Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., II FZ 951/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., II FZ 951/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1943/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 20 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1943/16, odrzucił skargę C. K. – nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszaw z 29 kwietnia 2016 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych.

3 W motywach postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem z 27 czerwca 2016 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W wezwaniu pouczono Skarżącego, że w przypadku nieziszczenia wpisu w przewidzianym terminie, skarga zostanie odrzucona.

4 Skarżący nie odebrał przesyłki zawierającej wspomniane wezwanie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", uznał, że została ona doręczona 13 lipca 2016 r. Ponieważ do 7 września 2016 r. Skarżący nie uiścił wymaganej kwoty wpisu sądowego, zgodnie z art. 230 § 1 i 2 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że sprawa dotyczy "drastycznych nieprawidłowości" działania organów podatkowych, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie powinien był obciążać go wpisem sądowym w wysokości 500 zł.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie jest niezasadne, dlatego zostało oddalone.

8 Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zasadą, obowiązującą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art.199 P.p.s.a.). Z udziałem w postępowaniu wiąże się konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez osobę, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Pismem podlegającym wpisowi sądowemu jest zażalenie (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Sąd, zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Przewodniczący zobowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, wskazując jej wysokość, ustawowy termin do jej uiszczenia (7 dni od doręczenia wezwania) i pouczając o skutkach niewykonania tego obowiązku (art. 220 § 1 P.p.s.a.).

9 Obowiązek wniesienia opłat sądowych przez stronę inicjującą to postępowanie nie stanowi co do zasady ograniczenia prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jeżeli wysokość opłat nie jest nadmierna (nieproporcjonalna), a ponadto możliwe jest udzielenie stronie pomocy w ich zapłacie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 17 lutego 2009 r., 6134/03 Gospodarczyk przeciwko Polsce, LEX nr 479498, wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 7 września 2004 r., sygn. P 4/04, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 81, cz. III, pkt 2.2; z 17 listopada 2008 r., sygn. SK 33/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154, cz. III, pkt 7.2). Koszty sądowe spełniają liczne funkcje: społeczne, fiskalne, a także służebne wobec wymiaru sprawiedliwości (mają zapewnić m.in. sprawność tego postępowania). Nie oznacza to jednak, że tylko całkowita bezpłatność postępowania sądowego jest stanem zapewniającym pełną realizację prawa do sądu, zwłaszcza gdy strony mogą skorzystać z prawa pomocy (tak w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 r., sygn. SK 14/03, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 23, cz. III, pkt 2).

10 W tym przypadku zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi podlegało wpisowi sądowemu w wysokości 500 zł (stosownie do art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Przewodniczący wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu, wskazując wysokość opłaty, określając termin do jej uiszczenia oraz pouczył stronę o skutkach zaniechania wpłaty. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącemu po dwukrotnym awizowaniu 13 lipca 2016 r. w drodze doręczenia zastępczego (art. 73 § 3 P.p.s.a.). Termin do zapłaty wpisu (7 dni od doręczenia wezwania – art. 220 § 1 P.p.s.a.) upłynął zatem 20 lipca 2016 r.

11 Prawidłowo w związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że skargi nie opłacono – a co za tym idzie, stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a., należało ją odrzucić. Przepis ten nakazuje bowiem odrzucenie skargi, od której mimo wezwania nie został wniesiony wpis. Sąd nie mógł także podjąć żadnych innych czynności w sprawie, skoro pisma wszczynające postępowanie nie zostały opłacone.

12 Należy też zwrócić uwagę, że w znacznej mierze zażalenie Skarżącego sprowadza się do merytorycznej polemiki z trafnością zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i szeroko pojętą zgodnością z prawem działań organów podatkowych w sprawie. Zarzuty te mogłyby być przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ramach badania skargi na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak do nich się odnieść rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi z przyczyn formalnych.

13 Zażalenie zostało oddalone na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.