Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2018 r., II FZ 541/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2018 r., II FZ 541/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 267/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 29 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary porządkowej postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 267/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Z. A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 29 maja 2017 r. w przedmiocie kary porządkowej.

3 Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że zaskarżone postanowienie organ uznał za doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej z dniem 13 czerwca 2017 r. (karta 27 akt. adm.).

4 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono 14 maja 2018 r. (karta 9 akt sądowych). Skarżący podniósł w niej, że z uwagi na nieprawidłowe działanie profilu ePUAP, nie otrzymał zaskarżonego postanowienia za pośrednictwem ww. systemu. Jego zdaniem, doręczenie zaskarżonego postanawiania nastąpiło dopiero listem poleconym w dniu 13 kwietnia 2018 r., w związku z czym termin do wniesienia skargi został zachowany.

5 W zaskarżonym postanowieniu WSA wyjaśnił, iż nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik strony skarżącej w pełnomocnictwie złożonym na druku PPS-1 wskazał adres elektroniczny do komunikacji z organem podatkowym. Zaskarżone postanowienie z 29 maja 2017 r. zostało więc wysłane do pełnomocnika strony za pośrednictwem platformy ePUAP, na wskazany przez niego elektroniczny adres do doręczeń. Z wygenerowanego z platformy urzędowego poświadczenia doręczenia pisma (UPD) wynika, że w sprawie do pierwszego zawiadomienia doszło 30 maja 2017 r., zatem doręczenie zastępcze nastąpiło 13 czerwca 2017 r. (zgodnie z art. 46 § 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiadającym mu art. 152a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – powoływanej dalej jako "O.p."). Sąd podniósł dalej, że termin do złożenia skargi upłynął zatem 13 lipca 2017 r. Skargę wniesiono w dniu 14 maja 2018 r., a zatem po ustawowym terminie. Następnie WSA wyjaśnił, że istnienie prawidłowego UPD nie daje podstaw do tego, by termin do wniesienia skargi liczyć od doręczenia wydruku postanowienia listem poleconym, jakby tego chciał skarżący. Nie było to bowiem równolegle doręczenie organu, lecz jego odpowiedź na wniosek strony o doręczenie postanowienia drogą listowną.

6 W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez bezpodstawne zastosowanie.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Przypomnieć należy, że ustawa z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 183) wprowadziła nowe brzmienie art. 152a O.p. (por. rozważania przedstawione przez NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2855/15, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten reguluje zasadnicze kwestie doręczania pisma w formie dokumentu elektronicznego. Wprowadza doręczenie oparte na zasadzie swoistego awiza. Nie przesyła się bowiem pisma, a jedynie zawiadomienie o nim oraz o możliwości jego odebrania. Zgodnie z § 1 tego artykułu w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może obrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

10 Z powyższego wynika, że doręczanie pisma następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ przesyła zawiadomienie zawierające informacje o tym, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. Na wskazany adres elektroniczny przychodzi zatem jedynie informacja, w formie zawiadomienia, wraz z linkiem umożliwiającym - po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie się z treścią dokumentu oraz jego pobranie. Konieczne w tym celu jest podpisanie urzędowego poświadczenia doręczenia. Można to uczynić na dwa sposoby: z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Brak adresu skrzynki na platformie ePUAP nie uniemożliwia natomiast zapoznania się z treścią dokumentu (np. wyrok NSA z 18 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 455/17).

11 Z wygenerowanego z platformy urzędowego poświadczenia doręczenia pisma (UPD) wynika, że: UPD zostało utworzone 30 maja 2017 r.; tegoż to dnia miało miejsce pierwsze UPD; powtórne zostało utworzone 7 czerwca 2017 r., zaś termin doręczenia określono na dzień 13 czerwca 2017 r. UPD zawiera też informację, że przesyłka nie została odebrana w terminie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, co wskazuje na doręczenie postanowienia w trybie doręczenia zastępczego.

12 Co kluczowe, pełnomocnik strony w żaden sposób nie podważa prawidłowości UPD, tj. nie podważa okoliczności z nim związanych - że od dnia 30 maja 2017 r. strona była skutecznie powiadomiona o możliwości odebrania postanowienia, w stosunku do którego później zamierzała wywieść skargę. Okoliczności podnoszone w związku z rzekomymi problemami technicznymi platformy ePUAP są o tyle nieistotne, że pełnomocnik nie wskazywał w sprawie, iż po otrzymaniu zawiadomienia zawierającego informację o tym, że może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, podjął jakiekolwiek starania w tym zakresie i że nieprawidłowości wystąpiły na tym etapie. Zamiast tego odwołuje się do nieprawidłowości w innym postępowaniu, czy też przy doręczaniu innego pisma. Pomija zarazem następującą kwestię: w związku z zawiadomieniem o możliwości odebrania pisma - samego faktu bycia zawiadomionym pełnomocnik zaś nie neguje - nie podjęto żadnych działań celem zapoznania się z treścią tego pisma. Pełnomocnik po niespełna roku od otrzymania zawiadomienia wniósł o doręczenie postanowienia w formie papierowej. Co istotne: nie podjął natomiast żadnego kroku, któryby poświadczył nieprawidłowości, o jakich pisze, a które byłyby związane z doręczeniem postanowienia z dnia 29 maja 2017 r. Nie można natomiast podważać fikcji, jaka towarzyszy omawianej instytucji, a to na tych podstawach, o których mowa była wyżej: zgłaszaniu problemów w innym postępowaniu oraz dotyczącym innych pism. Tym bardziej, że strona działała poprzez profesjonalnego pełnomocnika, który winien być świadomy konsekwencji, jakie wiążą się z fikcją prawną doręczeń pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

13 Odnosząc się do zarzutów zażalenia trzeba wyjaśnić po pierwsze, że brak odniesienia się WSA do kwestii nieprawidłowego działania platformy ePUAP jest o tyle uzasadniony, iż strona nie wskazała konkretnych okoliczności potwierdzających jej stanowisko. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika, materiał zgromadzony w aktach sprawy nie prowadzi do wniosku o jakichkolwiek nieprawidłowościach UPD stanowiącego o podstawie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - tymi nie mogą być tylko niepoparte czymkolwiek twierdzenia skarżącego.

14 W żaden sposób też nie można zakwalifikować prośby o przesłanie korespondencji w formie skanu dokumentu lub listem poleconym (karta nr 22 akt administracyjnych) jako wskazanie organowi zmiany sposobu doręczania korespondencji. Z pisma tego wynika tyle tylko, że strona prosi o przesłanie wcześniejszej korespondencji w inny sposób niż poprzez ePUAP. Jakkolwiek ma rację pełnomocnik podnosząc, iż Sąd pierwszej instancji winien był odnieść się do tej okoliczności, jednakże uchybienie tej powinności nie wpływa w jakikolwiek sposób na wynik sprawy.

15 Z tych też przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ww. przepisu oraz art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.