Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017 r., II FZ 41/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017 r., II FZ 41/17

Sentencja

1 Dnia 16 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "C" sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 842/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi "C." sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2012 r. do września 2015 r. oraz umorzenia odsetek za zapłatę w tym podatku postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić "C." sp. z o.o. z siedzibą w K. termin do wniesienia skargi.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. o sygn. I SA/Łd 842/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił "C." sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (dalej: organ odwoławczy) z dnia 15 czerwca 2016 r. o nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2012 r. do września 2015 r. oraz umorzenia odsetek za zapłatę w tym podatku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

3 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

4 2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że organ odwoławczy decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 23 lutego 2016 r., odmawiającą skarżącej rozłożenia na czterdzieści rat spłaty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2012 r. do września 2015 r. w łącznej wysokości 11.954,25 zł i umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Decyzję doręczono skarżącej wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia skargi, w dniu 11 lipca 2016 r.

5 Skarżąca w dniu 23 sierpnia 2016 r. wniosła do WSA w Łodzi skargę, w której zawarła również wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu skarżąca podała, że prezes zarządu skarżącej (jedyna osoba uprawniona do działania w imieniu skarżącej) był chory w okresie od 15 lipca 2016 r. do 17 sierpnia 2016 r., a choroba wymagała postawania chorego w łóżku. Nie mógł on dokonywać żadnych czynności związanych z działalnością skarżącej, w szczególności nie mógł złożyć skargi do WSA w Łodzi. Wyjaśniono, że przebyty przez prezesa zarządu skarżącej zawał serca, zaawansowana choroba wieńcowa oraz wiek (82 lata) powodują konieczność wyjątkowej dbałości o zdrowie i w razie konieczności przerw w pracy. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 15 lipca 2016 r. wydane przez lekarza chorób wewnętrznych, badań profilaktycznych i badań kierowców.

6 2.2. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, WSA w Łodzi stwierdził, że wniosek ten został złożony z dochowaniem ustawowego terminu. Przywołując regulację odnoszącą się do doręczania pism sądowych, uznał jednak, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem tego Sądu okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku mogły utrudniać prawidłowe podejście do załatwiania własnych spraw, ale tego nie uniemożliwiały. Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. W ocenie WSA w Łodzi skarżąca mogła była przewidzieć przebieg czynności procesowych i zorganizować się w sposób umożliwiający wniesienie skargi w terminie, np. posłużyć się pomocą innych osób.

7 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

8 3.1. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Łodzi, zaskarżając je w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 w związku z art. 86 § 2 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie braku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu powtórzyła dotychczasową argumentację.

9 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 4.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

11 Strona, która nie dokonała czynności procesowej w terminie musi wykazać dołożenie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

12 4.2. Mając powyższe na względzie, a w szczególności obowiązek, jaki na stronę domagającą się przywrócenia terminu nakłada art. 87 § 2 p.p.s.a., ocenę wniosku skarżącej jakiej dokonał WSA w Łodzi należy uznać za nieprawidłową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Łodzi niezasadnie uznał w rozpatrywanej sprawie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu na wniesienie skargi. Formułując wniosek o przywrócenie terminu, skarżąca na poparcie swoich twierdzeń podała, że stan zdrowia prezesa jej zarządu uniemożliwił skarżącej dotrzymanie terminu do wniesienia skargi, a także przedłożyła kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 lipca 2016 r. (k. 9 akt WSA w Łodzi). Należy podkreślić, że orzekając w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu, sąd administracyjny nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż uprawdopodobnienie o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., sprowadza się do przekonania sądu co najmniej o prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu. Przekonanie to powinno opierać się na obiektywnych przesłankach dających wyprowadzić się z przytoczonych we wniosku twierdzeń. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, sąd administracyjny jest uprawniony do dopuszczenia określonego dowodu z dokumentu, np. zaświadczenia lekarskiego i jego oceny, jednakże za przekroczenie kompetencji uznać należy ocenę diagnozy lekarza wystawiającego zaświadczenie, w sytuacji, gdy regulacja ustawowa zobowiązuje jedynie do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, nie zaś do ich udowodnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2013 r., II FSK 2971/11 oraz postanowienia NSA: z dnia 17 stycznia 2013 r., II FZ 1043/12; z dnia 8 listopada 2011 r., II FZ 320/11; z dnia 12 października 2011 r., II FZ 584/11). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zaświadczenie lekarskie jest jedynym dopuszczalnym dowodem na okoliczność niezdolności do pracy, który zawiera także kluczowy opis stanu zdrowia chorego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2006 r., I UK 42/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 232). W oparciu o ten opis należy dokonać oceny, czy twierdzenia wnioskującego o przywrócenie terminu znajdują potwierdzenie (uprawdopodobnienia) w przedłożonym dokumencie urzędowym, którym jest zaświadczenie lekarskie. Podkreślenia wymaga, że na skarżącej nie spoczywał obowiązek dokładnego informowania WSA w Łodzi na jaką chorobę zapadł prezes jej zarządu, jaki jest jej rozwój, przebieg i objawy, ze względu na konstytucyjnie zagwarantowaną ochronę informacji z życia prywatnego pacjenta. Dla oceny spełnienia przez stronę przesłanki braku winy w uchybieniu terminu bez znaczenia jest jaka jednostka chorobowa wystąpiła w przypadku prezesa zarządu skarżącej, jako jedynej osoby uprawnionej do jej reprezentacji w sytuacji, gdy z zaświadczenia lekarskiego wynika, że chory powinien leżeć. Z kolei choroba, aby mogła zostać uznana za przesłankę ekskulpacyjną, musi wykluczać możliwość dokonania czynności procesowej bądź zlecenia tego innej osobie (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2012 r., II FZ 432/12). W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione wydaje się wnioskowanie WSA w Łodzi, że skarżąca mogła przewidzieć przebieg czynności procesowych i zorganizować się w sposób umożliwiający wniesienie skargi w terminie, np. posłużyć się pomocą innych osób.

13 4.3. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie rozpoznał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu i w konsekwencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi.