstrzygnięcia, gdyż rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012r. nie uwzględniało w pełni wytycznych WSA w W., zawartych w tym orzeczeniu. Stąd w dniu [...] maja 2013 r. Agencja wydała kolejne rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącej pomocy. ARiMR uznała po raz kolejny, że Spółka nie spełnia warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", sformułowanych w § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008r., gdyż nie posiada siedziby na terenie gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczącej powyżej 5 tys. mieszkańców.
10 W dniu 29 maja 2013r. wpłynęło do [...] Oddziału Regionalnego Agencji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącą. Organ ustosunkował się negatywnie do wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
11 Rozstrzygnięcie ARiMR, zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., Spółka zaskarżyła w całości.
12 WSA w W. uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że sporne w sprawie są dwie kwestie - jedna materialnoprawna, druga procesowa. Odnośnie do sporu co do przepisów prawa materialnego - dotyczy on interpretacji przepisu § 6 pkt 3) lit. a) rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., natomiast co do przepisów prawa procesowego – spór dotyczy kwestii wydania rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie pomocy, nie zaś istniejącego w dniu wydania tego rozstrzygnięcia.
13 Z treści przepisu § 6 pkt 3 lit. a ww. rozporządzenia WSA wywiódł, że jednym z podstawowych warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium posiadania siedziby lub oddziału, a w przypadku w przypadku operacji związanych z budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją - miejsce położenia nieruchomości, znajdują się w miejscowości posiadającej nie więcej niż 5 tys. mieszkańców. Wspomniane kryterium powinno być, zdaniem Sądu I instancji, spełnione w sposób określony tym przepisem, co oznacza możliwość przyznania pomocy w zależności od posiadania przez wnioskodawcę siedziby w określonego rodzaju miejscowości.
14 Dalej, kryterium to musi być spełnione w sposób ciągły, od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy, co wynika z samej konstrukcji systemu wdrażania pomocy, tak skonstruowanym, że podstawowe kryteria dostępu do pomocy (tj. kryteria przyznania pomocy) muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku.
15 Sąd I instancji podkreślił, że ewentualne zmiany stanu faktycznego na etapie oceny wniosku (tj. między jego złożeniem a zawarciem umowy) nie mają większego znaczenia, o ile nie powodują braku spełniania określonych kryteriów. Jednocześnie zmiana miejsca zamieszkania, siedziby lub utworzenia oddziału (jak w przypadku skarżącej), dokonana po złożeniu wniosku, nie może spowodować sanowania pierwotnego braku. Zasadnym zatem było – wobec braku spełnienia przez skarżąca spółkę omawianego warunku, poinformowanie wnioskodawcy przez podmiot wdrażający, o odmowie przyznania pomocy.
16 Odnosząc się do zarzutu o przekroczenia przez MRiRW upoważnienia ustawowego i sformułowanie w akcie rangi wykonawczej warunków i kryteriów dostępu do pomocy, WSA stwierdził, że wskazane warunki nie są ustalane przez Ministra dowolnie, a w odniesieniu do założeń Programu (PROW na lata 2007- 2013 stanowiący załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, M.P. 2007 r. Nr 94, poz. ze zm.). Sąd nie podzielił tym samym zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów Konstytucji RP, a w szczególności dotyczących równego traktowania podmiotów.
17 Sąd zgadzając się z organem, że pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" nie jest skierowana do wszystkich przedsiębiorców, ani też do wszystkich mikroprzedsiębiorców, podkreślił, że PROW jest programem specyficznym, zarówno jeśli chodzi o krąg beneficjentów jak i cele pomocy w pełni ukierunkowane na wsparcie i rozwój obszarów wiejskich.
