Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2018 r., II FZ 505/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2018 r., II FZ 505/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 111/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r. r., sygn. akt I SA/Bd 111/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożonej na decyzję z dnia 30 listopada 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2018 r., którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 marca 2018 r., odmawiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W konsekwencji powyższego, zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 30 kwietnia 2018 r., zatem termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 7 maja 2018 r. Wobec bezskutecznego upływu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r. odrzucił skargę, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.").

3 Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącej wywiódł zażalenie, wskazując na trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie skarżącej odrzucenie wniesionej przez nią skargi wyłącznie z uwagi na jej nieopłacenie w sytuacji niemożności pokrycia przez nią wpisu stanowi ograniczenie jej prawa do obrony praw.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Ponieważ skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję organu administracji publicznej, wobec nieuiszczenia wpisu od pisma inicjującego postępowanie, zasadnie została wezwana do uregulowania należnej opłaty zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 5 lutego 2018 r. Wobec wyczerpania przez skarżącą trybu odwoławczego w zakresie prawa pomocy powyższe zarządzenie stało się prawomocne i powinno podlegać wykonaniu. Czynność w postaci doręczenia skarżącej zarządzenia Przewodniczącego z dnia 23 kwietnia 2018 r. w przedmiocie wezwania strony do uiszczenia należnego wpisu była następstwem zakończenia procedury odwoławczej od postanowienia odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy. Czynności dokonane przez WSA w Bydgoszczy były podjęte na podstawie przepisów i w granicach prawa, zatem należy je uznać za w pełni zasadne i pozostające w mocy. Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono w dniu 30 kwietnia 2018 r. Powyższa okoliczność jest bezsporna w sprawie i nie była kwestionowana przez skarżącą. Od tej daty należy zatem liczyć bieg siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, który upływał dnia 7 maja 2018 r. Skoro skarżąca nie wykonała zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy z dnia 23 kwietnia 2018 r. i nie uzupełniła braków fiskalnych skargi, zasadnym było działanie Sądu I instancji w zakresie jej odrzucenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać doręczenia zarządzenia Przewodniczącego z dnia 23 kwietnia 2018 r. za nieskuteczne i niewywołujące skutków prawnych. Z przeprowadzonej analizy akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż przesyłka sądowa została wysłana na prawidłowy adres korespondencyjny skarżącej, zaś treść wezwania była prawidłowa zarówno co do zasady, jak również co do wysokości żądanego wpisu.

7 Za całkowicie chybioną należało uznać argumentację podniesioną w zażaleniu, gdyż dotyczyła ona zasadności przyznania skarżącej prawa pomocy, nie zaś prawidłowości odrzucenia skargi. Należy bowiem podkreślić, iż postępowanie wpadkowe wywołane zażaleniem nie stanowi kolejnej instancji kontrolującej zasadność odmowy zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, do czego niewątpliwie zmierza środek zaskarżenia skarżącej, a co z oczywistych względów nie może mieć miejsca z uwagi na uprzednie wyczerpanie trybu instancyjnego w ramach prawa pomocy. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że działanie WSA naruszało możność obrony jej praw należy wyjaśnić, iż materia dotycząca podnoszonych przez skarżącą zarzutów była uprzednio wielokrotnie przedmiotem rozważań tutejszego Sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2018 r., II FZ 838/17; z dnia 15 lutego 2018 r., II FZ 58/18; z dnia 15 lutego 2018 r., II FZ 72/18; z dnia 1 lutego 2011 r., II FSK 2664/10; z dnia 9 kwietnia 2014 r., II OSK 824/14; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 16 listopada 2011 r. SK 45/09 oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zawarte w wyroku sygn. akt 6289/73). W dotychczasowym, ukształtowanym orzecznictwie jednolicie rozstrzygnięto kwestie poruszone w zażaleniu, które to stanowiska skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela. Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji, na którą składa się m. in. prawo dostępu do sądu, oraz prawa pochodne związane z możliwością obrony praw przez stronę przed niezależnym sądem, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom, w tym instancyjnym tokiem postępowania oraz wprowadzonymi wymogami proceduralnymi tworzącymi zasady przeprowadzania spraw sądowoadministracyjnych w postaci uiszczania wpisów sądowych od pism procesowych. Nie sposób podzielić argumentacji, że możliwe było naruszenie rzeczonych zasad w sytuacji, gdy do odrzucenia środka zaskarżenia dochodzi wskutek zaniedbań przy dokonywaniu czynności procesowych przez samą skarżącą. Z tej przyczyny argumentacja przedstawiona w zażaleniu przez skarżącą nie jest trafna i nie mogła wywołać zamierzonego skutku.

8 Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.