Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 r., II GSK 1291/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 r., II GSK 1291/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Maria Jagielska Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych [...] oraz [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1827/13 w sprawie ze skarg [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargi kasacyjne

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1827/13, oddalił skargi [...] oraz [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy.

3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

4 I

5 Decyzją Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) z dnia [...] listopada 2006 r. [...] uzyskały prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Uszczelka szyby", który został zgłoszony [...] września 2004 r.

6 W dniu [...] grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej zarejestrował połączenie [...] Tym samym podmiotem uprawnionym do wniesienia opłaty i ubiegania się o uzyskanie prawa ochronnego na wzór użytkowy jest [...] (dalej jako spółka [...] lub uprawniony). Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. dokonał zmiany w zakresie nazwy uprawnionego do spornego wzoru, wpisując [...]

7 W dniu [...] maja 2010 r. do organu wpłynął wniosek "[...] (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] pt. "Uszczelka szyby" (dalej: sporny wzór użytkowy).

8 Wnioskodawca - uzasadniając swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy - powołał się na okoliczność, że w dniu [...] marca 2010 r. do Sądu Okręgowego w Krakowie wpłynął pozew o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji oraz zakazanie naruszania praw ochronnych na wzory użytkowe z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, w którym [...] powołała się między innymi na swoje prawo ochronne na wzór użytkowy [...]. Ponadto, wnioskodawca swój interes prawny uzasadniał tym, że sporne prawo ochronne [...]ogranicza zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania różnorodnych elementów aluminiowej stolarki okienno-drzwiowej, konkurencyjnej w stosunku do uprawnionego ze względu na obrót uszczelkami o podobnych rozwiązaniach konstrukcyjnych.

9 Wnioskodawca stwierdził, że wzór użytkowy [...] nie spełnia warunku do uzyskania prawa ochronnego, gdyż nie jest nowy w rozumieniu art. 25 i art. 100 ust 1 oraz art. 94 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.). Wnioskodawca podkreślił, że znane są rozwiązania uszczelek niemieckiej firmy H., która w 1994 r. weszła na polski rynek ze swoimi produktami. Jako dowód załączył kopie dwóch stron katalogu, tj. strony tytułowej z nazwą [...] w tytule i cyfrą 1994 w lewym dolnym rogu strony oraz strony o tytule [...] z tabelą profili między innymi uszczelki o symbolu [...], co do których stwierdził, że są takie same jak uszczelki we wzorze użytkowym [...]

10 Ponadto, wnioskodawca zwrócił uwagę na znane ze stanu techniki rozwiązania takich samych uszczelek: jako nr 1 patent europejski [...], data pierwszeństwa [...] marca 2004 r. (załącznik nr 4, Fig. 1. uszczelka pod wskaźnikiem 8) i jako nr 2 patent niemiecki [...], data zgłoszenia [...] grudnia 2001 r. (załącznik nr 5, Fig.1., uszczelka - po lewej stronie strzałki wskaźnika 1). Stwierdził, że uszczelki przedstawione w opisie patentowym i spornym wzorze użytkowym są takie same jak uszczelka zastrzeżona prawem ochronnym [...]. W podsumowaniu swojego stanowiska wnioskodawca ponownie stwierdził, że wnosi o unieważnienie spornego wzoru użytkowego [...], gdyż nie jest on nowy w rozumieniu art. 25 i art. 100 ust. 1 oraz art. 94 p.w.p.

11 Spółka [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o zmianę wpisu w rejestrze spornego wzoru użytkowego w związku z zawarciem umowy o przeniesieniu udziału w prawie ochronnym na ten wzór, poprzez dodanie jako drugiego współuprawnionego - [...] (dalej: współuprawniony lub [...]

12 Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] października 2010 r. postanowił w rejestrze praw ochronnych pod numerem [...]w rubryce A, wykreślić wpis o brzmieniu: "[...]i dokonać wpisu o brzmieniu: "[...]".

13 W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie, spółka [...] wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniosła, że wnioskodawca nie przeprowadził wystarczającego dowodu o identyczności porównywanych uszczelek.

14 Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2, art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 ust. 1 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na sporny wzór użytkowy [...]pt. "Uszczelka szyby" udzielonego na rzecz [...] oraz [...]

15 W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że wnioskodawca wykazał swój interes prawny. Jest on bowiem producentem podobnych do spornego wzoru użytkowego uszczelek oraz konkurentem uprawnionego na rynku. Tym samym w ocenie UPRP posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa na sporny wzór użytkowy, w oparciu o art. 89 ust. 1 w związku z art. 100 p.w.p. oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807; dalej: u.s.dz.g.).

16 Urząd Patentowej RP wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę wydawnictwa katalogowe nie posiadają daty pewnej w związku z czym nie mogą być brane pod uwagę w niniejszej sprawie.

17 Zdaniem UP RP, nie zostały podważone przez uprawnionego pierwszeństwa przeciwstawionych zgłoszeń patentowych, tj. dzień [...] sierpnia 1992 r. dla [...] oraz dzień [...] maja 1993 r. dla [...], wskazanych jako ujawniające wszystkie cechy przedstawione w zakresie ochrony. Oba przeciwstawione zgłoszenia patentowe zostały złożone do akt sprawy wraz z prawidłowo dokonanym tłumaczeniem na język polski. Przez szczegółowe wskazanie i oznaczenie ujednolicone z oznaczeniem przyjętym dla cech wzoru poszczególnych cech technicznych wyróżniających, wskazanych w zakresie ochrony, wnioskodawca, w ocenie organu, wykazał w sposób jasny i bezpośredni, że przedłożony dowód ze zgłoszenia patentowego [...] świadczy o braku nowości rozwiązania zastosowanego w uszczelce uprawnionego. Organ podzielił w tym miejscu pogląd uprawnionego zawarty w jego piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., że w myśl art. 96 p.w.p. zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Przepis ten ma znaczenie fundamentalne dla niniejszej sprawy, bowiem do unieważnienia prawa ochronnego z powodu braku nowości może dojść w sytuacji, gdy dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania we wszystkich jego cechach, a zwłaszcza jego cechach znamiennych oraz to te zastrzeżenia, a nie ogólna postać (wygląd) danego przedmiotu determinują zakres ochrony.

18 UP RP wyraził pogląd, zgodnie z którym prawidłowo jest przeprowadzony dowód, gdy porównywane są kolejno przeciwstawienia, a każde niezależnie wykazuje, że zostały w nim ujawnione wszystkie cechy zastrzegane w spornym wzorze użytkowym. Zdaniem organu, w taki sposób wnioskodawca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. przeprowadził analizę rozwiązań, wskazując na rysunkach odpowiadające sobie cechy podane w zakresie ochrony, dla ułatwienia przenosząc oznaczenia stosowane we wzorze użytkowym [...] na rysunek skopiowany z przeciwstawianego zgłoszenia. Wykazano przez to, co podkreślił organ, że wskazane cechy są identyczne, a także identyczne są zależności między cechami. Zatem, jak podał UP RP, uszczelka przedstawiona w niemieckim zgłoszeniu patentowym [...] zwłaszcza na fig. 1 i 3 rysunku spełnia w całości zakres ochrony spornego wzoru, tj. wszystkie cechy znamienne, jak i zależności między nimi podane w zakresie ochrony podanego w obu zastrzeżeniach ochronnych nr 1 i 2 wzoru użytkowego nr [...]W związku z powyższym organ przyjął, że rozwiązanie spornego wzoru użytkowego nr Ru-63387 nie spełnia kryterium nowości wymaganego od chronionego rozwiązania, gdyż nie jest nowe w myśl art. 94 p.w.p.

19 Od powyższej decyzji [...] oraz [...]wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1827/13 oddalił skargi.

20 Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy [...] "Uszczelka szyby" udzielonego na rzecz [...], którą to decyzją Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne na w/w wzór działając na podstawie art. 246 i 247 ust. 2, art. 94 i art. 25 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p.