18 Przechodząc natomiast do zarzutów skargi, odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, WSA miał na uwadze, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku, m.in. w celu wyjaśnienia kwestii związanej z powołaniem oddziału spółki pod kątem spełnienia kryteriów, o których mowa w § 6 pkt 3 lit. a) rozporządzenia. Informacje zawarte w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie pomocy wskazywały, że siedziba spółki znajduje się w C. przy ul. S. 9, dlatego też wezwanie w tej kwestii było uzasadnione i zostało przeprowadzone, w związku z wytycznymi Sądu określonymi w orzeczeniu WSA w W. z dnia 7 grudnia 2012 r. Skarżąca złożyła wypis z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz tekst jednolity aktu założycielskiego P. Spółki z o.o. w C. Z dokumentacji wynika, że w dniu [...] stycznia 2012 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki pod nazwą P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. przy ulicy S. 9, podczas którego podjęto uchwałę nr 1 w sprawie zmiany umowy Spółki oraz uchwałę nr 2 w sprawie utworzenia oddziału Spółki w K., gmina P., natomiast skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu 7 października 2011 r., a więc wcześniej, niż podjęto działania formalne zmierzające do wyodrębnienia oddziału. Z tak przedstawionego stanu faktycznego organ prawidłowo zatem – zdaniem Sądu - uznał, że w dniu złożenia wniosku/ubiegania się o przyznanie pomocy oddział skarżącej w K. formalnie nie istniał.
19 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła P. Sp. z o.o. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie:
20 I. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
21 1) § 6 pkt 3 lit. a) w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zgodnie z tymże przepisem skarżąca, celem uzyskania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", powinna spełniać kryterium posiadania oddziału na terenie wiejskim w sposób ciągły, od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy, pomimo że przepis ten takiego obowiązku na wnioskodawcę nie nakłada.
22 2) § 6 pkt 3) lit. a) rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oparciu rozstrzygnięcia na tymże przepisie, podczas gdy wprowadza on nierelewantne prawnie, dyskryminujące oraz wykraczające poza delegację ustawową kryterium przyznania pomocy w postaci posiadania przez przedsiębiorcę siedziby bądź oddziału na terenie wiejskim i w związku z tym Sąd powinien był odmówić jego zastosowania,
23 II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
24 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 2 in fine w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1) i pkt 2) ustawy o wspieraniu polegające na nieuchyleniu rozstrzygnięcia organu, mimo że przy jego wydawaniu złamana została zasada praworządności i wybiórczo oceniony został zebrany w sprawie materiał dowodowy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że skarżący w dniu składania wniosku nie posiadał oddziału na terenach wiejskich.
25 Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
26 W piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r., organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
27 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
28 Skarga kasacyjna, jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
29 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania - która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Art. 174 dookreśla przy tym, na jakich podstawach skarga kasacyjna może być oparta. Podstawą skargi kasacyjnej może zatem być: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwie zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mieszczące się w przedstawionym katalogu podstawy skargi kasacyjnej, sprecyzowane przez wnoszącego środek odwoławczy, wyznaczają zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
30 W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wyrokowi WSA zarzucono bowiem zarówno naruszenie prawa materialnego - przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - jak i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
31 Co do zasady, zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niesporny. Jednakże dokonywanie ustaleń faktycznych winno poprzedzać wyznaczenie normy prawnej znajdującej ewentualne zastosowanie w sprawie. O tym jakie okoliczności faktyczne są istotne dla wyjaśnienia i załatwienia sprawy, decyduje bowiem hipotetyczny stan faktyczny wyrażony w normie prawa materialnego.
32 Podstawą objętej skargą informacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawartej w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., był § 6 pkt 3 lit.a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. Zgodnie z tym przepisem o pomoc może ubiegać się osoba prawna, jeżeli jej siedziba lub oddział oraz w przypadku operacji związanych z budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją - miejsce położenia nieruchomości znajdują się - w przypadku podmiotów innych niż w przepisie wymienionych, a które nie mają dla sprawy znaczenia - w miejscowości należącej do gminy: wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.
33 Powyższy przepis został także wskazany w podstawie skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) w powiązaniu z § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia wskazującym, że pomoc jest przyznawana osobie prawnej, która spełnia warunki określone w § 6 i której został nadany numer identyfikacyjny.
34 Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji błędne wywiedzenie z powyższych przepisów, że obowiązek posiadania oddziału na terenie wiejskim powinien być spełniony w sposób ciągły, to jest od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zasadnicze znaczenie dla prawidłowego wnioskowania o tym komu pomoc jest przyznana, ma brzmienie § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, a dokładniej określenie, że jest to osoba prawna, która spełnia warunki określone w § 6. Brak określenia momentu, w którym warunek przyznania pomocy ma być spełniony, jest zdaniem skarżącej kluczowy i celowy, a najistotniejsze, że ma go spełniać w chwili rozpatrywania wniosku. Jednocześnie wnoszący skargę kasacyjną uznał za bez znaczenia dosłowne brzmienie § 6 pkt 3 lit. a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. dotyczący tego, kto może ubiegać się o przyznanie pomocy.
