Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2015 r., II FZ 760/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2015 r., II FZ 760/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 152/15 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr Kr 152/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił B. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 kwietnia 2015 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r.

3 Jak wskazał Sąd w zaskarżonym postanowieniu, wnioskiem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 27 kwietnia 2015 r. oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 28 kwietnia 2015 r. skarżący telefonicznie wypowiedział pełnomocnictwo radcy prawnemu P. Z. W dniu 6 maja 2015 r. otrzymał od wskazanego pełnomocnika akta sprawy, jak również został pouczony o przysługujących mu środkach odwoławczych oraz o sposobie uzyskania uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym niezwłocznie przygotował niniejszy wniosek. Podał, że niezłożenie wniosku w terminie nie było przez niego zawinione, bowiem o 7 -dniowym terminie dowiedział się dopiero w dniu 6 maja 2015 r., działał bez pełnomocnika i nie posiada "szczegółowej wiedzy dotyczącej postępowań sądowych".

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w motywach rozstrzygnięcia - odwołując się do regulacji zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) – uznał, że w rozpoznawanym przypadku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu ww. terminu. W ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu na jaką powołano się w sprawie, tj. wypowiedzenie pełnomocnictwa radcy prawnemu i brak znajomości przez skarżącego procedury sądowoadministracyjnej, nie uzasadnia przywrócenia wnioskowanego terminu. Okoliczności bowiem związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący był reprezentowany w chwili ogłoszenia wyroku przez profesjonalnego pełnomocnika, a stosunek pełnomocnictwa został wypowiedziany dzień po ogłoszeniu wyroku – 28 kwietnia 2015 r., strona miała zatem jeszcze 7 dni by taki wniosek złożyć osobiście bądź przez pełnomocnika – do czasu wypowiedzenia pełnomocnictwa. Wobec tego uznano, że niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając zażalenie wskazano, że niewiedza wynikająca ze szczególnego trybu postępowania przez sądami administracyjnymi nie może być oceniana jako niedostateczna dbałość i staranność w prowadzeniu własnych spraw.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 1 oraz art. 87 § 2 P.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.

9 Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10, publ. w CBOSA). Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminu jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku.

10 Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się na okoliczność dotrzymania terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.

11 Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał przyczyn, dla których istniały ważne powody skutkujące uchybieniem terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu skarżący podnosi, że z uwagi na nieznajomość procedury był przekonany, że w przypadku oddalenia skargi sąd z urzędu, bez konieczności składania dodatkowego wniosku, sporządza uzasadnienie wyroku.

12 Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez skarżącego należy zwrócić uwagę, że wypowiedział on ówczesnemu pełnomocnikowi stosunek pełnomocnictwa w dniu 28 kwietnia 2015 r., a więc dzień po ogłoszeniu wyroku. Jak wyjaśnił skarżący, powodem wypowiedzenia pełnomocnictwa było rozczarowanie rozstrzygnięcia sprawy. Rozwiązanie stosunku pełnomocnictwa nastąpiło dzień po rozprawie, a równocześnie na początku biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona dbająca należycie o swoje interesy procesowe po wypowiedzeniu pełnomocnikowi pełnomocnictwa w trakcie trwania postępowania w sprawie dysponuje możliwościami pozwalającymi na ustalenie, jakie czynności procesowe zostały w sprawie podjęte, a jakie należy podjąć w najbliższej przyszłości, poprzez osobisty wgląd do akt sprawy w siedzibie sądu, bądź w drodze informacji telefonicznej. Poza tym, aby móc oczekiwać od sądu pomocy w postaci pouczeń, do udzielania których sąd jest zobowiązany na podstawie art. 6 P.p.s.a., strona winna powiadomić niezwłocznie sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Brak takiego powiadomienia również świadczy o braku należytej dbałości w prowadzeniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, publ. CBOSA)

13 Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu i działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie