Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2017 r., II FZ 654/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2017 r., II FZ 654/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2017 r. sygn. akt I SA/Go 366/16 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Go 364/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.", odmówił R. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 18 sierpnia 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zły stan zdrowia, choroby, nawet przewlekłe, jak w przypadku skarżącego, nie stanowią bowiem przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zdarzenie takie może zatem stanowić nagła choroba, bądź nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, które nie pozwoliło na osobiste dokonanie czynności czy wyręczenie się inną osobą.

3 Sąd argumentował, że skarżący nie wskazał szczegółowych okoliczności uchybienia terminowi dotyczących jego choroby, w szczególności nie wykazał jej nagłego charakteru oraz nie wskazał okresu, kiedy owo nagłe pogorszenie zdrowia nastąpiło. Nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów o tym świadczących. Takie zaś ustalenia są kluczowe przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została uznana za doręczoną skarżącemu w dniu 2 września 2016 r., a więc 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał 3 października 2016 r. Skarżący nadał skargę w Urzędzie Pocztowym dopiero w dniu 5 października 2016 r. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu także okoliczność podniesiona przez pełnomocnika braku znajomości prawa przez skarżącego czy też wielość spraw prowadzonych wobec niego, co powoduje jego brak orientacji.

4 W ocenie Sądu niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia skargi nie może być uznane za następstwo okoliczności od niego niezależnych, lecz jako wynik niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek złożonego przez skarżącego odwołania. W decyzji tej skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Okoliczności sprawy w żaden sposób nie wskazują na niemożność dokonania przez niego czynności technicznej jaką jest nadanie skargi w urzędzie pocztowym, z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd uznał, że zaistniała zwłoka w złożeniu skargi stanowi o braku należytej staranności ze strony samego skarżącego.

5 2. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Autor zażalenia podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 P.p.s.a. polegające na błędnym zastosowaniu poprzez uznanie, że termin do wniesienia skargi nie został dochowany przez skarżącego z przyczyn od niego niezależnych, lecz na skutek niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw.

6 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może postanowić przywrócenie terminu przy spełnieniu dodatkowych okoliczności wynikających z ustawy. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.

7 Należy zauważyć, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia został złożony w terminie bez zachowania trybu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., to jest do wraz ze złożeniem wniosku nie dokonano czynności, której terminowi uchybiono. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje jednak pogląd, że skoro skarga znajduje się w aktach sprawy, to wzywanie strony do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia o dołączenie jej kolejnego egzemplarza jest zbędnym przedłużeniem toku postępowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2008r., II FZ 646/07 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie stanowisko to w pełni podziela. W rozpoznawanej sprawie nie został spełniony jednak ostatni z wymienionych powyżej warunków przywrócenia terminu do wniesienia skargi, to jest skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.

8 Wbrew stanowisku prezentowanemu w zażaleniu, wskazane przez skarżącego okoliczności, stosownie do których do uchybienia terminu doszło w wyniku nieznajomości prawa oraz w związku ze złym stanem zdrowia jak również przez dużą ilość postępowań prowadzonych przed sądem nie oznaczają, że do uchybienia terminu doszło w wyniku okoliczności niezawinionych przez skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. Nie można uznać, że nieznajomość przepisów prawa była przeszkodą w niezawinionym uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo argumentował, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie była w stanie przewidzieć, ani nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym nawet lekkie niedbalstwo wskazuje na istnienie winy. W zażaleniu nie wykazano natomiast w jaki sposób dolegliwości zdrowotne skarżącego, których istnienia Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, mogły wpłynąć na to że skarżący w sposób zawiniony uchybił terminowi do złożenia skargi. Nie wskazano również okoliczności które faktycznie uniemożliwiły dokonanie czynności, jak również okoliczności świadczących o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Sąd rozpoznając wniosek przyjął obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności świadczących o tym, że do uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie doszło bez jego winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. Stanowisko to nie zostało w zażaleniu skutecznie podważone.

9 Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

10 Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.