Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., II GSK 1074/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., II GSK 1074/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Grzegorz Heleniak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1061/09 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 I

3 Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, a także zasądził od organu na rzecz T. S. zwrot kosztów postępowania.

4 Relacjonując stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu [...] września 2008 r. T. S. przystąpił do egzaminu na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministerstwie Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Zgodnie z uchwałą tejże Komisji z dnia [...] września 2008 r. skarżący z testu wyboru otrzymał 189 punktów, co w świetle art. 339 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm., zwanej dalej ustawą o radcach prawnych) oznaczało, że uzyskał negatywny wynik egzaminu.

5 Minister Sprawiedliwości zaskarżoną decyzją utrzymał uchwałę w mocy wskazując, że egzamin przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych skarżącego dotyczących prawidłowości sformułowanych pytań nr 98, 206, 225 oraz przedstawionych propozycji odpowiedzi, organ uznał je za bezzasadne.

6 Sąd pierwszej instancji wyjaśniając powody uwzględnienia skargi wskazał najpierw iż, nie podziela jej zarzutów co do wadliwości konstrukcji pytań nr 98, 206 i 225 jednakże, działając w ramach art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) ocenił pytanie nr 100 o brzmieniu:

7 "Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji

8 A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,

9 B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,

10 C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku."

11 Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A", natomiast prawidłową odpowiedzią wynikającą z klucza była odpowiedź "C" oparta na art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. Sąd stanął na stanowisku, że na egzaminie konkursowym na aplikację radcowską pytania winny być tak skonstruowane, aby odpowiedź na nie wynikała z konkretnego przepisu prawnego, a nie z orzecznictwa. Według art. 169 § 3 k.p.c. "równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej". O tym, że niedopełnienie przez składającego wniosek obowiązku przewidzianego w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny wniosku (art. 130 § 1 k.p.c.) nie wynika wprost z art. 169 § 3 k.p.c., tylko z orzecznictwa. Kierując się brzmieniem samego przepisu art. 169 § 3 k.p.c. należałoby zatem udzielić odpowiedzi "A". W tym stanie rzeczy, skoro skarżący otrzymał 189 punktów a w przypadku pytania 100 istnieją podstawy do zakwestionowania prawidłowości jego sformułowania, Sąd orzekł na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., art. 152 i art. 200 p.p.s.a.

12 II

13 W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości, zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzucił naruszenie:

14 1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi T. S. i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w sytuacji, gdy decyzja ta nie narusza wskazanych przepisów;

15 2. art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych polegające na wadliwym przyjęciu, że pytanie nr 100 egzaminu konkursowego nie spełnia wymagań, o jakich mowa w treści tego przepisu, podczas gdy pytanie to jest w pełni zgodne jest z przepisami ustawy o radcach prawnych.

16 Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości podniósł, że odpowiedź na pytanie nr 100 wynika wprost z literalnego brzmienia art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. Art. 130 § 1 k.p.c. ustanawia ogólną regułę dotyczącą możliwości uzupełnienia braków formalnych pism procesowych. Reguła ta ma zastosowanie do wszelkich pism procesowych składanych w toku postępowania, które zawierają określone braki możliwe do uzupełnienia, w tym do wniosku o przywrócenie terminu. Udzielenie odpowiedzi na pytanie polegało zatem na umiejętności wykorzystania znajomości przepisów prawa z zakresu wskazanego ściśle w ustawie, jak też umiejętności powiązania ze sobą różnych przepisów zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego.

17 W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący domagał się jej oddalenia.

III

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zarówno z powołanej podstawy prawnej wyroku jak i z pisemnych jego motywów wynika bezspornie, że powodem uchylenia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji było ustalenie, iż decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, a uchybienie to w ocenie Sądu I instancji miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

20 Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Sądu I instancji dotyczący zarówno naruszenia prawa materialnego jak i wpływu tego naruszenia na wynik sprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, w brzmieniu wiążącym dla sprawy, egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

21 Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż do naruszenia przytoczonego przepisu doszło przy redakcji pytania nr 100 testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską zorganizowanego w 2008 r. Z przepisów art. 130 § 1 k.p.c. i art. 169 § 3 k.p.c., nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny, aby niedołączenie przez pełnomocnika apelacji do wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia było traktowane jako brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym dla uzupełnienia pism procesowych. Dopiero orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło o tym, iż niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań przewidzianych w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien Przewodniczący zarządzić w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c.

22 Pogląd dotyczący wadliwości materialnoprawnej pytania nr 100 testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską był uprzednio prezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 29/10 i II GSK 31/10 , z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 778/09 oraz z dnia 14 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 115/10 (publikowanych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a skład orzekający w tej sprawie w pełni go podziela.

23 Naruszenie przepisu prawa materialnego powoduje uwzględnienie skargi, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy - w tym wypadku na ustalenie wyniku egzaminu na aplikację radcowską. Taka sytuacja zaistniała w tej sprawie, gdyż w ówczesnym stanie prawnym pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymywał kandydat, który uzyskał z testu, co najmniej 190 punktów. Skoro skarżący uzyskał z testu 189 punktów, naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a to czyni niezasadnym także zarzut naruszenia tego przepisu.

24 W petitum skargi kasacyjnej postawiono Sądowi I instancji nadto zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie uzasadniając go. Zauważyć, zatem jedynie należy, że przepis ten nie stanowił podstawy uwzględnienia skargi i nie został powołany w zaskarżonym wyroku.

25 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.