Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r., II GSK 1316/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2012 r., II GSK 1316/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędziowie NSA Urszula Raczkiewicz del. WSA Jacek Czaja Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1845/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 7 stycznia 2011 r., o sygn. akt VI SA/Wa 1845/10, oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

4 I

5 W dniu [...] lutego 2010 r., około godziny 7:10 w W. przy ul. [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...], którego kierującym był [...]. Kierujący kontrolowanym pojazdem okazał do kontroli dokumenty kierowcy pojazdu, wypis nr [...] z licencji nr [...], wydany na przedsiębiorstwo [...] Spółkę z o.o. w W. (dalej: skarżąca), zaświadczenie o spełnianiu warunków ustawy o transporcie drogowym, umowę zlecenie zawartą pomiędzy kierującym, a skarżącą, raport fiskalny dobowy oraz upoważnienie do użytkowania samochodu. Podczas kontroli sporządzona została dokumentacja fotograficzna. Według kontrolującego pojazd posiadał na bokach oznakowanie o treści: [...]. Na dachu pojazdu znajdował się baner, na którym widniał napis: [...]. W pojeździe zamontowane był zespół urządzeń [...].

6 Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Komendant Rejonowy Policji [...] nałożył na skarżącą kary pieniężne za wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu: 1) umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (kwotę 5000 zł); 2) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy (kwotę 5000 zł) oraz 3) umieszczenia na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kwotę 5000 zł) w sumie nakładając karę pieniężną w łącznej kwocie 15 000 zł. Organ uznał ustalenia kontroli za bezspornie uzasadniające stwierdzone naruszenia. W jego ocenie, oznakowanie pojazdu urządzeniem technicznym na jego dachu i napisami na bokach było niedozwolone w rozumieniu art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.). W pojeździe znajdowało się również urządzenie niedozwolone wymienionym przepisem, a więc wszystkie stwierdzone naruszenia uzasadniały nałożenie wymienionych w decyzji kar pieniężnych.

7 Komendant Stołeczny Policji, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z zachowaniem wymaganych przepisów, zgodnie z którymi nadano decyzji I instancji rygor natychmiastowej wykonalności, a także strona postępowania została prawidłowo ustalona. Ponadto wskazał, że kwestionowane urządzenie jako taksometr w istocie było taksometrem, co wynikało z dokumentacji dotyczącej tego urządzenia, bowiem na podstawie wskazań na wyświetlaczu urządzenia kierujący rozliczał się z pasażerem po wykonaniu usługi przewozowej. W postępowaniu wykazano, że na pojeździe znajdowały się napisy niedozwolone przez art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Zdaniem organu II instancji ustawodawca posługując się określeniem "nazwa", a nie "firma" przedsiębiorcy, nie dopuszcza umieszczania także napisów stwierdzonych podczas kontroli. Jednocześnie na dachu pojazdu umieszczono lampy, które identyfikowały pojazd z taksówką, co w ocenie organu, było niedopuszczalne, gdyż wprowadzało potencjalnych klientów w błąd co do rodzaju przewozu.

8 Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

9 Sąd I instancji oddalając skargę wskazał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy świadczący o naruszeniu zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) u.t.d.

10 W odniesieniu do naruszenia art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. (zakaz umieszczania i używania w pojeździe taksometru) WSA uznał, że drogomierz [...], w który był wyposażony kontrolowany pojazd, pełnił w istocie – po połączeniu z kasą fiskalną – funkcje taksometru. W tym zakresie Sąd I instancji odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r. (sygn. akt 911/08), w którego uzasadnieniu wskazano, iż "drogomierz (dalmierz) połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, w rozumieniu art. 18 ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż urządzenie to służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczenia należności za wykonywany taksówką przewóz osób, na co wymagana jest licencja, której skarżący nie posiadali".

