Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., II FZ 605/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., II FZ 605/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wartość niezaewidencjowanego przychodu za 2006 r. oraz należny ryczałt od niezaewidencjowanego przychodu za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił T. T. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13. Uzasadniając stanowisko Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 19 września 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wartość niezaewidencjonowanego przychodu za 2007 r. Skarżący w dniu 16 maja 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wskazując, że w dniu 6 maja 2013 r. dowiedział się, iż ustanowiony w sprawie pełnomocnik zapomniał wysłać skargę na decyzję organu odwoławczego, o czym poinformował wnioskodawcę dopiero, kiedy sam zorientował się o zaniechaniu.

3 Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana jako: "p.p.s.a.",), odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako złożony po upływie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Doręczenie tego postanowienia nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego z dniem 11 lipca 2013 r.

4 W związku z tym, że skarżący nie wniósł zażalenia na powyższe orzeczenie, WSA w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Przesyłka zawierająca odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 30 lipca i 7 sierpnia 2013 r., nie została odebrana przez skarżącego, a następnie w dniu 19 sierpnia 2013 r. została zwrócona do Sądu. W dniu 22 listopada 2013 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skarg kasacyjnych od postanowień WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 385/13 i I SA/Ol 386/13 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia tych skarg kasacyjnych". W uzasadnieniu skarżący podał, że o wydaniu powyższych postanowień powziął wiedzę w wyniku wizyty w siedzibie Izby Skarbowej w Olsztynie w dniu 15 listopada 2013 r., podczas której dowiedział się, że "sprawa odbyła się w lipcu". O postanowieniach nie miał wiedzy, gdyż nie miał możności ich odebrania z uwagi na nagłe oddelegowanie do ochrony na jeziorach w Węgorzewie i Giżycku, którą pełni jako Społeczny Strażnik Straży Wodnej. Do wniosku dołączono kopię oświadczenia z dnia 21 listopada 2013 r. złożonego przez B. W. z Gospodarstwa Rybackiego O., potwierdzającego, że skarżący jest strażnikiem społecznym Straży Rybackiej od 2007 r., biorąc przez cały ten czas czynny udział w walce z kłusownictwem i współpracując z Policją oraz strażnikami Państwowej Straży Rybackiej.

5 W dniu 10 marca 2014 r. doradca podatkowy wniósł w imieniu skarżącego pismo z dnia 8 marca 2014 r. zatytułowane "Skarga kasacyjna na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 385/13 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi". Pismo to zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie WSA z dnia 25 czerwca 2013 r. a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej złożony w dniu 22 listopada 2013 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, zgodnie ze stanowiskiem strony wyrażonym w piśmie z dnia 26 marca 2014 r.

6 Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. WSA w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji uznał, iż okoliczności na które powoływał się skarżący, dotyczące pełnienia przez niego funkcji Społecznego Strażnika Straży Wodnej nie mogą świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd I instancji zauważył, że doręczenie przesyłki pocztowej zawierającej to orzeczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego w dniu 11 lipca 2013 r., a zatem 7 – dniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie rozpoczął bieg w dniu 12 lipca 2013 r. i zakończył w dniu 18 lipca 2013 r. Dla skutecznego żądania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia istotne było wykazanie przez skarżącego, że zaistniałe w jego przypadku przeszkody w dochowaniu ustawowego terminu miały miejsce we wskazanym wyżej okresie, a ponadto, jak już wyżej wskazano, że były one nagłe, niespodziewane i niemożliwe do przezwyciężenia. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności powołane przez skarżącego nie mogły skutkować uwolnieniem go od konsekwencji niedochowania terminu, w sytuacji, gdy nie wskazywał, że odnosiły się one wprost do okresu biegu terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto nie uprawdopodobnił, by wystąpiły one nieoczekiwanie i w okolicznościach niepozwalających na takie zorganizowanie swej działalności, by możliwe było zapewnienie odbioru korespondencji z Sądu oraz w konsekwencji wniesienie środka zaskarżenia w terminie. WSA w Olsztynie podkreślił, że fakt pobytu poza wskazanym w skardze adresem do korespondencji, nie może uprawdopodobniać braku winy strony w uchybieniu terminu.

7 Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 31 marca 2014 , domagał się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W piśmie podniesiono, iż nie można przypisać winy skarżącemu, gdyż zachował się on w sposób jaki można oczekiwać od przeciętnego obywatela. Podkreślono, że skarżący pomimo faktu, iż nie jest profesjonalistą, złożył wniosek o przywrócenie terminu i oczekiwał na termin rozprawy. Jednocześnie podniesiono, że fakt oddelegowania do ochrony wód należy uznać za nagły przypadek, który nie może skutkować odebraniem prawa do sądu.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że nie mogła dokonać czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Sąd I instancji słusznie zauważył, iż brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Jednocześnie przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także zdarzenia o nadzwyczajnym charakterze jak klęska żywiołowa czy też katastrofa.

10 Analizując argumentację przedstawioną w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu i oczekiwał na termin rozprawy to tym samym powinien zdawać sobie sprawę z możliwości pojawienia się korespondencji w związku z wszczętym postępowaniem sądowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjazd w takich okolicznościach poza miejsce zamieszkania bez uprzedniego zagwarantowania sobie jakiejkolwiek możliwości odbioru korespondencji jednoznacznie wskazuje na nie dochowanie należytej staranności w zabezpieczeniu własnego interesu. W tym kontekście argumenty podniesione w zażaleniu przez pełnomocnika, dotyczące tego, że skarżący nie zna procedur sądowoadministracyjnych oraz czasu ich trwania należy uznać za niezasadne. Sam fakt wszczęcia postępowania sądowego przez skarżącego powinien stworzyć u niego świadomość o możliwości pojawienia się korespondencji i w rezultacie, powinien podjąć on wszelkie działania zmierzające do jej podjĘcia, również w sytuacji dłuższego wyjazdu poza miejsce zamieszkania. Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionego oświadczenia Gospodarstwa Rybackiego O. nie wynika jednoznacznie czy skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania nieustannie przez okres dwóch miesięcy, tj. od 1 czerwca 2013 r. do końca lipca 2013 r. Ponadto nie podejmował on także skierowanej do niego w późniejszym terminie korespondencji, która była awizowana w dniu 7 sierpnia 2013 r. (k. 30 akt sądowych). Tym samym nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu.

11 Brak jest zatem argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., a tym samym ocena dokonana przez WSA w Olsztynie była prawidłowa, gdyz okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

12 Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.