35 Zarzut naruszenia § 6 pkt 3 lit.a w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. przez jego błędną wykładnię sformułowany w pkt I. 1) nie zasługuje na uwzględnienie.
36 Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjął, że kryterium przyznania pomocy - dotyczące siedziby lub oddziału osoby prawnej - musi być spełnione w sposób ciągły, to znaczy od momentu złożenia wniosku do czasu przyznania płatności.
37 Wynika to z przepisu § 6 pkt 3 lit.a ww. rozporządzenia. Skoro bowiem wskazuje on przesłanki, jakie musi spełniać osoba "ubiegająca się" o pomoc, to znaczy, że już w momencie złożenia wniosku - czyli od czasu rozpoczęcia ubiegania się o pomoc - prawem określone warunki muszą być spełnione. W omawianym przepisie, który - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - ma znaczenie przy ocenie spełnienia kryterium przyznania pomocy, wskazano zatem wprost moment, w którym siedziba, czy oddział osoby prawnej powinien znajdować się na terenie określonego rodzaju gminy. Warunkiem złożenia skutecznego wniosku, jest zatem posiadanie siedziby, lub oddziału na terenie gminy określonej w przepisie w dniu złożenia tego wniosku.
38 Z przepisu § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wynika zaś, co nie jest sporne, że pomoc "jest przyznawana", w przypadku, gdy ww. warunek ubiegania się o pomoc został przez osobę prawną spełniony. Ocenie podlega zatem czy konieczne przesłanki zostały spełnione zarówno w dniu składania wniosku jak i w dniu przyznawania pomocy.
39 Nieuprawnione jest zatem, prezentowane w skardze kasacyjnej, traktowanie przepisu § 6 pkt 3 lit.a rozporządzenia niejako posiłkowo w stosunku do przepisu regulującego samo przyznanie pomocy i z pominięciem wynikającego § 6 warunku dotyczącego terminu spełnienia kryterium siedziby osoby prawnej lub jej oddziału.
40 W związku z przyjęciem, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu § 6 pkt 3 lit.a w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., i zasadnie jako warunek skutecznego ubiegania się o pomoc wskazał spełnienie kryterium siedziby w sposób ciągły, należy rozważyć prawidłowość oceny przeprowadzonego postępowania, w wyniku którego ustalono brak omawianej ciągłości.
41 W tym zakresie Sądowi I instancji zarzucono, że przeprowadził kontrolę działań Agencji w sposób nieprawidłowy, gdyż nie dostrzegł, wbrew dyspozycji art. 22 ust. 2 in fine w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich /.../, że Agencja nie dokonała rzetelnej i całościowej analizy zebranego materiału dowodowego, z którego w ocenie autora skargi kasacyjnej wynikało, że skarżąca posiadała oddział na terenie wiejskim już w chwili składania wniosku o przyznanie pomocy. Podjęta przez wspólników uchwała sformalizowała jedynie ten stan rzeczy. W ocenie Spółki oceniając materiał dowodowy w sprawie ARiMR nie miała podstaw aby z góry założyć, że hotel w K., przed przyjęciem uchwały o utworzeniu oddziału, nie stanowił oddziału skarżącej.
42 Odnośnie do powyższego zarzutu, trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że zasada wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego - sformułowana w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, z uwagi na treść art. 22 ust. 2 zdanie drugie tej ustawy, znajduje jedynie odpowiednie zastosowanie, podobnie jak art. 21 ust. 3. Oznacza to, że wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jak i obowiązek wszechstronnego zebrania (z urzędu) i rozpatrzenia całego materiału dowodowego został przez ustawodawcę istotnie zmodyfikowany (tak też: NSA w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 832/14).