11 W zakresie naruszenia art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. (zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy) WSA uznał, że nie ma znaczenia fakt, że umieszczona w pojeździe nazwa nie pokrywa się z firmą przewoźnika. W art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. nie chodzi o to, aby nazwa przedsiębiorcy ściśle pokrywała się z firmą przewoźnika. Ustawodawca nie posłużył się bowiem pojęciem firmy, które ma swą definicję w art. 43 i nast. Kodeksu cywilnego. Na boku kontrolowanego pojazdu umieszczona była nazwa - pojazd posiadał na bokach oznakowanie o treści: [...], który stanowi numer telefonu, pod którym można zamówić usługę przewozową.

12 Natomiast w odniesieniu do naruszenia art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. (zakaz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych) Sąd I instancji wyjaśnił, iż czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonego na dachu pojazdu urządzenia za urządzenie techniczne, w myśl powołanego przepisu ustawy o transporcie drogowym jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonego grona adresatów, tego rodzaju urządzenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcie umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku sygnalizującego, iż pojazdem wykonywany jest transport drogowy. Zatem każde urządzenie, które upodabniają pojazd do pojazdów wykonujących transport drogowy taksówką, jest uważane za urządzenie techniczne, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.

13 Sąd I instancji podkreślił, że konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji taksówkowej było wprowadzenie w u.t.d. art. 18 ust. 5 lit. a)–c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W ten sposób, zdaniem WSA, ustawodawca opowiedział się za potrzebą wyraźnego odróżnienia pojazdów niebędących taksówką od taksówek, a zarazem potrzebą ochrony licencjonowanych przewoźników taksówkowych przed nieuczciwą konkurencją. WSA podkreślił, że zgodnie z ww. przepisem przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą wykonywać usług pojazdem, który przypomina taksówkę.

14 Zdaniem WSA organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Wyczerpujący protokół kontroli, odnoszący się do stosownej dokumentacji (m.in. braku licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego), został uzupełniony protokołem przesłuchana kierowcy jako świadka, dokumentacją fotograficzną oraz wyjaśnieniami dotyczącymi funkcji drogomierza i numeru telefonicznego przedsiębiorcy.

15 II

16 [...] Spółka z o.o. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

17 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

18 I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

19 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mające wpływ na wynik postępowania - poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż organy administracyjne obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zaś zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jest wystarczający do przyjęcia, iż:

20 a) umieszczony na pojeździe napis [...] stanowi oznaczenie skarżącego przedsiębiorcy,

21 b) umieszczony na dachu pojazdu baner reklamowy nieoświetlony stanowi niedozwolone urządzenie techniczne lub lampę,

22 c) zamontowanie i używanie w pojeździe drogomierza i połączenie go z kasą fiskalną jest jednoznaczne z zamontowaniem i używaniem taksometru,

23 d) wydruk z kasy fiskalnej, na którym znajduje się nawa skarżącej jest wystarczający do przyjęcia, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny,

24 podczas gdy powyższe okoliczności nie wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego, zaś błędne ustalenia w tym zakresie skutkowały uznaniem, iż wskazane okoliczności stanowią delikt administracyjny określony w art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) u.t.d.

25 II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

26 1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 2, art. 8 i art. 22 Konstytucji RP - poprzez zastosowanie do wyjaśnienia pojęć ustawowych wykładni celowościowo - funkcjonalnej, w sposób niezgodny z zamiarem i celem ustawodawcy, wbrew konstytucyjnej zasadzie wolności gospodarczej wprowadzającego zmiany w 2005 r. do ustawy o transporcie drogowym, i bez wskazania przyczyny, dlaczego nie zastosowano innego rodzaju wykładni, co skutkowało:

27 a) niewyjaśnieniem stronie zasadności przesłanek przy załatwianiu sprawy,

28 b) uwzględnieniem interesu społecznego jednej grupy zawodowej przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy o nałożeniu kary pieniężnej, co powoduje znaczące obniżenie zaufania do organów Państwa,

29 c) stosowaniem wykładni rozszerzającej pojęć zdefiniowanych w art. 18 ust. 5 u.t.d., a wyrażających zakaz administracyjny, co skutkuje niepewnością wykładni prawa i brakiem możliwości dostosowania przez obywatela do zmian interpretacji pojęć zawartych w treści normy prawnej,