21 Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (zwanej dalej p.w.p.), wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zakres przedmiotowy ww. prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego (art. 96 p.w.p.). Na wzór użytkowy może być udzielone prawo ochronne (potwierdzone przed wydanie świadectwa ochronnego) o ile jest on rozwiązaniem technicznym nowym i użytecznym. Od wzoru użytkowego nie wymaga się poziomu wynalazczego, co stanowi istotną różnicę w porównaniu z wynalazkiem.

22 Nowość wzoru użytkowego w związku z treścią art. 100 ust. 1 ocenia się na podstawie tych samych zasad co nowość wynalazku. Wzór użytkowy nie spełnia wymogu nowości, jeżeli można wskazać dowody w świetle których wszystkie cechy rozwiązania bądź wariantu rozwiązania ujętego w zgłoszeniu uwzględniono łącznie, są częścią stanu techniki, przed datą zgłoszenia wzoru użytkowego. Warunek nowości nie jest spełniony, jeżeli wcześniejszy dokument, który jest dowodem istniejącego stanu techniki, w sposób jasny i bezpośredni ujawnia istotę wzoru użytkowego, a w szczególności jego zastrzegane cechy.

23 Stosownie do przepisów z art. 89 ust. 1 w związku z art. 100 p.w.p. prawo ochronne może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy sprawy o unieważnienie prawa ochronnego rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego.

24 W ocenie Sądu I instancji Urząd Patentowy RP w sposób prawidłowy ustalił, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy [...] "Uszczelka szyby", gdyż wnioskodawca jest producentem podobnych do rozpatrywanego wzoru uszczelek, a w związku z tym konkurentem uprawnionego na rynku. Jego interes prawny zagwarantowany jest więc art. 20 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.).

25 Na okoliczność braku nowości przedmiotowego rozwiązania uczestnik postępowania przedstawił szereg dokumentów, tj. katalogów oraz zgłoszenie patentowe [...] – "profil uszczelniający w formie rzemienia" z pierwszeństwem z dnia 28 sierpnia 1992 r. i zgłoszenie patentowe [...] z data pierwszeństwa [...] maja 1993 r. Przedmiotowe prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Uszczelka szyby" zostało przyznane decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. z pierwszeństwem z dnia [...] września 2004 r.

26 Rozwiązanie jest nowe, jeżeli nie jest tożsame z innym występującym w stanie techniki. W celu wskazania braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek: a) musi nastąpić udostępnienie rozwiązania do wiadomości powszechnej, b) udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy z danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do jego stosowania, c) udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa.

27 Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Urząd Patentowy RP w sposób prawidłowy przeanalizował dokumenty przeciwstawione jako dowody na brak nowości przedmiotowego rozwiązania. W tym miejscu jeszcze raz wypada przypomnieć, że wystarczy jeden dowód na obalenie przymiotu nowości przedmiotowego rozwiązania.

28 Jak słusznie zauważył Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji patent [...] – "profil uszczelniający w formie rzemienia" przeczy nowości spornego wzoru użytkowego. Wbrew twierdzeniom skargi ocena przedmiotowego wzoru w porównaniu do przeciwstawionego patentu została dokonana przez pryzmat porównania zastrzeżeń, a nie rysunków, co sugerują skarżący w swoich skargach.

29 Sąd I instancji stwierdził, że oceniając przeciwstawiony patent i przedmiotowy wzór użytkowy Urząd Patentowy uwzględnił wszystkie cechy techniczne wskazane w zastrzeżeniu ochronnym niezależnym. W celu zwiększenia czytelności treści decyzji Urząd wskazywał na poszczególne figury rysunku, odnoszące się do cech porównywanych. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że oceny wzorów użytkowych nie dokonuje się przez pryzmat rysunków zamieszczonych w dokumentacji, a przez pryzmat zastrzeżeń ochronnych jak w niniejszej decyzji postąpił Urząd Patentowy RP.

30 Przedmiotowy wzór przemysłowy [...] jest scharakteryzowany w sposób następujący. Uszczelka szyby według spornego wzoru użytkowego znamienna tym, że: ma kształtową ściankę podstawową 1, której jedna strona powierzchni górnej ukształtowana jest promieniowo 2, a ścianka ta łączy się ze ścianką 3 ukształtowaną promieniowo ku górze, tworząc pomiędzy sobą a osadzoną pionowo do ścianki podstawowej 1 ścianką 4 przelotowy kształtowy otwór 5. Z tą częścią uszczelki łączy się promieniowo ukośnie osadzona ścianka 6. Pomiędzy ścianką podstawową 1 i promieniowo ukośnie osadzoną ścianką 6 jest wybranie 7. Wszystkie elementy uszczelki szyby tworzą monolit. Według odmiany wzoru użytkowego promieniowo ukośnie osadzona ścianka 6, ma przecięcie 8 rozmieszczone w odstępach modułowych od siebie.

31 Z analizy patentu [...] dokonanej przez Urząd Patentowy, który jest rozwiązaniem wcześniejszym od przedmiotowego rozwiązania wynika również, że profil uszczelniający w formie rzemienia ma: "kształtową ściankę podstawową, której jedna strona powierzchni górnej ukształtowana jest promieniowo, a ścianka ta łączy się ze ścianką ukształtowaną promieniowo ku górze, tworząc pomiędzy sobą a osadzoną pionowo do ścianki podstawowej ścianką przelotowy kształtowy otwór, zaś z tą częścią uszczelki łączy się promieniowo ukośnie osadzoną ścianka, przy czym pomiędzy ścianką podstawową i promieniowo ukośnie osadzoną ścianką jest wybranie, natomiast wszystkie elementy uszczelki szyby tworzą monolit - co jest treścią zastrzeżenia niezależnego. Ponadto wnioskodawca udowodnił, że to samo przeciwstawione (k.126-123) rozwiązanie przedstawia uszczelkę, posiadającą cechy podane w zastrzeżeniu zależnym nr 2 tj. uszczelkę, w której promieniowo ukośnie osadzona ścianka, ma przecięcie rozmieszczone w odstępach modułowych od siebie - co zostało wskazane na porównaniu wnioskodawcy przez porównanie z rysunkiem Fig. 3 zgłoszenia [...] pokazującego takie same przecięcia na długości uszczelki, w tym samym miejscu i w równych odstępach. Należy zatem uznać brak nowości spornego wzoru w stosunku do zgłoszenia patentowego [...], gdzie otwór ma wklęsłą część tej samej krawędzi otworu od strony uwypuklonej ścianki podstawowej określonej ogólnie w zastrzeżeniu jako ukształtowana promieniowo. To samo ukształtowanie tj. łuk wygięty w tę sama stronę obu krawędzi ścianki oznaczonej jako (3) jak pokazuje rysunek wzoru posiada ta ścianka (3) łącząca ściankę podstawową i osadzoną pionowo do niej ściankę (4). Trzy wymienione ścianki otaczają kształtowy otwór (5), kształt, którego jest kształtem złożonym, który wyznaczają łukowo zagięte krawędzie zarówno wklęsłe jak i wypukłe. Krawędzie otaczających otwór ścianek posiadają cechy wskazane w zastrzeżeniu 1 i przez to spełniają zakres ochrony wzoru użytkowego nr [...]".

32 Powyższe stanowisko Urzędu Patentowego RP w pełni podziela skład orzekający w tej sprawie. Reasumując należy więc wskazać, że istnieje rozwiązanie wcześniejsze patent [...], które to rozwiązanie zawiera w sobie cechy zastrzeganego wzoru, co przeczy nowości wzoru użytkowego [...]i stanowi podstawę do unieważnienia spornego wzoru użytkowego.

33 Urząd Patentowy RP uznając brak nowości spornego wzoru użytkowego [...] w oparciu o patent [...], dokonał również analizy patentu [...] – wyjaśnił, że jest to rozwiązanie spełniające funkcje uszczelniania połączenia szyby z ramą w tym samym dziale techniki, a patent [...] stanowi dla niego stan techniki cytowany w opisie. Następnie dokonał szczegółowej analizy powyższego patentu i reasumując wskazał, że uszczelka przedstawiona w europejskim zgłoszeniu patentowym nr [...] zwłaszcza na Fig. 1 i Fig. 3 rysunku spełnia wszystkie zastrzegane cechy znamienne, jak i zależności między nimi według zakresu ochrony podanego w zastrzeżeniach 1 i 2 wzoru użytkowego nr [...]i szkodzi jego nowości.

34 Sąd I instancji również stwierdził, że jeżeli chodzi o przeciwstawione przez wnioskodawcę rozwiązania zawarte w wydawnictwach katalogowych to Sąd w pełni podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że uczestnik nie wykazał jednoznacznego potwierdzenia dat powstania powyższych katalogów w związku z czy nie mogły one przeczyć nowości przedmiotowego wzoru użytkowego, chociaż były to rozwiązania podobne do spornego wzoru użytkowego.

35 II

36 Od powyższego wyroku skargi kasacyjnie wnieśli: [...] oraz [...]

37 Skarżący kasacyjnie domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Obie skargi kasacyjnie są tożsame w swojej treści.

38 Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) zarzucono:

39 I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

40 naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 p.w.p polegające na braku wyczerpującego i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie braku nowości wzoru użytkowego Ru-63387;

41 naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. polegające na braku przeprowadzenia właściwej analizy rozwiązań wskazanych w opisach patentowych [...]w odniesieniu do rozwiązania chronionego zastrzeżeniami ochronnymi wzoru użytkowego [...]

42 naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego, bez dokonania pogłębionej analizy w zakresie cech rozwiązania chronionego zastrzeżeniami ochronnymi wzoru użytkowego [...];

43 II. Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegające na:

44 a) naruszeniu art. 89 ust. 1 w zw. z art.100 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że [...] posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego wzoru użytkowego [...];

45 b) przeprowadzeniu błędnej wykładni art. 96 p.w.p. polegającej na wadliwym uznaniu, że nie tylko zastrzeżenia ochronne determinują zakres ochrony wzoru użytkowego [...] i można w tym zakresie porównywać rysunki;

46 c) przeprowadzeniu błędnej wykładni art. 94 ust. 1 p.w.p. oraz art. 25 p.w.p. poprzez wadliwe uznanie, że wzór użytkowy [...] nie jest nowy, na podstawie dokumentów, które nie przedstawiają rozwiązań o tych samych cechach z rozwiązaniem chronionym zastrzeżeniami ochronnymi wzoru [...].

47 Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawili w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

48 W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. (data wpływu do NSA) [...] wniosła o oddalenie skarg kasacyjnych skarżących.

III

49 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

50 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.

51 Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

52 Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne.

53 Za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w punkcie I lit. a)-c) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p.

54 Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów na wstępie podkreślenia wymaga, że skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez niezastosowanie ich przez Sąd I instancji, podczas gdy przepisy k.p.a. mają generalnie zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji publicznej i nie zostały powiązane z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej naruszonymi przez Sąd I instancji. Ponieważ postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje wyłącznie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym podnoszonym w skardze kasacyjnej zarzutom powinno nieodłącznie towarzyszyć wskazanie naruszonych przez Sąd I instancji przepisów tej ustawy. Jednakże stosownie do postanowień uchwały NSA z 26 października 2010 r. (sygn. akt I OPS 10/09), wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający ten środek odwoławczy obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych podstawach kasacyjnych.

55 Ponadto, generalnym mankamentem skargi kasacyjnej w zakresie powołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest brak wykazania, iż uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II FSK 437/11; LEX nr 1233849). Takich dowodów skarga kasacyjna nie przeprowadziła. Zatem już z tych powodów zarzuty wskazane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

56 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie stwierdził, że UP RP w postępowaniu administracyjnym nie naruszył żadnego ze wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, ti. art. 7, 77 S 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z 256 p.w.p. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy sprawy, tj. materiał wystarczający do stwierdzenia braku nowości spornego wzoru użytkowego [...] oraz dokonał jego wnikliwej, szczegółowej analizy i oceny, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, a zatem dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie.

57 Po ustaleniu, źe pierwszeństwo przeciwstawionego spornemu wzorowi zgłoszenia patentowego [...] jest bezsporne, organ przeprowadził skrupulatną analizę porównawczą obu rozwiązań, tj. rozwiązania objętego spornym wzorem użytkowym i przeciwstawionej mu uszczelki, stanowiącej stan techniki uwzględniony zgłoszeniu patentowym [...]. Przeprowadzona przez organ na potrzeby oceny kwestii nowości spornego wzoru analiza porównawcza zastrzeżeń ochronnych spornego wzoru z przeciwstawionym mu rozwiązaniem ujawnionym w zgłoszeniu patentowym [...] była dokładna, precyzyjna i wnikliwa, a w konsekwencji - w pełni prawidłowa – co słusznie zaakceptował Sąd I instancji. W ramach tej analizy organ zasadnie uwzględnił przedstawiony przez wnioskodawcę materiał w postaci tabeli zestawiającej cechy spornego wzoru użytkowego ujęte w zastrzeżeniach ochronnych z cechami przeciwstawianej uszczelki ze zgłoszenia patentowego [...]. Organ prawidłowo ocenił, że wnioskodawca przedstawiając porównanie poszczególnych cech technicznych przeciwstawianych sobie rozwiązań (tj. przedmiotowego wzoru użytkowego oraz rozwiązania ujawnionego w dokumentacji patentowej [...]) udowodnił, że przeciwstawione spornemu wzorowi rozwiązanie posiada wszystkie cechy wynikające z zastrzeżeń ochronnych przedmiotowego wzoru użytkowego. W przedstawionej przez wnioskodawcę analizie, zaaprobowanej przez organ i Sąd I instancji, rysunki - wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie - zostały wykorzystane wyłącznie w roli pomocniczej, służąc do wskazania odpowiadających sobie cech w obu rozwiązaniach, stanowiących przedmiot zastrzeżeń ochronnych spornego wzoru użytkowego.

58 Organ - co trafnie zaakceptował Sąd I instancji - dokonał w decyzji także analizy innych przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów (przeciwstawień), w tym europejskiego zgłoszenia patentowego nr [...], zasadnie stwierdzając w podsumowaniu analizy, że dla stwierdzenia braku nowości spornego wzoru użytkowego, jako przesłanki unieważnienia prawa ochronnego, decydującym i wystarczającym jest stwierdzenie, że choćby jedno z przedstawionych przez wnioskodawcę przeciwstawień (w tym przypadku - zgłoszenie patentowe [...]), posiadające wszystkie cechy określone w zastrzeżeniach ochronnych spornego wzoru oraz posiadające jednoznacznie potwierdzoną datę, stanowi niewątpliwie element stanu techniki dla zgłoszonego później przedmiotowego wzoru. Skuteczne przeciwstawienie wzorowi innego rozwiązania wymaga bowiem wskazania w przeciwstawianym rozwiązaniu cech zbieżnych z zastrzeganymi dla wzoru (wynikającymi z zastrzeżeń ochronnych wzoru) i ten warunek został w niniejszej sprawie niewątpliwie spełniony w odniesieniu do co najmniej jednego rozwiązania.

59 Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazanych w punkcie II lit. a)-c) peitum skargi kasacyjnej, należy uznać je za niezasadne.

60 Za chybione należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p. polegające na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy.

61 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że Sąd I instancji trafnie bowiem podzielił stanowisko organu, który w sposób prawidłowy ustalił, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, gdyż wnioskodawca jest producentem podobnych do rozpatrywanego wzoru uszczelek, a w związku z tym jest konkurentem uprawnionego na rynku. Jego interes prawny zagwarantowany jest więc art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wnioskodawca uzasadniał swój interes prawny tym, że sporne prawo ochronne ogranicza zakres działalności gospodarczej wnioskodawcy w zakresie wytwarzania różnorodnych elementów stolarki okienno-drzwiowej, która stanowi działalność konkurencyjną względem działalności prowadzonej przez spółkę [...]. Ponadto, okolicznością uzasadniającą posiadanie przez wnioskodawcę bezpośredniego, rzeczywistego oraz aktualnego interesu prawnego był fakt, że w dniu [...] marca 2010 r. do Sądu Okręgowego w Krakowie wpłynął pozew spółki [...] przeciwko wnioskodawcy o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji oraz zakazanie naruszania praw ochronnych na wzory użytkowe wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia.

62 Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie wnioskodawca nie musiał wykazywać interesu prawnego w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy w stosunku do współuprawnionego [...], bowiem wykazywał swój interes prawny w momencie złożenia wniosku o unieważnienie, gdy jedynym uprawnionym do spornego wzoru użytkowego była spółka [...]. Niemniej jednak, podkreślenia wymaga, że jeżeli wnioskodawca posiada interes prawny w unieważnieniu prawa ochronnego do przedmiotowego spornego wzoru użytkowego, to posiada go wobec wszystkich współuprawnionych z tego prawa, ti. zarówno spółki [...]. Dla wystąpienia interesu prawnego w unieważnieniu prawa po stronie wnioskodawcy wystarczające jest zatem, by był on rynkowym konkurentem oraz został pozwany przed sądem cywilnym, przez któregokolwiek ze współuprawnionych. Zważyć zresztą należy, że działania spółki [...] polegające na dochodzeniu roszczeń opartych na spornym prawie ochronnym wobec wnioskodawcy, są de facto podejmowanie nie tylko w interesie własnym spółki [...], ale również w interesie drugiego ze współuprawnionych, tj. [...] art. 72 p.w.p. w zw. Z art. 100 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 209 k.c.).

63 Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 96 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię przez Sąd I instancji polegającą na wadliwym uznaniu, że nie tylko zastrzeżenia ochronne determinują zakres ochrony wzoru użytkowego [...] i można w tym zakresie porównywać rysunki.

64 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował oraz właściwie zastosował art. 96 p.w.p. wskazując m.in., że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego oraz, że oceny wzorów użytkowych nie dokonuje się przez pryzmat rysunków zamieszczonych w dokumentacji, a przez pryzmat zastrzeżeń ochronnych, co również uczynił Urząd Patentowy RP i co wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

65 Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, jak również uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ocena spornego wzoru w porównaniu do przeciwstawionego patentu została dokonana przez pryzmat porównania zastrzeżeń a nie rysunków.

66 Ponadto, Sąd I instancji słusznie zauważył, że zgodnie z art. 97 ust. 1 p.w.p. do zgłoszenia wzoru użytkowego stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy art. 31-33 p.w.p. W związku z tym opis ochronny wzoru użytkowego powinien być zredagowany z uwzględnieniem zasad analogicznych jak dla wynalazków, z tą różnicą, że w zgłoszeniu wzoru użytkowego podaje się szczegółowy opis przedmiotu zgłoszenia w oparciu o rysunek, a nie opis przykładu realizacji, jak w przypadku zgłoszenia dotyczącego wynalazku. Podkreślenia wymaga, że w przypadku wzorów użytkowych rysunki stanowią obowiązkowy i nieodłączny element każdego zgłoszenia, jak stanowi art. 97 ust. 2 p.w.p., wobec czego powinny one, na równi z opisem wzoru użytkowego, ujawniać jego istotę (por. m. in. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., II GSK 354/06). Stosownie zaś do art. 33 ust. 6 w zw. z art. 97 ust. 1 p.w.p. rysunek powinien w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami ochronnymi, odtwarzać przedmiot w ujęciu schematycznym.

