Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2008 r., II FZ 657/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2008 r., II FZ 657/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażaleń M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 329/07 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiającego przyznania prawa pomocy z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 329/07 oraz na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 329/07 odrzucające sprzeciw od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiającego przyznania prawa pomocy z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 329/07 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 15 maja 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi podatkowej p o s t a n a w i a: oddalić oba zażalenia

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. (sygn. akt I SA/Ol 329/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił sprzeciw M. K. od postanowienia Referendarza Sądowego, którym odmówiono stronie przyznania prawa pomocy.

3 Sąd wskazał, że strona otrzymała postanowienie Referendarza w dniu 24 września 2007 r. Siedmiodniowy termin do złożenia sprzeciwu upłynął wobec tego w dniu 1 października 2007 r., zaś sprzeciw złożono dopiero następnego dnia. Uzasadniało to jego odrzucenie na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.".

4 Stosując się do pouczenia zawartego w postanowieniu, M. K. wniósł zażalenie, w którym zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu stwierdził, że pomylił się w obliczaniu terminu, gdyż zasugerował się pismem Sądu z dnia 2 sierpnia 2007 r., wzywającym go do usunięcia braków w innym piśmie. W piśmie Sądu stwierdzono, że braki należy usunąć w terminie 7 dni, a termin ten liczy się od następnego dnia, po dniu doręczenia stronie pisma wzywającego do usunięcia braków formalnych.

5 M. K. podniósł nadto, że Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, uznający za nieważne orzeczenia sądów wydawane i podpisywane przez osoby niebędące sędziami. W związku z tym wniósł o zbadanie, czy postanowienie referendarza nie było nieważne.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w pierwszej kolejności rozpoznał zawarty w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2007 r. odmówił przywrócenia wspomnianego terminu, argumentując, że błąd w liczeniu terminu był zawiniony przez wnioskodawcę, a to w świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. uniemożliwiało uwzględnienie wniosku.

7 W zażaleniu na to postanowienie M. K. podniósł, że błąd w obliczeniu terminu nie był wyłącznie jego błędem, gdyż utkwiło mu w pamięci pouczenie zawarte w piśmie Sądu z dnia 2 sierpnia 2007 r. Ponadto stwierdził, że orzeczenie wydane przez referendarza powinno być uchylone jako nieważne, a to nie ma związku z terminem sprzeciwu.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przedstawił akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania obu zażaleń.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 W pierwszej kolejności rozpoznania wymaga zażalenie na odmowę przywrócenia terminu. Zażalenie to jest bezzasadne. Nie sposób przyjąć, że błąd w liczeniu 7-dniowego terminu, którego skarżący nie kwestionuje, został wywołany treścią pisma Sądu z dnia 2 sierpnia 2007 r. Sformułowanie użyte przez skarżącego, że utkwiło mu w pamięci pouczenie z wcześniejszego pisma sugeruje, jakoby w jego przekonaniu inaczej liczyło się termin 7-dniowy do usunięcia braków formalnych pisma i inaczej do wniesienia sprzeciwu. Tak jednak nie jest. Termin 7-dniowy w obu przypadkach liczy się identycznie. Mianowicie jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (art. 111 § 2 k.c. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a.). Innymi słowy, jeżeli strona ma 7 dni na dokonanie czynności (wszystko jedno, czy na uzupełnienie braków pisma, czy na wniesienie sprzeciwu), to przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym strona otrzymała pismo Sądu.

11 Skoro M. K. otrzymał postanowienie referendarza w poniedziałek dnia 24 września 2007 r., to pierwszym dniem 7-dniowego terminu, nie był poniedziałek (tego dnia nie liczy się - zgodnie z pouczeniem Sądu), lecz wtorek 25 września 2007 r. Z kolei jednak, jeśli pierwszym dniem był wtorek, to siódmym - i ostatnim do wniesienia sprzeciwu - był poniedziałek 1 października 2007 r. Tego terminu skarżący nie dochował, wnosząc sprzeciw dnia ósmego, czyli 2 października 2007 r. Wbrew sugestiom autora zażalenia, nie został on wprowadzony w błąd przez Sąd, gdyż wszystkie udzielone mu pouczenia były prawidłowe.

12 Trafnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że uchybienie terminu nastąpiło z wyłącznej winy strony, a w konsekwencji, że brak było przesłanki do przywrócenia terminu, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.

13 Przechodząc do zażalenia na postanowienie odrzucające sprzeciw zauważyć należy, że skoro fakt uchybienia terminu jest w rozpatrywanej sprawie bezsporny, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił sprzeciw, nie mając zresztą możliwości innego rozstrzygnięcia w świetle art. 259 § 2 p.p.s.a.

14 Jeśli zaś chodzi o podniesiony w obu zażaleniach zarzut nieważności postanowienia referendarza, zauważyć należy, że podlegałby on rozpoznaniu jedynie w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Jedynie marginesowo trzeba zwrócić uwagę, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt SK 7/06 (publ. na www.trybunal.gov.pl) dotyczy wyłącznie asesorów w sądach powszechnych. Nie odnosi się wobec tego do referendarzy w sądach administracyjnych. Ci ostatni mają więc nadal upoważnienie do wykonywania niektórych czynności sędziowskich, w tym do wydawania postanowień w zakresie prawa pomocy (art. 27 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Wydane przez nich postanowienia są ważne i jeżeli nie wniesiono od nich sprzeciwu lub został on prawomocnie odrzucony, mają one skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 p.p.s.a.).

15 W tym kontekście dla porządku dodać jedynie trzeba, że wspomniany wyrok TK wchodzi w życie dopiero po upływie 18 miesięcy od jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (które nastąpiło w dniu 5 listopada 2007 r., Dz.U. Nr 204, poz. 1482), a czynności asesorów sądowych podjęte na mocy niekonstytucyjnej regulacji nie podlegają wzruszeniu (zob. cz. II wyroku). Jeśli zatem nawet przyjąć, że wyrok ten mógłby odnosić się do referendarzy w sądach administracyjnych, to i tak wydane przez nich orzeczenia są ważne. Co więcej, mogą oni je dalej wydawać aż do momentu upływu osiemnastomiesięcznego terminu wskazanego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

16 Z przytoczonych względów oba zażalenia należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.