30 2. art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. - poprzez błędną jego wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy i przyjęcie, iż z ustalonego materiału dowodowego w sprawie, wynika iż umieszczony na pojeździe napis [...] stanowi oznaczenie przedsiębiorcy, w związku z powyższym wypełnia hipotezę ww. normy prawnej,

31 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. - poprzez błędną jego wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy i przyjęcie, iż z ustalonego materiału dowodowego w sprawie, wynika iż umieszczony na dachu pojazdu baner reklamowy stanowi urządzenie techniczne i w związku z powyższym wypełnia hipotezę ww. normy prawnej,

32 4. art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. poprzez błędną wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy i przyjęcie, iż urządzenie pomiarowe połączone z kasą fiskalną jest tożsame z urządzeniem zw. taksometrem, o którym mówi w/w przepis ustawy, albowiem "pełnią takie same funkcje";

III

33 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

34 Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

35 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

36 Wniesiony w niniejszej sprawie środek odwoławczy zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i naruszenie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów naruszenia prawa procesowego.

37 Autor skargi kasacyjnej w kolejnych punktach tego zarzutu kwestionuje ocenę prawną niespornego w gruncie rzeczy stanu faktycznego i poczynionych przez organ ustaleń. W sprawie nie jest bowiem sporne co znajdowało się na dachu pojazdu, jakie napisy były na jego bokach oraz jakie urządzenie służyło do obliczania należności za przejazd, ani też fakt, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób kontrolowanym pojazdem i nie miała licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

38 Przedmiotem sporu jest kwalifikacja prawna niespornych ustaleń i zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a), lit. b) i lit. c) u.t.d. w stanie faktycznym niniejszej sprawy. W ramach omawianego zarzutu skarżąca nie kwestionuje zakresu postępowania dowodowego i poczynionych ustaleń, ani też nie wyjaśnia, na czym polegało naruszenie art. 77 i art. 107 k.p.a. Wywody Autora skargi kasacyjnej w istocie nie zmierzają do zakwestionowania wyników postępowania dowodowego i poczynionych ustaleń, a jedynie kwestionują zastosowanie prawa materialnego w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym.

39 Wszystkie zastrzeżenia kasatora co do zastosowania prawa materialnego w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym zostaną ocenione niżej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego.

40 Zatem uznać należy, że postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 i art. 107 k.p.a. i w związku z art. 151 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. Wskazanie w treści zarzutu, jako naruszonego, art. 151 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (który to przepis nie istnieje) Naczelny Sąd Administracyjny traktuje jako zwykłą omyłkę pisarską.

41 Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został przez kasatora uzasadniony w sposób lakoniczny, kasator bowiem wskazuje, że niedozwolone urządzenie techniczne jest pojęciem nieokreślonym, podobnie jak lampa. Żadne z tych pojęć nie jest zdefiniowane w u.t.d., ani pokrewnych regulacjach. W związku z tym w ocenie kasatora, gdy ustawodawca posługuje się pojęciem nieokreślonym, którego znaczenie nie jest możliwe do odtworzenia na podstawie definicji ustawowych, obowiązkiem Sądu wynikającym z art. 141 p.p.s.a. jest przedstawienie w ramach podstawy prawnej procesu subsumcji. W rozpoznawanej sprawie oznaczałoby to zdaniem kasatora, przedstawienie opisu urządzenia i wyjaśnienie, dlaczego uznano je za odpowiadające ustawie. Tak sformułowany zarzut musi być uznany za nieusprawiedliwiony. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku (s. 17) zajął wyraźne stanowisko w kwestii przyczyn uznania, że baner reklamowy, nawet nieoświetlony i niepodłączony do instalacji elektrycznej pojazdu, jest urządzeniem technicznym i umieszczenie go na dachu pojazdu jest objęte zakazem z art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonego na dachu pojazdu urządzenia za urządzenie techniczne, w myśl powołanego przepisu u.t.d. jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonego grona adresatów, tego rodzaju urządzenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcie umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku sygnalizującego, iż pojazdem wykonywany jest transport drogowy. Zatem każde urządzenie, które upodabniają pojazd do pojazdów wykonujących transport drogowy taksówką, jest uważane za urządzenie techniczne, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.

42 Dodać można jedynie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę uchylenia wyroku oddalającego skargę tylko wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera obligatoryjnych elementów i przez to orzeczenie Sądu I instancji nie poddaje się kontroli. W sprawie niniejszej omawiany zarzut kasacyjny jest więc nieusprawiedliwiony.

43 W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty procesowe są nieusprawiedliwione.

44 Przechodząc do oceny zarzutów materialnoprawnych Naczelny Sąd Administracyjny najpierw ocenił zarzut określony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz w związku z art. 2, art. 8 i art. 22 Konstytucji RP.

45 Podkreślić należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów osób jest wprowadzony art. 18 ust. 5 u.t.d. ustanawiający zakaz umieszczania i używania taksometru oraz umieszczania na pojeździe oświetlenia i oznakowania charakterystycznego dla taksówki w przypadku, gdy pojazdem do 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany jest przewóz okazjonalny w transporcie drogowym.

46 Ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930). Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów.

47 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowanie wskazanej wyżej wykładni celowościowo–funkcjonalnej nie narusza konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Z zasady wolności gospodarczej, rekonstruowanej na podstawie regulacji konstytucyjnej i ustawowej (ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) wynika, że jej zakresem objęta jest również sfera wolności wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej oraz jej zakresu i przedmiotu. Z ustawy o transporcie drogowym wynika, że ustawodawca daje przedsiębiorcy prawo podejmowania i wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego osób na podstawie licencji, o której mowa w art. 5 u.t.d., albo na podstawie licencji określonej w art. 6 u.t.d. Z faktu zróżnicowania zasad i form podejmowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób, w tym z faktu ustanowienia na gruncie art. 18 ust. 5 u.t.d. ograniczeń adresowanych do przewoźników świadczących usługi przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym, stanowiących konsekwencję odmiennie określonych przez ustawodawcę warunków transportu drogowego taksówką wykonywanego na podstawie licencji, o której mowa w art. 6 u.t.d., nie można zatem zasadnie wywodzić naruszenia wskazanych wyżej zasad konstytucyjnych.

48 Wybór formy podejmowania i prowadzenia działalności polegającej na przewozie osób następuje bowiem z zachowaniem zasady pełnej wolności i swobody. Przepisy ustawy o transporcie drogowym stwarzają również warunki racjonalizacji decyzji o wyborze określonej formy działalności polegającej na przewozie osób, precyzyjnie wskazując (w kontekście zróżnicowania tych form) również konsekwencje decyzji o wyborze jednej z nich. Powyższe prowadzi więc do wniosku, że prawodawca tworzy równe dla wszystkich przedsiębiorców reguły prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1561/10). Oznacza to, że nie jest trafny zarzut nr 1, wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz w związku z art. 2, art. 8 i art. 22 Konstytucji RP.

49 Następnie Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do oceny postawionych zarzutów określonych w pkt 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej dotyczących błędnej wykładni prawa materialnego, to jest błędnej wykładni art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) u.t.d., bowiem tylko prawidłowe rozumienie pojęć użytych w powołanych przepisach pozwala ustalić, czy były one prawidłowo zastosowane.

50 Przepisy te stanowią, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Wprowadzając omawiane zakazy ustawodawca posłużył się pojęciami "taksometr; nazwa, adres oraz telefon przedsiębiorcy; lampa lub inne urządzenie techniczne" jednocześnie nie definiując tych pojęć.

51 Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował użyte w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. pojęcia "nazwa, adres oraz telefon przedsiębiorcy". Dla należytego rozumienia istotnego dla sprawy niniejszej zwrotu "telefon przedsiębiorcy", należy przypomnieć cel wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Jak już wskazano, zakazy te wprowadzono, z jednej strony, dla zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców niemających stosownej licencji oraz, z drugiej strony, dla ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd co do rodzaju wykonywanego przewozu. Stosując ten rodzaj wykładni uznać należy, że nie ma znaczenia prawnego, czy numer telefonu umieszczony na pojeździe jest zarejestrowany na przedsiębiorcę wykonującego przewóz okazjonalny, czy też na innego przedsiębiorcę, w tym także prowadzącego przewóz osób taksówką. Istotne jest, czy umieszczony na pojeździe ciąg cyfr (także wkomponowanych w adres internetowy) stanowi numer telefonu, pod którym można zamówić usługę przewozu okazjonalnego osób wykonywaną przez przedsiębiorcę pojazdem opatrzonym tym numerem. Chodzi zatem o każdy numer telefonu, pod którym można zamówić usługę przewozu osób wykonywaną przez przedsiębiorcę, który nie ma licencji na wykonywanie przewozu taksówką.

52 Umieszczanie na pojeździe numeru telefonu, pod którym można zamówić usługę przewozu osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie posiadanej stosownej licencji. Takie oznakowanie pojazdu jest natomiast zakazane dla wszystkich innych przedsiębiorców wykonujących okazjonalny przewóz osób. Posłużenie się przez skarżącą rozwiązaniem polegającym na umieszczeniu na pojeździe oznaczenia i numeru telefonu, tj. [...] miało - w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego - niewątpliwie na celu obejście ustanowionego zakazu, jednakże cel ten nie został osiągnięty.

53 Zakaz objęty art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. zostaje naruszony w przypadku umieszczenia na pojeździe nawet jednego ze wskazanych w tym przepisie elementów (nazwa, adres, telefon), gdyż tylko takie rozumienie omawianego przepisu czyni zadość celowi, dla którego przepis ten został wprowadzony. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca posłużył się określeniem nazwa, a nie firma, zatem nie musi to być nazwa pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą. Zakaz obejmuje umieszczanie na pojeździe wszelkiej nazwy przedsiębiorcy, choćby była to tylko nazwa powszechnie używana, nie zaś nazwy np. wpisanej do rejestru. W konsekwencji za bezzasadny należy uznać także zarzut nr 2 w zakresie wskazującym na błędną wykładnię art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d.

54 Na uwzględnienie nie zasługiwał również podniesiony zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej w zakresie błędnej wykładni art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Przy interpretacji użytych w tym przepisie pojęć "lamp lub innych urządzeń technicznych" umieszczonych na dachu pojazdu wskazówek dla wykładni użytych zwrotów również należy poszukiwać w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Zakazy te wprowadzono w celu uniemożliwienia szczególnego wyróżniania się pojazdów objętych zakazem poprzez umieszczenie na ich dachach lamp i urządzeń technicznych. Jak wskazano wyżej, zakaz wprowadzono dla ochrony pasażerów przed wprowadzeniem ich w błąd co do rodzaju wykonywanego przewozu, a także dla ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców niemających stosownej licencji. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia urządzeń technicznych objętych zakazem. Uznać zatem należy, że w ramach zakazu objętego art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. niedopuszczalne jest umieszczanie na dachu pojazdu wszelkich urządzeń technicznych, które mogą przyciągnąć uwagę potencjalnych klientów do tak wyposażonego pojazdu i w ten sposób czynią go konkurencyjnym wobec taksówki, a jednocześnie mogą spowodować błąd u klienteli co do rodzaju pojazdu i charakteru przewozu.

55 Nie ma racji także strona skarżąca twierdząc, że użyte w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. pojęcie taksometru obejmuje tylko takie urządzenie, które odpowiada "definicji legalnej taksometru", znajdującej się w "przepisach prawa", których jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazuje. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera takiej definicji, natomiast stosując wykładnię celowościową przyjąć należy, że pod pojęciem "taksometr" użytym w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu według ustalonej taryfy należności za przejazd.

56 Wobec tego wykładnia wspomnianego przepisu przyjęta przez Sąd I instancji była prawidłowa, co czyni w tym zakresie bezzasadnym zarzut określony w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

57 W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego za nieusprawiedliwione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.