67 Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy, że jak trafnie zauważył Sąd I instancji, UPRP uwzględnił rysunek dotyczący spornego wzoru użytkowego wyłącznie by zwiększyć czytelność zawartych w decyzji wywodów. W konsekwencji, uznać należy, iż organ uwzględnił rysunek przedmiotu w sposób w zgodny z przepisami p.w.p., nie naruszając postanowień art. 96 p.w.p. Jednocześnie organ w pełni podzielił przy tym stanowisko, że to treść zastrzeżeń ochronnych zawartych w opisie ochronnym wzoru użytkowego przesądza o zakresie przedmiotowym prawa ochronnego, zaś zakres ochrony prawa ochronnego wyznaczają zastrzeżenia przedmiotowego wzoru.

68 Za nietrafne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 94 ust. 1 oraz art. 25 p.w.p. poprzez błędną ich wykładnię i wadliwe uznanie, że sporny wzór użytkowy nie jest nowy, na podstawie dokumentów, które nie przedstawiają rozwiązań o tych samych cechach z rozwiązaniem chronionym zastrzeżeniami ochronnymi spornego wzoru.

69 Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących kasacyjnie, iż dla stwierdzenia braku nowości spornego wzoru użytkowego konieczne jest przeciwstawienie rozwiązania identycznego, tożsamego do rozwiązania spornego. Podkreślenia bowiem wymaga, że ta identyczność cech przeciwstawionych sobie rozwiązań powinna być rozumiana jako posiadanie przez rozwiązanie przeciwstawione, ujawnione w zgłoszeniu patentowym [...] cech spełniających wszystkie zastrzeżenia ochronne spornego wzoru. Nie chodzi zatem o identyczność przeciwstawianych rozwiązań, lecz o posiadanie przez przeciwstawione rozwiązanie takich samych cech technicznych, lecz jedynie w zakresie cech objętych zastrzeżeniami ochronnymi kwestionowanego wzoru. Zatem dla skutecznego przeciwstawienia wcześniejszego rozwiązania rozwiązaniu stanowiącemu wzór użytkowy wystarczające jest, by rozwiązanie przeciwstawiane spełniało wszystkie bez wyjątku zastrzeżenia ochronne spornego wzoru użytkowego.

70 Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, podzielając stanowisko Sądu I instancji i organu, że uszczelka przedstawiona w niemieckim zgłoszeniu patentowym [...] spełnia w całości zakres ochrony spornego wzoru użytkowego, tj. wszystkie cechy znamienne, jak i zależności między nimi podane w zakresie ochrony podane w obu zastrzeżeniach ochronnych nr 1 i 2 wzoru użytkowego nr [...]. Wobec powyższego rozwiązanie spornego wzoru użytkowego nie spełnia kryterium nowości wymagane od chronionego rozwiązania, gdyż nie jest nowe w myśl art. 94 ust. 1 p.w.p.

71 Zatem, Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko organu, że istnieje rozwiązanie wcześniejsze patent [...], które to rozwiązanie zawiera w sobie cechy zastrzeganego spornego wzoru użytkowego, co przeczy jego nowości i stanowi podstawę do unieważnienia spornego wzoru użytkowego [...] "Uszczelka szyby". Skoro tych ustaleń autor skargi kasacyjnej skutecznie nie podważył w postępowaniu kasacyjnym, to zarzut naruszenia przepisu art. 94 ust. 1 p.w.p. nie mógł zostać uwzględniony, bowiem stwierdzenie spełnienia przesłanki określonej w przepisie art. 25 p.w.p., stanowiło – z mocy prawa – podstawę do stwierdzenia, że omawiane rozwiązanie nie spełnia przesłanek określonych w przepisie art. 94 ust. 1 p.w.p., co ustalił i uwzględnił Urząd Patentowy, a prawidłowo ocenił Sąd I instancji.

72 W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

73 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.