43 Nie jest sporne, że pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Spółka została wezwana m. in. do nadesłana dokumentów, które miały wyjaśnić kwestię związaną z powołaniem oddziału skarżącej - pod kątem spełnienia przez nią kryterium z § 6 pkt 3 lit.a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. Nie powinno też budzić wątpliwości, że w przypadku spółki z o.o. dokumentami - odpowiednimi do wykazania siedziby spółki, faktu posiadania przez nią oddziałów i siedziby tych oddziałów - mogą być stosowne uchwały wspólników oraz dane z Krajowego Rejestru Sądowego. W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie skarżąca złożyła wypis z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2012 r. "w sprawie utworzenia oddziału Spółki" oraz tekst jednolity aktu założycielskiego P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Na podstawie przedłożonych dokumentów uprawnione było przyjęcie przez organ, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, to jest w dniu 7 października 2011 r., spółka P. nie miała swojego oddziału w K., skoro uchwała o jego utworzeniu został podjęta w dniu [...] stycznia 2012 r. Wywody skargi kasacyjnej nie podważają skutecznie tej okoliczności. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania miała przy tym pełną swobodę w realizacji obowiązku określonego w art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
44 Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 in fine w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, należało uznać za bezzasadny. To zaś oznacza, że skarżąca nie obaliła przyjętych przez organ, a następnie zaakceptowanych przez Sąd I instancji, ustaleń faktycznych.
45 Stan faktyczny sprawy, w tym zasadnicza w sprawie okoliczność, czyli nieposiadanie przez skarżącą w dniu złożenia wniosku oddziału w gminie, o której mowa w § 6 pkt 3 lit. a) rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., uzasadniał odmowę przyznania pomocy ze względu na niespełnienie przesłanek wynikających z ww. przepisu. Stąd niezasadny jest zarzut naruszenia § 6 pkt 3 lit.a w zw. z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. przez niewłaściwe zastosowanie.
46 Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła również naruszenie przez Sąd I instancji zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego zarzutu wskazała, że § 6 pkt 3 lit.a ww. rozporządzenia wprowadza nierelewantne prawnie i dyskryminujące kryterium przyznania pomocy w postaci posiadania siedziby bądź oddziału na terenie wiejskim.
47 Rozważania na temat zasady równości wyrażonej w ww. przepisie Konstytucji były przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego m. in. w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, w którym Trybunał wyraził pogląd, że "zasada niedyskryminacji i równości nie oznacza nakazu jednakowego traktowania sytuacji wszystkich podmiotów, gdyż ich sytuacja faktyczna i prawna może być różna". W wyroku z 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97 Trybunał Konstytucyjny wskazał zaś, że odstępstwa od zasady równości wobec prawa są dopuszczalne, jeśli spełniają trzy warunki: są relewantne to jest racjonalnie uzasadnione, są proporcjonalne, a więc waga interesu jakiemu służy zróżnicowanie musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów podmiotów, poza tym muszą pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucji, uzasadniającymi różne traktowanie podmiotów podobnych. Z taką sytuacją, uwzględniającą celowość regulacji rozporządzenia krajowego, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ma rację wnosząca skargę kasacyjną, że jednym ze środków wspierania rozwoju obszarów wiejskich - co wynika z tiret 46 preambuły rozporządzenia nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE Nr L 277 z dnia 21 października 2005 r., s. 1) – jest udzielanie tym obszarom pomocy w różnicowaniu działalności rolniczej w kierunku działalności nierolniczej, prowadzenie inwestycji uatrakcyjniających obszary wiejskie w celu odwrócenia trendów upadku gospodarczego i społecznego oraz wyludniania terenów wiejskich.
48 Jedną z form takiej pomocy może być zatem ułatwienie tworzenia i rozwoju podmiotów o statusie mikroprzedsiębiorstw mających swe siedziby, czy oddziały na trudniejszych - choćby ze względów organizacyjnych i infrastrukturalnych - obszarach wiejskich. W tym zakresie nie można skutecznie zarzucić rozporządzeniu MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. sprzeczności z celami prawa unijnego dotyczącymi rozwoju tych obszarów.
49 Kwestionowane przez autora skargi kasacyjnej unormowanie, tj. § 6 pkt 3 lit.a rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., nie przekracza również upoważnienia ustawowego zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stwierdzenie zawarte w upoważnieniu, wskazujące, że właściwy minister określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy, zawiera w sobie m. in. upoważnienie do uregulowania warunków, jakie spełniać musi podmiot kwalifikujący się do otrzymania pomocy. Nieuprawnione jest tym samym przyjęcie, że określenie cech, warunków podmiotu uprawnionego statuuje kryteria podmiotowe, wykluczone z możliwości regulacji na poziomie rozporządzenia. Stąd zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jest błędny. W konsekwencji brak jest uzasadnionych podstaw do odmowy zastosowania w sprawie przepisu § 6 pkt 3 lit. a) rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. na podstawie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
50 Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
51 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 161 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 21
- Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 22