Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2024 r., II FZ 46/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2024 r., II FZ 46/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 256/22 o odrzuceniu skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 grudnia 2021 r., nr [...] UNP: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 22.04.2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17.12.2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r.

3 Stan sprawy przedstawia się następująco:

4 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 24.06.2022 r. wezwał skarżącą do uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.774 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18.10.2022 r. skarżącej odmówiono jednak przyznania prawa pomocy, wobec czego zarządzeniem z dnia 5.03.2024 r. Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 9.04.2024 r. W reakcji na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 15.04.2024 r. ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez uiszczania w zakreślonym terminie wymaganego wpisu sądowego od skargi.

5 W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że skarżąca nie uiściła w terminie należnego wpisu sądowego, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany, a złożenie w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu tego terminu.

6 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu podniosła, że nie dochowała terminu z nadmiaru obowiązków oraz w związku z problemami związanymi z prowadzeniem działalności. Podkreśliła, iż opiekuje się dużą grupą uchodźców z Ukrainy i pomimo wieku pracuje około 14 godzin dziennie. Dodała, że nierozpoznanie skargi jest niezgodne z Konstytucją i stanowi ograniczenie prawa do sądu.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, a nie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się więc do kwestii ewentualnego przywrócenia terminu do dokonania wymienionej czynności procesowej, jako że pozostaje ona poza granicami postępowania zażaleniowego.

9 Odnosząc się do kwestii, którą obejmuje zażalenie, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) od środka zaskarżenia, jakim jest skarga, winien zostać uiszczony wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Obowiązek ten ciążył na skarżącej, jako wnoszącej skargę (art. 50 § 1 w związku z art. 214 § 1 P.p.s.a.). Skarżąca próbowała zwolnić się od powyższego obowiązku wszczynając postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnie odmówił jej przyznania tego prawa. Skoro zatem skarżąca po rozpoznaniu jej wniosku obejmującego żądanie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi została wezwana do uiszczenia tego wpisu w określonym terminie, powiadomiona o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało jej prawidłowo doręczone, to w sytuacji nieuiszczenia tego wpisu w terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był skargę tę odrzucić, co też zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. uczynił.

10 Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy, a w szczególności nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8.05.2007 r., II FSK 649/06; z dnia 3.02.2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28.07.2009 r., I FZ 252/09; z dnia 18.06.2014 r., II FZ 764/14; z dnia 20.05.2014 r., II FZ 564/14).

11 Odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia od niej wpisu sądowego nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, co stwierdził zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 23.11.2010 r., II FZ 486/10), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 16.11.2011 r., SK 45/09), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73). Prawo dostępu do sądu nie ma bowiem charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W rozpoznawanej sprawie o nieskorzystaniu z prawa do sądu zdecydowała sama skarżąca, nie stosując się do wymogu uiszczenia wpisu od skargi.

12 Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. zażalenie skarżącej oddalił.