Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2018 r., II FZ 441/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2018 r., II FZ 441/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1636/17 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 27 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1636/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 11 lipca 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r.

3 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 19 stycznia 2018 r. skarżący zaskarżył postanowienie sądu pierwszej instancji. Wobec braku odnotowania wpływu środków pieniężnych tytułem wpisu sądowego od zażalenia, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 2 marca 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia brakującego wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia.

4 W reakcji na powyższe pismem z 26 marca 2018 r. skarżący zaskarżył w całości rzeczone zarządzenie i wniósł o jego uchylenie, zarzucając rażące naruszenie art. 167 w zw. z art. 163 § 2 w zw. z art. 163 § 3, art. 214 § 1, art. 220 § 1, art. 220 § 3, art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), a także rażące naruszenie interesu społecznego i obywatelskiego. Uzasadniając zajęte stanowisko, skarżący podniósł, iż każda osoba ma pełne prawo do zaskarżania postanowień sądowych, zaś nakładanie opłat w związku z wniesieniem środka zaskarżenia uznać należy za niedopuszczalne. Co więcej, w ocenie skarżącego wadliwym było wysłanie do tegoż odpisu zarządzenia nie zawierającego uzasadnienia.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

7 Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy zażalenia, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia.

8 Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w przytoczonym wcześniej rozporządzeniu, którego § 2 ust. 1 pkt 7 – będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem – stanowi, iż wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł. Z uwagi na fakt, iż skarżący wystąpił z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wobec nieuiszczenia przezeń wpisu od zażalenia – co pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie – zasadnie został wezwany do uregulowania należnej opłaty. Wskazać przy tym należy, iż kwota wskazana w zaskarżonym zarządzeniu odpowiadała co do wysokości wpisowi od zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przewidzianemu w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. W konsekwencji NSA stwierdza, że zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiadało przepisom obowiązującego prawa zarówno co do zasady, jak również co do wysokości.

9 Odnosząc się do argumentacji skarżącego co do niemożności nakładania opłat od środka zaskarżenia z uwagi na prawo strony do zaskarżania postanowień należy wskazać, iż materia objęta rzeczonym zarzutem była uprzednio wielokrotnie przedmiotem rozważań tutejszego Sądu (postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2018 r. II FZ 838/17, 15 lutego 2018 r. II FZ 58/18, z 15 lutego 2018 r. II FZ 72/18, z 1 lutego 2011 r. II FSK 2664/10, 9 kwietnia 2014 r. II OSK 824/14; również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 16 listopada 2011 r. SK 45/po oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zawarte w wyroku w sprawie Airey v. Irlandia 6289/73). W orzecznictwie jednolicie rozstrzygnięto kwestie poruszone w zarzucie zażalenia i jakkolwiek w realiach przytoczonych spraw analiza dotyczyła konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście odrzucenia skargi, argumentacja tamże zaprezentowana pozostaje aktualna w odniesieniu do innych środków zaskarżenia, w tym zażalenia, zaś skład orzekający w rozpoznawanej sprawie do tej argumentacji w pełni się przyłącza. Uprawnienia procesowe i konstytucyjne stron postępowania sądowego, w tym naczelna zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji, na którą składa się m. in. prawo dostępu do sądu, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom, w tym instancyjnym tokiem postępowania oraz wprowadzonymi wymogami proceduralnymi tworzącymi zasady przeprowadzania spraw sądowoadministracyjnych w postaci uiszczania wpisów sądowych od pism procesowych.

10 Za chybiony należało również uznać zarzut skarżącego odnoszący się do braku uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartych z rozpoznawanym zażaleniu, korelacja przepisów art. 163 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 167 p.p.s.a., jak również pozostałych przepisów proceduralnych, nie pozwala na implikację jakoby na sądzie spoczywał obowiązek uzasadniania zarządzeń w przedmiocie wpisów sądowych. Zgodnie z art. 167 p.p.s.a. przepisy rozdziału 10 regulującego tematykę orzeczeń sądowych stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, przy czym stosowanie "odpowiednio" przepisu prawa oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (postanowienie NSA z 19 kwietnia 2012 r., II FZ 255/12; uchwała SN z 15 września 1995 r., III CZP 110/95; postanowienie SN z 12 listopada 1997 r., III CZP 55/97). Powyższe oznacza, iż zarządzenie przewodniczącego określające wysokość wpisu sądowego nie wymaga uzasadnienia, albowiem art. 163 § 2 zd. 2 p.p.s.a. znajduje w stosunku doń jedynie odpowiednie zastosowanie, zaś wspomniana niezbędna adaptacja rzeczonego przepisu polega właśnie na wyłączeniu spod wymogu uzasadniania postanowień podlegających zaskarżeniu zarządzeń przewodniczącego w sprawie wpisu ze względu na ich charakter.

11 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.